प्रजापतिर् वेदान् उवाच अग्नीन् आदधीयेति तान् वाग् अभ्युवाचाश्वो वै सम्भाराणाम् इति तं घोरात् क्रूरात् सलिलात् सरस उदानिन्युस् तान् वाग् अभ्युवाचाश्वः शम्येतेति तथेति तम् ऋग्वेद एत्योवाचाहम् अश्वं शमेयम् इति तस्मा अविसृप्ताय महद् भयं ससृजे स एतां प्राचीं दिशम् भेजे स होवाचाशान्तो न्व् अयम् अश्व इति । तं यजुर्वेद एत्योवाचाहम् अश्वं शमेयम् इति तस्मा अविसृप्ताय महद् भयं ससृजे सा एतां प्रतीचीं दिशं भेजे स होवाचाशान्तो न्व् अयम् अश्व इति । तं सामवेद एत्योवाचाहम् अश्वं शमेयम् इति केन नु त्वं शमयिष्यसीति रथंतरं नाम मे सामाघोरं चाक्रूरं च तेनाश्वम् अभिष्टूयते तस्मा अथ विसृप्ताय तद् एव महद् भयं ससृजे स एताम् उदीचीं दिशम् भेजे स होवाचाशान्तो न्व् अयम् अश्व इति । तान् वाग् अभ्युवाच शंयुम् आथर्वणं गच्छथेति ते शंयुम् आथर्वणम् आसीनं प्राप्योचुर् नमस् ते अस्तु भगवन्न् अश्व शम्येतेति । तथेति स खलु कबन्धस्याथर्वणस्य पुत्रम् आमन्त्रयामास विचारिन्न् इति भग इति हास्मै प्रतिश्रुतं प्रतिशुश्रावाश्वं शम्येतेति तथेति स खलु शान्त्युदकं चकाराथर्वणोभिश् चाङ्गिरसोभिश् चातनैर् मातृनामभिर् वास्तोष्पत्यैर् इति शमयति तस्य ह स्नातस्याश्वस्याभ्युक्षितस्य सर्वेभ्यो रोमशमरेभ्यो ऽङ्गारा आशीर्यन्त सो ऽश्वस् तुष्टो नमस्कारं चकार नमः शंयुम् आथर्वणाय यो मा यज्ञम् अचीकृपद् इति भविष्यन्ति ह वा अतो ऽन्ये ब्राह्मणा लघुसम्भारतमास्त आदित्यस्य पद आधास्यन्त्य् अनडुहो वत्सस्याजस्य श्रवणस्य ब्रह्मचारिणो वा एतद् वा आदित्यस्य पदं यद् भूमिस् तयैव पद आहितं भविष्यतीति सो ऽग्नौ प्रणीयमाने ऽश्वे ऽन्वारब्धं ब्रह्मा यजमानं वाचयति यद् अक्रन्दः प्रथमं जायमान इति पञ्च तं ब्राह्मणा उपवहन्ति तद् ब्रह्मोपाकुरुते एष ह वै विद्वांत् सर्वविद् ब्रह्मा यद् भृग्वङ्गिरोविद् इति ब्राह्मणम्
prajāpatir vedān uvāca agnīn ādadhīyeti tān vāg abhyuvācāśvo vai sambhārāṇām iti taṃ ghorāt krūrāt salilāt sarasa udāninyus tān vāg abhyuvācāśvaḥ śamyeteti tatheti tam ṛgveda etyovācāham aśvaṃ śameyam iti tasmā avisṛptāya mahad bhayaṃ sasṛje sa etāṃ prācīṃ diśam bheje sa hovācāśānto nv ayam aśva iti / taṃ yajurveda etyovācāham aśvaṃ śameyam iti tasmā avisṛptāya mahad bhayaṃ sasṛje sā etāṃ pratīcīṃ diśaṃ bheje sa hovācāśānto nv ayam aśva iti / taṃ sāmaveda etyovācāham aśvaṃ śameyam iti kena nu tvaṃ śamayiṣyasīti rathaṃtaraṃ nāma me sāmāghoraṃ cākrūraṃ ca tenāśvam abhiṣṭūyate tasmā atha visṛptāya tad eva mahad bhayaṃ sasṛje sa etām udīcīṃ diśam bheje sa hovācāśānto nv ayam aśva iti / tān vāg abhyuvāca śaṃyum ātharvaṇaṃ gacchatheti te śaṃyum ātharvaṇam āsīnaṃ prāpyocur namas te astu bhagavann aśva śamyeteti / tatheti sa khalu kabandhasyātharvaṇasya putram āmantrayāmāsa vicārinn iti bhaga iti hāsmai pratiśrutaṃ pratiśuśrāvāśvaṃ śamyeteti tatheti sa khalu śāntyudakaṃ cakārātharvaṇobhiś cāṅgirasobhiś cātanair mātṛnāmabhir vāstoṣpatyair iti śamayati tasya ha snātasyāśvasyābhyukṣitasya sarvebhyo romaśamarebhyo 'ṅgārā āśīryanta so 'śvas tuṣṭo namaskāraṃ cakāra namaḥ śaṃyum ātharvaṇāya yo mā yajñam acīkṛpad iti bhaviṣyanti ha vā ato 'nye brāhmaṇā laghusambhāratamāsta ādityasya pada ādhāsyanty anaḍuho vatsasyājasya śravaṇasya brahmacāriṇo vā etad vā ādityasya padaṃ yad bhūmis tayaiva pada āhitaṃ bhaviṣyatīti so 'gnau praṇīyamāne 'śve 'nvārabdhaṃ brahmā yajamānaṃ vācayati yad akrandaḥ prathamaṃ jāyamāna iti pañca taṃ brāhmaṇā upavahanti tad brahmopākurute eṣa ha vai vidvāṃt sarvavid brahmā yad bhṛgvaṅgirovid iti brāhmaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.