अग्निं त्व् आहुर् वैश्वानरं सदनान् प्रदहन्वगाः । स नो देवत्राधिब्रूहि मारिषाम् आ वयं तवेति । तम् एताभिः पञ्चभिर् ऋग्भिर् उपाकुरुते यद् अक्रन्दः प्रथमं जायमान इति । सो ऽशाम्यत् तस्माद् अश्वः पशूनां जिघत्सुर् अतमो भवति वैश्वानरो ह्य् एष तस्माद् अग्निः पदम् अश्वं ब्रह्मणे ददाति ब्रह्मणे हि प्रत्तं तस्य रसम् अपीडयत् स रसो ऽभवद् रसो ह वा एष तं वा एतं रसं सन्तं रथ इत्य् आचक्षते परोक्षेण परोक्षप्रिया इव हि देवा भवन्ति प्रत्यक्षद्विषः । स देवान् आगच्छत् स देवेभ्यो ऽन्वातिष्ठत् तस्माद् देवा अबिभयुस् तं ब्रह्मणे प्रायच्छत् तम् एतयर्चाज्याहुत्याभ्यजुहोद् इन्द्रस्यौजो मरुताम् अनीकम् इति । रथम् अभिहुत्वा ताम् एतयर्चातिष्ठद् वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया इति । तस्माद् आग्न्याधेयिकं रथं ब्रह्मणे ददाति ब्रह्मणे हि प्रत्तं तस्य तक्षाणस् तनूज्येष्ठां दक्षिणां निरमिमत । तां पञ्चस्व् अपश्यद् ऋचि यजुषि साम्नि शान्ते ऽथ घोरे । तासां द्वे ब्रह्मणे प्रायच्छद् वाचं च ज्योतिश् च वाग् वै धेनुर् ज्योतिर् हिरण्यं तस्माद् आग्न्याधेयिकां चातुष्प्राश्यां धेनुं ब्रह्मणे ददाति ब्रह्मणे हि प्रत्ता पशुषु शाम्यमानेषु चक्षुर् हापयन्ति चक्षुर् एव तदात्मनि धत्ते यद् वै चक्षुस् तद्धिरण्यं तस्माद् आग्न्याधेयिकं हिरण्यं ब्रह्मणे ददाति ब्रह्मणे हि प्रत्तं तस्यात्मन्न् अधत्त तेन प्राज्वलयद् यन् नाधत्त तद् आग्लाभवत् तद् आग्ला भूत्वा सा समुद्रं प्राविशत् सा समुद्रम् अदहत् तस्मात् समुद्रो दुर्गिर् अपि वैश्वानरेण हि दग्धः सा पृथिवीम् उदैत् सा पृथिवीं व्यदहत् सा देवान् आगच्छत् सा देवान् अहिडत् ते देवा ब्रह्माणम् उपाधावन् स नैवागायन् नानृत्यत् सैषाग्लैषा कारुविदा नाम तं वा एतम् आग्लाहतं सन्तम् आग्लागृध इत्य् आचक्षते परोक्षेण परोक्षप्रिया इव हि देवा भवन्ति प्रत्यक्षद्विषः । य एष ब्राह्मणो गायनो वा नर्तनो वा भवति तम् आग्लागृध इत्य् आचक्षते तस्माद् ब्राह्मणो नैव गायेन् नानृत्येन् माग्लागृधः स्यात् तस्माद् ब्राह्म्यं पूर्वं हविर् अपरं प्राजापत्यं प्राजापत्यात् ब्राह्मणम् एवोत्तमम् इति ब्राह्मणम्
agniṃ tv āhur vaiśvānaraṃ sadanān pradahanvagāḥ / sa no devatrādhibrūhi māriṣām ā vayaṃ taveti / tam etābhiḥ pañcabhir ṛgbhir upākurute yad akrandaḥ prathamaṃ jāyamāna iti / so 'śāmyat tasmād aśvaḥ paśūnāṃ jighatsur atamo bhavati vaiśvānaro hy eṣa tasmād agniḥ padam aśvaṃ brahmaṇe dadāti brahmaṇe hi prattaṃ tasya rasam apīḍayat sa raso 'bhavad raso ha vā eṣa taṃ vā etaṃ rasaṃ santaṃ ratha ity ācakṣate parokṣeṇa parokṣapriyā iva hi devā bhavanti pratyakṣadviṣaḥ / sa devān āgacchat sa devebhyo 'nvātiṣṭhat tasmād devā abibhayus taṃ brahmaṇe prāyacchat tam etayarcājyāhutyābhyajuhod indrasyaujo marutām anīkam iti / ratham abhihutvā tām etayarcātiṣṭhad vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyā iti / tasmād āgnyādheyikaṃ rathaṃ brahmaṇe dadāti brahmaṇe hi prattaṃ tasya takṣāṇas tanūjyeṣṭhāṃ dakṣiṇāṃ niramimata / tāṃ pañcasv apaśyad ṛci yajuṣi sāmni śānte 'tha ghore / tāsāṃ dve brahmaṇe prāyacchad vācaṃ ca jyotiś ca vāg vai dhenur jyotir hiraṇyaṃ tasmād āgnyādheyikāṃ cātuṣprāśyāṃ dhenuṃ brahmaṇe dadāti brahmaṇe hi prattā paśuṣu śāmyamāneṣu cakṣur hāpayanti cakṣur eva tadātmani dhatte yad vai cakṣus taddhiraṇyaṃ tasmād āgnyādheyikaṃ hiraṇyaṃ brahmaṇe dadāti brahmaṇe hi prattaṃ tasyātmann adhatta tena prājvalayad yan nādhatta tad āglābhavat tad āglā bhūtvā sā samudraṃ prāviśat sā samudram adahat tasmāt samudro durgir api vaiśvānareṇa hi dagdhaḥ sā pṛthivīm udait sā pṛthivīṃ vyadahat sā devān āgacchat sā devān ahiḍat te devā brahmāṇam upādhāvan sa naivāgāyan nānṛtyat saiṣāglaiṣā kāruvidā nāma taṃ vā etam āglāhataṃ santam āglāgṛdha ity ācakṣate parokṣeṇa parokṣapriyā iva hi devā bhavanti pratyakṣadviṣaḥ / ya eṣa brāhmaṇo gāyano vā nartano vā bhavati tam āglāgṛdha ity ācakṣate tasmād brāhmaṇo naiva gāyen nānṛtyen māglāgṛdhaḥ syāt tasmād brāhmyaṃ pūrvaṃ havir aparaṃ prājāpatyaṃ prājāpatyāt brāhmaṇam evottamam iti brāhmaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.