Gopalabhatta: Haribhaktivilasa 1

हरि-भक्ति-विलासः प्रथमो विलासः अथ मङ्गलाचरणम् चैतन्य-देवं भगवन्तम् आश्रये श्री-वैष्णवानां प्रमुदेऽञ्जसा लिखन् । आवश्यकं कर्म विचार्य साधुभिः सार्धं समाहृत्य समस्त-शास्त्रतः

hari-bhakti-vilāsaḥ prathamo vilāsaḥ atha maṅgalācaraṇam caitanya-devaṃ bhagavantam āśraye śrī-vaiṣṇavānāṃ pramude'ñjasā likhan | āvaśyakaṃ karma vicārya sādhubhiḥ sārdhaṃ samāhṛtya samasta-śāstrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तेर् विलासांश् चिनुते प्रबोधा- नन्दस्य शिष्यो भगवत्-प्रियस्य । गोपाल-भट्टो रघुनाथ-दासं सन्तोषयन् रूप-सनातनौ च

bhakter vilāsāṃś cinute prabodhā- nandasya śiṣyo bhagavat-priyasya | gopāla-bhaṭṭo raghunātha-dāsaṃ santoṣayan rūpa-sanātanau ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथुरा-नाथ-पादाब्ज-प्रेम-भक्ति-विलासतः । जातं भक्ति-विलासाख्यं तद्-भक्ताः शीलयन्त्व् इमम्

mathurā-nātha-pādābja-prema-bhakti-vilāsataḥ | jātaṃ bhakti-vilāsākhyaṃ tad-bhaktāḥ śīlayantv imam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीयासुर् आत्यन्तिक-भक्ति-निष्ठाः श्री-वैष्णवा माथुर-मण्डलेऽत्र । काशीश्वरः कृष्ण-वने चकास्तु श्री-कृष्ण-दासश् च स-लोकनाथः

jīyāsur ātyantika-bhakti-niṣṭhāḥ śrī-vaiṣṇavā māthura-maṇḍale'tra | kāśīśvaraḥ kṛṣṇa-vane cakāstu śrī-kṛṣṇa-dāsaś ca sa-lokanāthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र लेख्य-प्रतिज्ञा आदौ स-कारणं लेख्यं श्री-गुर्व्-आश्रयणं ततः । गुरुः शिष्यः परीक्षादिर् भगवान् मनवो ऽस्य च

tatra lekhya-pratijñā ādau sa-kāraṇaṃ lekhyaṃ śrī-gurv-āśrayaṇaṃ tataḥ | guruḥ śiṣyaḥ parīkṣādir bhagavān manavo 'sya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्राधिकारी सिद्ध्य्-आदि-शोधनं मन्त्र-संस्क्रियाः । दीक्षा नित्यं ब्राह्म-काले शुभोत्थानं पवित्रता । प्रातः स्मृत्यादि कृष्णस्य वाद्यादैश् च प्रबोधनम्

mantrādhikārī siddhy-ādi-śodhanaṃ mantra-saṃskriyāḥ | dīkṣā nityaṃ brāhma-kāle śubhotthānaṃ pavitratā | prātaḥ smṛtyādi kṛṣṇasya vādyādaiś ca prabodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्माल्योत्तारणाद्य्-आदौ मङ्गलारात्रिकं ततः । मैत्रादि-कृत्यं शौचाचमनं दन्तस्य धावनम्

nirmālyottāraṇādy-ādau maṅgalārātrikaṃ tataḥ | maitrādi-kṛtyaṃ śaucācamanaṃ dantasya dhāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं तान्त्रिक-सन्ध्यादि देव-सद्मादि-संस्क्रिया

snānaṃ tāntrika-sandhyādi deva-sadmādi-saṃskriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलस्याद्याहृतिर् गेह-स्नानम् उष्णोदकादिकम् । वस्त्रं पीठं चोर्ध्व-पुण्ड्रं श्री-गोपी-चन्दनादिकम्

tulasyādyāhṛtir geha-snānam uṣṇodakādikam | vastraṃ pīṭhaṃ cordhva-puṇḍraṃ śrī-gopī-candanādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रादि-मुद्रा माला च गृह-सन्ध्यार्चनं गुरोः । माहात्म्यं चाथ कृष्णस्य द्वार-वेश्मान्तरार्चनम्

