आपो गर्भं जनयन्तीर् इत्य् अपाङ्गर्भः पुरुषः स यज्ञो ऽद्भिर् यज्ञः प्रणीयमानः प्राङ्णायते तस्माद् आचमनीयं पूर्वम् आहारयति स यदाचामति त्रिर् आचामति द्विः परिशुम्भत्य् आयुर् अवरुह्य पाप्मानं निर्णुदत्य् उपसाद्य यजुषोद्धृत्य मन्त्रान् प्रयुज्यावसाय प्राचीः शाखाः संधायोनिर् अङ्गुष्ठे पाणाव् अमृतम् अस्य मृतोपस्तरणम् अस्य मृताय त्वोपस्तृणामीति पाणाव् उदकम् आनीय जीवास्थेति सूक्तेन त्रिर् आचामति । स यत् पूर्वम् आचामति सप्त प्राणांस् तान् एतेनास्मिन्न् आप्याययति या ह्य् एमा वाह्याः शरीरान् मात्रास् तद् यथैतद् अग्निं वायुम् आदित्यं चन्द्रमसम् अपः पशून् अन्यांश् च प्रजास् तान् एतेनास्मिन्न् आप्याययत्य् आपो ऽमृतम् । स यद् द्वितीयम् आचामति सप्तापानांस् तान् एतेनास्मिन् आप्याययति या ह्य् एमा वाह्याः शरीरान् मात्रास् तद् यथैतत् पौर्णमासीम् अष्टकाम् अमावास्यां श्रद्धां दीक्षां यज्ञं दक्षिणास् तान् एतेनास्मिन्न् आप्याययत्य् आपो ऽमृतम् । स यत् तृतीयम् आचामति सप्त व्यानांस् तान् एतेनास्मिन्न् आप्याययति या ह्य् एमा वाह्याः शरीरान् मात्रास् तद् यथैतत् पृथिवीम् अन्तरीक्षं दिवन्नक्षत्राएयृतूनार्तवान् संवत्सरांस् तान् एतेनास्मिन्न् आप्याययत्य् आपो ऽमृतं पुरुषो ब्रह्माथाप्रियनिगमो भवति तस्माद् वै विद्वान् पुरुषम् इदं पुण्डरीकम् इति प्राण एष स पुरि शेते संपुरिशंत इति । पुरिशयं सन्तं प्राणं पुरुष इत्य् आचक्षते । परोक्षेण परोक्षप्रिया इव हि देवा भवन्ति प्रत्यक्षद्विषः । स यत् पूर्वम् आचामति पुरस्ताद्धोमांस् तेनास्मिन्न् अवरुन्धे स यद् द्वितीयम् आचामत्य् आज्यभागौ तेनास्मिन्न् अवरुन्धे स यत् तृतीयम् आचामति संस्थितहोमांस् तेनास्मिन्न् अवरुन्धे स यद् द्विः परिशुम्भति तत् समित्संबर्हिः स यत् सर्वाणि खानि सर्वं देहम् आप्याययति यच् चान्यद् आतारं मन्त्रकार्यं यज्ञे स्कन्दति सर्वं तेनास्मिन्न् अवरुन्धे स यद् ॐपूर्वान् मन्त्रान् प्रयुङ्क्त आसर्वमेधाद् एते क्रतव एत एवास्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु देवेषु सर्वेषु वेदेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु सत्त्वेषु कामचारः कामविमोचनं भवत्य् अर्धे च न प्रमीयते य एवं वेद । तद् अप्य् एतद् ऋचोक्तम् । आपो भृग्वङ्गिरोरूपम् आपो भृग्वङ्गिरोमयम् । सर्वम् आपोमयं भूतं सर्वं भृग्वङ्गिरोमयम् । अन्तरैते त्रयो वेदा भृगून् अङ्गिरसो ऽनुगाः । अपां पुष्पं मूर्तिर् आकाशं पवित्रम् उत्तमम् इत्य् आचम्याभ्युक्ष्यात्मानम् अनुमन्त्रयत इन्द्र जीवेति ब्राह्मणम्
āpo garbhaṃ janayantīr ity apāṅgarbhaḥ puruṣaḥ sa yajño 'dbhir yajñaḥ praṇīyamānaḥ prāṅṇāyate tasmād ācamanīyaṃ pūrvam āhārayati sa yadācāmati trir ācāmati dviḥ pariśumbhaty āyur avaruhya pāpmānaṃ nirṇudaty upasādya yajuṣoddhṛtya mantrān prayujyāvasāya prācīḥ śākhāḥ saṃdhāyonir aṅguṣṭhe pāṇāv amṛtam asya mṛtopastaraṇam asya mṛtāya tvopastṛṇāmīti pāṇāv udakam ānīya jīvāstheti sūktena trir ācāmati / sa yat pūrvam ācāmati sapta prāṇāṃs tān etenāsminn āpyāyayati yā hy emā vāhyāḥ śarīrān mātrās tad yathaitad agniṃ vāyum ādityaṃ candramasam apaḥ paśūn anyāṃś ca prajās tān etenāsminn āpyāyayaty āpo 'mṛtam / sa yad dvitīyam ācāmati saptāpānāṃs tān etenāsmin āpyāyayati yā hy emā vāhyāḥ śarīrān mātrās tad yathaitat paurṇamāsīm aṣṭakām amāvāsyāṃ śraddhāṃ dīkṣāṃ yajñaṃ dakṣiṇās tān etenāsminn āpyāyayaty āpo 'mṛtam / sa yat tṛtīyam ācāmati sapta vyānāṃs tān etenāsminn āpyāyayati yā hy emā vāhyāḥ śarīrān mātrās tad yathaitat pṛthivīm antarīkṣaṃ divannakṣatrāeyṛtūnārtavān saṃvatsarāṃs tān etenāsminn āpyāyayaty āpo 'mṛtaṃ puruṣo brahmāthāpriyanigamo bhavati tasmād vai vidvān puruṣam idaṃ puṇḍarīkam iti prāṇa eṣa sa puri śete saṃpuriśaṃta iti / puriśayaṃ santaṃ prāṇaṃ puruṣa ity ācakṣate / parokṣeṇa parokṣapriyā iva hi devā bhavanti pratyakṣadviṣaḥ / sa yat pūrvam ācāmati purastāddhomāṃs tenāsminn avarundhe sa yad dvitīyam ācāmaty ājyabhāgau tenāsminn avarundhe sa yat tṛtīyam ācāmati saṃsthitahomāṃs tenāsminn avarundhe sa yad dviḥ pariśumbhati tat samitsaṃbarhiḥ sa yat sarvāṇi khāni sarvaṃ deham āpyāyayati yac cānyad ātāraṃ mantrakāryaṃ yajñe skandati sarvaṃ tenāsminn avarundhe sa yad oṃpūrvān mantrān prayuṅkta āsarvamedhād ete kratava eta evāsya sarveṣu lokeṣu sarveṣu deveṣu sarveṣu vedeṣu sarveṣu bhūteṣu sarveṣu sattveṣu kāmacāraḥ kāmavimocanaṃ bhavaty ardhe ca na pramīyate ya evaṃ veda / tad apy etad ṛcoktam / āpo bhṛgvaṅgirorūpam āpo bhṛgvaṅgiromayam / sarvam āpomayaṃ bhūtaṃ sarvaṃ bhṛgvaṅgiromayam / antaraite trayo vedā bhṛgūn aṅgiraso 'nugāḥ / apāṃ puṣpaṃ mūrtir ākāśaṃ pavitram uttamam ity ācamyābhyukṣyātmānam anumantrayata indra jīveti brāhmaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.