Library·Gautama: Dharmasutra·2·2.8

Gautama: Dharmasutra 2.8

Gaut 2.8

तद्ग्रहणेनाकृतशौचो गृह्यते । अकृतशौचस्पर्शनात्तेन वा स्पृष्टस्याशुचित्वं न भवति । अतिबालविषयमेवैतत् ॥ तर्ह्यस्य शौचविधानमनर्थकं, कुतः ? द्वयमेव प्रयोजनं शौचविधानस्य दृश्यते इतरस्पर्शयोग्यार्थमनुष्ठानार्थं च । अस्य तु इतरस्पर्शयोग्यार्थं न भवति, अकृतशौचस्यापि स्पर्शयोग्यत्वात् । ऽन तदुपस्पर्शनादशौचम्ऽ; इत्यनेन । अनुष्ठानार्थं च न भवति, अस्यानुष्ठानाभावादिति ॥ नानर्थकं, रक्षार्थत्वाच्छौचविधानस्येति । तथाच स्मृत्यन्तरं-ऽबालस्यापञ्चमाद्वर्षाद्रक्षार्थं शौचं कुर्यात्ऽ; इति ॥ अकृतशौचस्यास्यैव स्पर्शने दोषाभावज्ञापनार्थः उपशब्दप्रयोगः । एवं चान्येषामुच्छिष्टकृत मूत्रपुरीषाणां स्पर्शने आचमनं कर्तव्यम् । तत्स्पर्शने न दोषः शवस्पृष्टिसूत्रे परिगणितत्वात् । तथा स्मृत्यन्तरं- अशुचिं स्पृशते यस्तु एक एव हि दुष्यते । तं स्पृष्ट्वान्यो न दुष्येत सर्वद्रव्येष्वयं विधिः ॥ इति ॥ चण्डालस्पर्शने तु शवस्पृष्टिसूत्रे वक्ष्यति । ऽतमुपस्पृशेत्ऽ; इति वक्तव्ये ऽन तदुपस्पर्शनादशौचम्ऽ; इति गुरसूत्रकरणं प्रागुपनयनादित्यत्र नियमम्यापि बाधनार्थम् । ततश्चोपनयनादूर्ध्वमप्युच्छिष्टकृतमूत्रपुरीषाणां स्पर्शने आचमनं कर्तव्यम् ॥ किञ्च- न त्वेनैनमग्निहवनबलिग्रहणयोर्नियुञ्ज्यात्

tadgrahaṇenākṛtaśauco gṛhyate / akṛtaśaucasparśanāttena vā spṛṣṭasyāśucitvaṃ na bhavati / atibālaviṣayamevaitat // tarhyasya śaucavidhānamanarthakaṃ, kutaḥ ? dvayameva prayojanaṃ śaucavidhānasya dṛśyate itarasparśayogyārthamanuṣṭhānārthaṃ ca / asya tu itarasparśayogyārthaṃ na bhavati, akṛtaśaucasyāpi sparśayogyatvāt / 'na tadupasparśanādaśaucam'; ityanena / anuṣṭhānārthaṃ ca na bhavati, asyānuṣṭhānābhāvāditi // nānarthakaṃ, rakṣārthatvācchaucavidhānasyeti / tathāca smṛtyantaraṃ-'bālasyāpañcamādvarṣādrakṣārthaṃ śaucaṃ kuryāt'; iti // akṛtaśaucasyāsyaiva sparśane doṣābhāvajñāpanārthaḥ upaśabdaprayogaḥ / evaṃ cānyeṣāmucchiṣṭakṛta mūtrapurīṣāṇāṃ sparśane ācamanaṃ kartavyam / tatsparśane na doṣaḥ śavaspṛṣṭisūtre parigaṇitatvāt / tathā smṛtyantaraṃ- aśuciṃ spṛśate yastu eka eva hi duṣyate / taṃ spṛṣṭvānyo na duṣyeta sarvadravyeṣvayaṃ vidhiḥ // iti // caṇḍālasparśane tu śavaspṛṣṭisūtre vakṣyati / 'tamupaspṛśet'; iti vaktavye 'na tadupasparśanādaśaucam'; iti gurasūtrakaraṇaṃ prāgupanayanādityatra niyamamyāpi bādhanārtham / tataścopanayanādūrdhvamapyucchiṣṭakṛtamūtrapurīṣāṇāṃ sparśane ācamanaṃ kartavyam // kiñca- na tvenainamagnihavanabaligrahaṇayorniyuñjyāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Gaut/2.8

Cite as: Gautama: Dharmasutra 2.8, in HREEM (hreem.cc/library/Gaut/2.8), after GRETIL, Gautama: Dharmasutra, Adhyayas 1-3, with Maskari's commentary (Gautamasmṛtibhāṣya) Input by members….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/4_dharma/sutra/gautdhcu.htm — Gautama: Dharmasutra, Adhyayas 1-3, with Maskari's commentary (Gautamasmṛtibhāṣya) Input by members of the Sansknet project (http://sansknet.ac.in/) NOTE: On the Sansknet server, as well as in the heading below, this text is labelled as Gautama-Gṛhyasūtra. Thi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text