cakrādi-mudrā mālā ca gṛha-sandhyārcanaṃ guroḥ | māhātmyaṃ cātha kṛṣṇasya dvāra-veśmāntarārcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजार्थासनम् अर्घ्यादि-स्थापनं विघ्न-वारणम् । श्री-गुर्व्-आदि-नतिर् भूत-शुद्धिः प्राण-विशोधनम्

pūjārthāsanam arghyādi-sthāpanaṃ vighna-vāraṇam | śrī-gurv-ādi-natir bhūta-śuddhiḥ prāṇa-viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यास-मुद्रा-पञ्चकं च कृष्ण-ध्यानान्तरार्चने । पूजा पदानि श्री-मूर्ति-शालग्राम-शिलास् तथा

nyāsa-mudrā-pañcakaṃ ca kṛṣṇa-dhyānāntarārcane | pūjā padāni śrī-mūrti-śālagrāma-śilās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारकोद्भव-चक्राणि शुद्धयः पीठ-पूजनम् । आवाहनादि तन्-मुद्रा आसनादि-समर्पणम्

dvārakodbhava-cakrāṇi śuddhayaḥ pīṭha-pūjanam | āvāhanādi tan-mudrā āsanādi-samarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नपनं शङ्ख-घण्टादि-वाद्यं नाम-सहस्रकम् । पुराण-पाठो वसनम् उपवीतं विभूषणम्

snapanaṃ śaṅkha-ghaṇṭādi-vādyaṃ nāma-sahasrakam | purāṇa-pāṭho vasanam upavītaṃ vibhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धः श्री-तुलसी-काष्ठ-चन्दनं कुसुमानि च । पत्राणि तुलसी चाङ्गोपाङ्गावरण-पूजनम्

gandhaḥ śrī-tulasī-kāṣṭha-candanaṃ kusumāni ca | patrāṇi tulasī cāṅgopāṅgāvaraṇa-pūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूपो दीपश् च नैवेद्यं पानं होमो बलि-क्रिया । अवगण्डूषाद्यास्यवासो दिव्य-गन्धादिकं पुनः

dhūpo dīpaś ca naivedyaṃ pānaṃ homo bali-kriyā | avagaṇḍūṣādyāsyavāso divya-gandhādikaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोपचारा गीतादि महा-नीराजनं तथा । शङ्खादि-वादनं साम्बु-शङ्ख-नीराजनं स्तुतिः

rājopacārā gītādi mahā-nīrājanaṃ tathā | śaṅkhādi-vādanaṃ sāmbu-śaṅkha-nīrājanaṃ stutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतिः प्रदक्षिणा कर्माद्य्-अर्पणं जप याचने । आगः-क्षमापणं नानागांसि निर्माल्य-धारणम्

natiḥ pradakṣiṇā karmādy-arpaṇaṃ japa yācane | āgaḥ-kṣamāpaṇaṃ nānāgāṃsi nirmālya-dhāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खाम्बु-तीर्थं तुलसी-पूजा तन्-मृत्तिकादि च । धात्री-स्नान-निषेधस्य कालो वृत्तेर् उपार्जनम्

śaṅkhāmbu-tīrthaṃ tulasī-pūjā tan-mṛttikādi ca | dhātrī-snāna-niṣedhasya kālo vṛtter upārjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने वैश-देवादि-श्राद्धं चानर्प्यम् अच्युते । विनार्चाम् अशने दोषास् तथानर्पित-भोजने

madhyāhne vaiśa-devādi-śrāddhaṃ cānarpyam acyute | vinārcām aśane doṣās tathānarpita-bhojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवेद्य-भक्षणं सन्तः सत्-सङ्गो ऽसद्-असङ्गतिः । असद्-गतिर् वैष्णवोपहास-निन्दादि-दुष्फलम्

naivedya-bhakṣaṇaṃ santaḥ sat-saṅgo 'sad-asaṅgatiḥ | asad-gatir vaiṣṇavopahāsa-nindādi-duṣphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतां भक्तिर् विष्णु-शास्त्रं श्रीमद्-भागवतं तथा । लीला-कथा च भगवद्-धर्माः सायं निज-क्रियाः

