Library·Haribhatta: Jatakamala, Jatakas 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35.·7·7.23

Haribhatta: Jatakamala, Jatakas 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35. 7.23

HJm 7.23

प्रपन्नो ऽस्माकम् अनेन महात्मनामृतसंविभाग इति विचिन्त्य जातप्रीतिषु गतेषु शिष्येषु स्वान् आलयान् कदा चिद् उपगह्वरगतो बोधिसत्त्व एवं चिन्तयाम् आस । कृतः खलु मयालमर्थो ऽर्थिजन इदानीं स्वमांसशोणितेन तिरश्चः प्रीणयामीति विचिन्त्य शस्त्रम् आदाय मधुसर्पिषी च बन्धूनाम् अकथयित्वा माहारजनवसनानुरूपसंध्यायवनिकातिरस्कृतायाम् अपरस्याम् आशायां घनीभवत्तिमिरतिरोधीयमानायां जगत्यां भवनान्तरज्वाल्यमानप्रदीपप्रभासंपर्काद् द्विगुणमुखशोभेषु तरुणीजनेषु गृहीतविशेषमण्डनासु सललितभ्रूलेखोत्क्षेपावलोकनहसितविलासबडिशाकृष्टकामिजनहृदयमीनासु गणिकासु सखीजनदीयमानसंदेशश्रवणावहितनिश्चलनयनासु शम्भलीषु प्रियजनसंकेतसमुत्सुकासु तिलकावलोकनकुतूहलाद् दर्पणतलविन्यस्तदृष्टिषु कामिनीषु ट्ल्̃श्रूयमाणक्षीरधाराशब्दासु गोपिनीरुद्धवत्सोल्लेहनचलितकिङ्किणीसास्नासु वत्सतरीषु चत्वरोपविष्टरोमन्थनसुखविनिमीलितनयनैर् विपणिवृषभैः संरुद्धमार्गेषु नगररथ्यान्तरेषु समदहलधरकपोलाभिपाटलरागे पूर्वाचलशिखरम् अधितस्थुषि शशलक्ष्मणि कुमुदवनप्रबोधगन्धाधिवासितपवने प्राप्ते प्रदोषसमये ऽद्यतमङ्गतभर्तृकाकेशपाशपरुषधूमधूसरीकृतविविधपादपम् उन्मुखपापजम्बुकीविरावविवृतवदनविवरविनिःसृतहुतवहावभासप्रकाशीकृतशूलप्रोतपुरुषस्कन्धनिलीनपिशिताध्मातनिश्चलगृध्रभासकङ्कम् अतिरौद्रलामागणावकृष्यमाणार्धदग्धचितामध्यस्थितपुरुषकडेवरं क्व चिन् निशाचरोपयुज्यमानमानुषपिशितशब्दश्रवणविगलितभूतगणमुखलालालवम् अन्यत्र डाकिनीकरावलम्बितकर्तनीविच्छिद्यमानपुरुषसक्थिविगलितरुधिरधारासंसिक्तभूतलम् अनिभृतहुतवहज्वालाङ्गुलीसंतर्जनाद् इवापसृतमहान्धकारं क्व चिद् अभिनवकुमुदावदातपरिपाण्डुशिरःकपालतरलम् अन्यत्र श्माशानिकभिक्षुसमालोक्यमानप्रमदाकडेवरावलग्नगोमायुगणं क्व चिद् दिव्यावादिकालिखितमण्डलपर्यन्तस्थितदिक्पालविकोशीकृतविमलनिस्त्रिंशसंक्रान्तस्फुरितहुताशनप्रतिबिम्बाभीलदर्शनं महाश्मशानम् आजगाम । मैत्रीमन्त्रकृतशरीररक्षं च बोधिसत्त्वं न तत्र रक्षोऽङ्गनाजनश् छलयितुं शशाक । स च महात्मा श्मशानैकदेशे मृगधूर्तकाकार्षणविचलितप्रकाशोदरान्त्रजालक्रव्यवृक्कापर्शुकासंधिम् अनिलोद्धूतचिताभस्मकणपरिपाण्डुरीकृतव्याकुलकेशपाशां श्येनापहृताधरतया विभाव्यमानविकृतदशनमालाम् उपरतां प्रमदाम् आलोक्य संविग्नमनास् तद्गतस्तिमितदृष्टिर् इदम् अवोचत् । अहो रागिणाम् अदूरदर्शिनी बुद्धिर् येषाम् ईदृशे ऽपि वैराग्यहेतौ स्त्रीकडेवरे रागोत्पत्तिर् भवतीति । मनोहरे यत्र विनिश्चलेक्षणे प्रियेण सिन्दूरविशेषकः कृतः । इहाद्य तत्रैव विलासिनीमुखे मुहुः शृगालेन पदं निधीयते

