द्विपदस्य भिक्षां देहीति शब्दस्य प्रार्थनायां देहीत्यस्यापि च सार्मथ्यात् प्राप्तस्यादौ ब्राह्मणेन भवच्छब्दः प्रयोक्तव्यः, मध्ये क्षत्रियेण, अन्ते वैश्येन । भवच्छब्दस्य प्रातिपदिकत्वात्केवलस्य च प्रयोगाभावात् स्त्रीणां सकाशे तदामन्त्रितविभक्त्यन्तः प्रयोक्तव्यः, भवति भिक्षां देहीति । पुरुषसकाशे भवन् भिक्षां देहीति । प्रेत्युपसर्गात् स्मृत्यन्तरोक्तमपि द्रष्टव्यम् । तदपि क्षकारहिकारौ नोच्चैर्वक्तव्याविति । यथाह गृह्यस्मृतिः ऽब्राह्मणो भिक्षेत भवति भिक्षां देहीति, भवन्मध्यया राजन्यो भिक्षां भवति देहीति, भवदन्त्यया वैश्यो भिक्षां देहि भवति, क्षां च हिं च न वर्धयेत्ऽ; इति । वर्णग्रहणं शूद्रस्य मन्त्रप्रापणार्थं, ततश्च त्रयाणामेव वर्णानामन्यतमो मन्त्रो द्रष्टव्यः । अन्यो वा रचनाविशेषः कर्तव्यः । "वैश्यवच्चूद्रवृत्तिः"इति स्मृत्यन्तरदर्शनात् वैश्योक्तो वा द्रष्टव्यः । अनियतवृत्तिविज्ञापनार्थं साक्षान्मन्त्रो नोक्तः । तथा च वसिष्ठः-"अनियता च वृत्तिरनियतकेशवेषाः"इत्यादि । एकस्यैव विकल्पो मा भूदिति अनुपूर्वग्रहणम् ॥ आचार्यज्ञातिगुरुस्वेष्वलाभे ऽन्यत्र
dvipadasya bhikṣāṃ dehīti śabdasya prārthanāyāṃ dehītyasyāpi ca sārmathyāt prāptasyādau brāhmaṇena bhavacchabdaḥ prayoktavyaḥ, madhye kṣatriyeṇa, ante vaiśyena / bhavacchabdasya prātipadikatvātkevalasya ca prayogābhāvāt strīṇāṃ sakāśe tadāmantritavibhaktyantaḥ prayoktavyaḥ, bhavati bhikṣāṃ dehīti / puruṣasakāśe bhavan bhikṣāṃ dehīti / pretyupasargāt smṛtyantaroktamapi draṣṭavyam / tadapi kṣakārahikārau noccairvaktavyāviti / yathāha gṛhyasmṛtiḥ 'brāhmaṇo bhikṣeta bhavati bhikṣāṃ dehīti, bhavanmadhyayā rājanyo bhikṣāṃ bhavati dehīti, bhavadantyayā vaiśyo bhikṣāṃ dehi bhavati, kṣāṃ ca hiṃ ca na vardhayet'; iti / varṇagrahaṇaṃ śūdrasya mantraprāpaṇārthaṃ, tataśca trayāṇāmeva varṇānāmanyatamo mantro draṣṭavyaḥ / anyo vā racanāviśeṣaḥ kartavyaḥ / "vaiśyavaccūdravṛttiḥ"iti smṛtyantaradarśanāt vaiśyokto vā draṣṭavyaḥ / aniyatavṛttivijñāpanārthaṃ sākṣānmantro noktaḥ / tathā ca vasiṣṭhaḥ-"aniyatā ca vṛttiraniyatakeśaveṣāḥ"ityādi / ekasyaiva vikalpo mā bhūditi anupūrvagrahaṇam // ācāryajñātigurusveṣvalābhe 'nyatra
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.