satāṃ bhaktir viṣṇu-śāstraṃ śrīmad-bhāgavataṃ tathā | līlā-kathā ca bhagavad-dharmāḥ sāyaṃ nija-kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म-पात-परीहारस् त्रिकालार्चा विशेषतः । नक्तं कृत्यान्यथो पूजा-फल-सिद्ध्य्-आदि-दर्शनम्

karma-pāta-parīhāras trikālārcā viśeṣataḥ | naktaṃ kṛtyānyatho pūjā-phala-siddhy-ādi-darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्ण्व्-अर्थ-दानं विविधोपचारा न्यून-पूरणम् । शयनं महिमार्चायाः श्रीमन्-नाम्नस् तथाद्भुतः

viṣṇv-artha-dānaṃ vividhopacārā nyūna-pūraṇam | śayanaṃ mahimārcāyāḥ śrīman-nāmnas tathādbhutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामापराधा भक्तिश् च प्रेमाथाश्रयणादयः । पक्षेष्व् एकादशी साङ्गा श्री-द्वादश्य्-अष्टकं महत्

nāmāparādhā bhaktiś ca premāthāśrayaṇādayaḥ | pakṣeṣv ekādaśī sāṅgā śrī-dvādaśy-aṣṭakaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्यानि मार्ग-शीर्षादि-मासेषु द्वाद्शेष्व् अपि । पुरश्चरण-कृत्यानि मन्त्रं सिद्धस्य लक्षणम्

kṛtyāni mārga-śīrṣādi-māseṣu dvādśeṣv api | puraścaraṇa-kṛtyāni mantraṃ siddhasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्त्याविर्भावनं मूर्ति-प्रतिष्ठा कृष्ण-मन्दिरम् । जीर्णोद्धृतिः श्री-तुलसी-विवाहो ऽनन्य-कर्म च

mūrtyāvirbhāvanaṃ mūrti-pratiṣṭhā kṛṣṇa-mandiram | jīrṇoddhṛtiḥ śrī-tulasī-vivāho 'nanya-karma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्री-गुरूपसत्ति-कारणम् कृपया कृष्ण-देवस्य तद्-भक्त-जन-सङ्गतः । भक्तेर् माहात्म्यम् आकर्ण्य ताम् इच्छन् सद्-गुरुं भजेत्

tatra śrī-gurūpasatti-kāraṇam kṛpayā kṛṣṇa-devasya tad-bhakta-jana-saṅgataḥ | bhakter māhātmyam ākarṇya tām icchan sad-guruṃ bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रानुभूयते नित्यं दुःख-श्रेणी परत्र च । दुःसहा श्रूयते शास्त्रात् तितीर्षेद् अपि तां सुधीः

atrānubhūyate nityaṃ duḥkha-śreṇī paratra ca | duḥsahā śrūyate śāstrāt titīrṣed api tāṃ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा चोक्तम् एकादश-स्कन्धे [भ्प् ११।९।२९]- लब्ध्वा सु-दुर्लभम् इदं बहु-सम्भवान्ते मानुष्यम् अर्थ-दम् अनित्यम् अपीह धीरः । तूर्णं यतेत न पतेद् अनु-मृत्यु यावन् निःश्रेयसाय विषयः खलु सर्वतः स्यात्

tathā coktam ekādaśa-skandhe [BhP 11.9.29]- labdhvā su-durlabham idaṃ bahu-sambhavānte mānuṣyam artha-dam anityam apīha dhīraḥ | tūrṇaṃ yateta na pated anu-mṛtyu yāvan niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं श्री-भगवता च [भ्प् ११।२०।१७]- नृ-देहम् आद्यं सु-लभं सु-दुर्लभं प्लवं सु-कल्पं गुरु-कर्ण-धारम् । मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्म-हा

svayaṃ śrī-bhagavatā ca [BhP 11.20.17]- nṛ-deham ādyaṃ su-labhaṃ su-durlabhaṃ plavaṃ su-kalpaṃ guru-karṇa-dhāram | mayānukūlena nabhasvateritaṃ pumān bhavābdhiṃ na taret sa ātma-hā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्री-गुरूपसत्तिः तत्रैव श्री-प्रबुद्ध-योगेश्वरोक्तौ [भ्प् ११।३।२१]- तस्माद् गुरुं प्रपद्येत जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् । शाब्दे परे च निष्णातं ब्रह्मण्य् उपशमाश्रयम्