prapanno 'smākam anena mahātmanāmṛtasaṃvibhāga iti vicintya jātaprītiṣu gateṣu śiṣyeṣu svān ālayān kadā cid upagahvaragato bodhisattva evaṃ cintayām āsa | kṛtaḥ khalu mayālamartho 'rthijana idānīṃ svamāṃsaśoṇitena tiraścaḥ prīṇayāmīti vicintya śastram ādāya madhusarpiṣī ca bandhūnām akathayitvā māhārajanavasanānurūpasaṃdhyāyavanikātiraskṛtāyām aparasyām āśāyāṃ ghanībhavattimiratirodhīyamānāyāṃ jagatyāṃ bhavanāntarajvālyamānapradīpaprabhāsaṃparkād dviguṇamukhaśobheṣu taruṇījaneṣu gṛhītaviśeṣamaṇḍanāsu salalitabhrūlekhotkṣepāvalokanahasitavilāsabaḍiśākṛṣṭakāmijanahṛdayamīnāsu gaṇikāsu sakhījanadīyamānasaṃdeśaśravaṇāvahitaniścalanayanāsu śambhalīṣu priyajanasaṃketasamutsukāsu tilakāvalokanakutūhalād darpaṇatalavinyastadṛṣṭiṣu kāminīṣu ṭl̃śrūyamāṇakṣīradhārāśabdāsu gopinīruddhavatsollehanacalitakiṅkiṇīsāsnāsu vatsatarīṣu catvaropaviṣṭaromanthanasukhavinimīlitanayanair vipaṇivṛṣabhaiḥ saṃruddhamārgeṣu nagararathyāntareṣu samadahaladharakapolābhipāṭalarāge pūrvācalaśikharam adhitasthuṣi śaśalakṣmaṇi kumudavanaprabodhagandhādhivāsitapavane prāpte pradoṣasamaye 'dyatamaṅgatabhartṛkākeśapāśaparuṣadhūmadhūsarīkṛtavividhapādapam unmukhapāpajambukīvirāvavivṛtavadanavivaraviniḥsṛtahutavahāvabhāsaprakāśīkṛtaśūlaprotapuruṣaskandhanilīnapiśitādhmātaniścalagṛdhrabhāsakaṅkam atiraudralāmāgaṇāvakṛṣyamāṇārdhadagdhacitāmadhyasthitapuruṣakaḍevaraṃ kva cin niśācaropayujyamānamānuṣapiśitaśabdaśravaṇavigalitabhūtagaṇamukhalālālavam anyatra ḍākinīkarāvalambitakartanīvicchidyamānapuruṣasakthivigalitarudhiradhārāsaṃsiktabhūtalam anibhṛtahutavahajvālāṅgulīsaṃtarjanād ivāpasṛtamahāndhakāraṃ kva cid abhinavakumudāvadātaparipāṇḍuśiraḥkapālataralam anyatra śmāśānikabhikṣusamālokyamānapramadākaḍevarāvalagnagomāyugaṇaṃ kva cid divyāvādikālikhitamaṇḍalaparyantasthitadikpālavikośīkṛtavimalanistriṃśasaṃkrāntasphuritahutāśanapratibimbābhīladarśanaṃ mahāśmaśānam ājagāma | maitrīmantrakṛtaśarīrarakṣaṃ ca bodhisattvaṃ na tatra rakṣo'ṅganājanaś chalayituṃ śaśāka | sa ca mahātmā śmaśānaikadeśe mṛgadhūrtakākārṣaṇavicalitaprakāśodarāntrajālakravyavṛkkāparśukāsaṃdhim aniloddhūtacitābhasmakaṇaparipāṇḍurīkṛtavyākulakeśapāśāṃ śyenāpahṛtādharatayā vibhāvyamānavikṛtadaśanamālām uparatāṃ pramadām ālokya saṃvignamanās tadgatastimitadṛṣṭir idam avocat | aho rāgiṇām adūradarśinī buddhir yeṣām īdṛśe 'pi vairāgyahetau strīkaḍevare rāgotpattir bhavatīti | manohare yatra viniścalekṣaṇe priyeṇa sindūraviśeṣakaḥ kṛtaḥ / ihādya tatraiva vilāsinīmukhe muhuḥ śṛgālena padaṃ nidhīyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/HJm/7.23

Cite as: Haribhatta: Jatakamala, Jatakas 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35. 7.23, in HREEM (hreem.cc/library/HJm/7.23), after GRETIL, Haribhatta: Jatakamala, Jatakas 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35.

Edition, numbering and licence

GRETIL 4_rellit/buddh/hjatm_pu.htm — Haribhatta: Jatakamala, Jatakas 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35. - Jataka 1 based on the ed. by Michael Hahn: "How it all began: I. Haribhaṭṭa's Prabhāsajātaka", Journal of the Centre of Buddhist Studies, Sri Lanka 4 (2006), pp. 1-81. - Jatakas 2, 4-6, 1

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text