atha śrī-gurūpasattiḥ tatraiva śrī-prabuddha-yogeśvaroktau [BhP 11.3.21]- tasmād guruṃ prapadyeta jijñāsuḥ śreya uttamam | śābde pare ca niṣṇātaṃ brahmaṇy upaśamāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं श्री-भगवद्-उक्तौ [भ्प् ११।१०।५]- मद्-अभिज्ञं गुरुं शान्तम् उपासीत मद्-आत्मकम्

svayaṃ śrī-bhagavad-uktau [BhP 11.10.5]- mad-abhijñaṃ guruṃ śāntam upāsīta mad-ātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रम-दीपिकायां [४।२] च -- विप्रं प्रध्वस्त-काम-प्रभृति-रिपु-घटं निर्मलाङ्गं गरिष्ठां भक्तिं कृष्णाङ्घ्रि-पङ्केरुह-युगल-रजोरागिणीम् उद्वहन्तम् । वेत्तारं वेद-शास्तागम-विमल-पथां सम्मतं सत्सु दान्तं विद्यां यः संविवित्सुः प्रवण-तनु-मना देशिकं संश्रयेत

krama-dīpikāyāṃ [4.2] ca -- vipraṃ pradhvasta-kāma-prabhṛti-ripu-ghaṭaṃ nirmalāṅgaṃ gariṣṭhāṃ bhaktiṃ kṛṣṇāṅghri-paṅkeruha-yugala-rajorāgiṇīm udvahantam | vettāraṃ veda-śāstāgama-vimala-pathāṃ sammataṃ satsu dāntaṃ vidyāṃ yaḥ saṃvivitsuḥ pravaṇa-tanu-manā deśikaṃ saṃśrayeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुताव् अपि [मुण्डु १।२।१२, छाउ ६।१४।२] - तद्-विज्ञानार्थं स गुरुम् एवाभिगच्छेत् समित्-पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्म-निष्ठम् । आचार्यवान् पुरुषो वेद

śrutāv api [MuṇḍU 1.2.12, ChāU 6.14.2] - tad-vijñānārthaṃ sa gurum evābhigacchet samit-pāṇiḥ śrotriyaṃ brahma-niṣṭham | ācāryavān puruṣo veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ गुरूपसत्ति-नित्यता श्री-भागवते दशम-स्कन्धे श्रुति-स्तुतौ [भ्प् १०।८७।३३] विजित-हृषीक-वायुभिर् अदान्त-मनस् तुर-गं य इह यतन्ति यन्तुम् अति-लोलम् उपाय-खिदः । व्यसन-शतान्विताः समवहाय गुरोश् चरणं वणिज इवाज सन्त्य् अकृत-कर्ण-धरा जलधौ

atha gurūpasatti-nityatā śrī-bhāgavate daśama-skandhe śruti-stutau [BhP 10.87.33] vijita-hṛṣīka-vāyubhir adānta-manas tura-gaṃ ya iha yatanti yantum ati-lolam upāya-khidaḥ | vyasana-śatānvitāḥ samavahāya guroś caraṇaṃ vaṇija ivāja santy akṛta-karṇa-dharā jaladhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतौ च [कठु १।२।९]- नैषा तर्केण मतिर् आपनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ

śrutau ca [KaṭhU 1.2.9]- naiṣā tarkeṇa matir āpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विशेषतः श्री-गुरोर् लक्षणानि मन्त्र-मुक्तावल्याम् - अवदातान्वयः शुद्धः स्वोचिताचार-तत्-परः । आश्रमी क्रोध-रहितो वेदवित् सर्व-शास्त्रवित्

atha viśeṣataḥ śrī-guror lakṣaṇāni mantra-muktāvalyām - avadātānvayaḥ śuddhaḥ svocitācāra-tat-paraḥ | āśramī krodha-rahito vedavit sarva-śāstravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धावान् अनसूयश् च प्रिय-वाक् प्रिय-दर्शनः । शुचिः सुवेशस् तरुणः सर्व-भूत-हिते रतः

śraddhāvān anasūyaś ca priya-vāk priya-darśanaḥ | śuciḥ suveśas taruṇaḥ sarva-bhūta-hite rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीमान् अनुद्धत-मतिः पूर्णो ऽहन्ता विमर्शकः । स-गुणो ऽर्चासु कृतधीः कृतज्ञः शिष्य-वत्सलः

dhīmān anuddhata-matiḥ pūrṇo 'hantā vimarśakaḥ | sa-guṇo 'rcāsu kṛtadhīḥ kṛtajñaḥ śiṣya-vatsalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निग्रहानुग्रहे शक्तो होम-मन्त्र-परायणः । ऊहापोह-प्रकार-ज्ञः शुद्धात्मा यः कृपालयः । इत्य् आदि-लक्षणैर् युक्तो गुरुः स्याद् गरिमा-निधिः

nigrahānugrahe śakto homa-mantra-parāyaṇaḥ | ūhāpoha-prakāra-jñaḥ śuddhātmā yaḥ kṛpālayaḥ | ity ādi-lakṣaṇair yukto guruḥ syād garimā-nidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्य-संहितायां च -- देवतोपासकः शान्तो विषयेष्व् अपि निःस्पृहः । अध्यात्मविद् ब्रह्म-वादी वेद-शास्त्रार्थ-कोविदः

agastya-saṃhitāyāṃ ca -- devatopāsakaḥ śānto viṣayeṣv api niḥspṛhaḥ | adhyātmavid brahma-vādī veda-śāstrārtha-kovidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धर्तुं चैव संहर्तुं समर्थो ब्राह्मणोत्तमः । तत्त्वज्ञो यन्त्र-मन्त्राणां मर्म-भेत्ता रहस्यवित्

uddhartuṃ caiva saṃhartuṃ samartho brāhmaṇottamaḥ | tattvajño yantra-mantrāṇāṃ marma-bhettā rahasyavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरश्चरण-कृद् धोम-मन्त्र-सिद्धः प्रयोगवित् । तपस्वी सत्य-वादी च गृहस्थो गुरुर् उच्यते

puraścaraṇa-kṛd dhoma-mantra-siddhaḥ prayogavit | tapasvī satya-vādī ca gṛhastho gurur ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-स्मृतौ -- परिचर्या-यशो-लाभ-लिप्सुः शिष्याद् गुरुर् नहि । कृपा-सिन्धुः सुसम्पूर्णः सर्व-सत्त्वोपकारकः

viṣṇu-smṛtau -- paricaryā-yaśo-lābha-lipsuḥ śiṣyād gurur nahi | kṛpā-sindhuḥ susampūrṇaḥ sarva-sattvopakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःस्पृहः सर्वतः सिद्धः सर्व-विद्या-विशारदः । सर्व-संशय-संछेत्ता नालसो गुरुर् आहृतः

niḥspṛhaḥ sarvataḥ siddhaḥ sarva-vidyā-viśāradaḥ | sarva-saṃśaya-saṃchettā nālaso gurur āhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारद-पञ्चरात्रे श्री-भगवन्-नारद-संवादे - ब्राह्मणः सर्व-काल-ज्ञः कुर्यात् सर्वेष्व् अनुग्रहम् । तद्-अभावाद् द्विज-श्रेष्ठः शान्तात्मा भगवन्-मयः

śrī-nārada-pañcarātre śrī-bhagavan-nārada-saṃvāde - brāhmaṇaḥ sarva-kāla-jñaḥ kuryāt sarveṣv anugraham | tad-abhāvād dvija-śreṣṭhaḥ śāntātmā bhagavan-mayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावितात्मा च सर्वज्ञः शास्त्रज्ञः सत्-क्रिया-परः । सिद्धि-त्रयम् आयुक्त आचार्यत्वेऽभिषेचितः

bhāvitātmā ca sarvajñaḥ śāstrajñaḥ sat-kriyā-paraḥ | siddhi-trayam āyukta ācāryatve'bhiṣecitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्र-विट्-शूद्र-जातीनां क्षत्रियो ऽनुग्रहे क्षमः । क्षत्रियस्यापि च गुरोर् भावाद् ईदृशो यदि

kṣatra-viṭ-śūdra-jātīnāṃ kṣatriyo 'nugrahe kṣamaḥ | kṣatriyasyāpi ca guror bhāvād īdṛśo yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यः स्यात् तेन कार्यश् च द्वये नित्यम् अनुग्रहः । सजातीयेन शूद्रेण तादृशेन महा-मते । अनुग्रहाभिषेकौ च कार्यौ शूद्रस्य सर्वदा

vaiśyaḥ syāt tena kāryaś ca dvaye nityam anugrahaḥ | sajātīyena śūdreṇa tādṛśena mahā-mate | anugrahābhiṣekau ca kāryau śūdrasya sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च - वर्णोत्तम्ऽथ च गुरौ सति या विश्रुतेऽपि च । स्वदेशतो ऽथत् वान्यत्र नेदं कार्यं शुभार्थिना

kiṃ ca - varṇottam'tha ca gurau sati yā viśrute'pi ca | svadeśato 'that vānyatra nedaṃ kāryaṃ śubhārthinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यमाने तु यः कुर्यात् यत्र तत्र विपर्ययम् । तस्येहामुत्र नाशः स्यात् तस्माच् छास्त्रोक्तम् आचरेत् ॥ क्षत्र-विट्-शूद्र-जातीयः प्रातिलोम्यं न दीक्षयेत्

vidyamāne tu yaḥ kuryāt yatra tatra viparyayam | tasyehāmutra nāśaḥ syāt tasmāc chāstroktam ācaret // kṣatra-viṭ-śūdra-jātīyaḥ prātilomyaṃ na dīkṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे च [पद्मप् ६।२५३।२६]- महा-भागवतः श्रेष्ठो ब्राह्मणो वै गुरुर् नृणाम् । सर्वेषाम् एव लोकानाम् असौ पूज्यो यथा हरिः

pādme ca [PadmaP 6.253.26]- mahā-bhāgavataḥ śreṣṭho brāhmaṇo vai gurur nṛṇām | sarveṣām eva lokānām asau pūjyo yathā hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकूल-प्रसूतो ऽपि सर्व-यज्ञेषु दीक्षितः । सहस्र-शाखाध्यायी च न गुरुः स्याद् अवैष्णवः

mahākūla-prasūto 'pi sarva-yajñeṣu dīkṣitaḥ | sahasra-śākhādhyāyī ca na guruḥ syād avaiṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गृहीत-विष्णु-दीक्षाको विष्णु-पूजा-परो नरः । वैष्णवो ऽभिहितो ऽभिज्ञैर् इतरो ऽस्माद् अवैष्णवः

iti gṛhīta-viṣṇu-dīkṣāko viṣṇu-pūjā-paro naraḥ | vaiṣṇavo 'bhihito 'bhijñair itaro 'smād avaiṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्व-सागरे- बह्वाशी दीर्घ-सूत्री च विषयादिषु लोलुपः । हेतु-वाद-रतो दुष्टो ऽवाग्-वादी गुण-निन्दकः

tattva-sāgare- bahvāśī dīrgha-sūtrī ca viṣayādiṣu lolupaḥ | hetu-vāda-rato duṣṭo 'vāg-vādī guṇa-nindakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरोमा बहु-रोमा च निन्दिताश्रम-सेवकः । काल-दन्तो ऽसितौष्ठश् च दुर्गन्धि-श्वास-वाहकः

aromā bahu-romā ca ninditāśrama-sevakaḥ | kāla-danto 'sitauṣṭhaś ca durgandhi-śvāsa-vāhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्ट-लक्षण-सम्पन्नो यद्यपि स्वयम् ईश्वरः । बहु-प्रतिग्र्हासक्त आचार्यः श्री-क्षयावहः

duṣṭa-lakṣaṇa-sampanno yadyapi svayam īśvaraḥ | bahu-pratigrhāsakta ācāryaḥ śrī-kṣayāvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शिष्य-लक्षणानि मन्त्र-मुक्तावल्याम्- शिष्यः शुद्धान्वयः श्रीमान् विनीतः प्रिय-दर्शनः । सत्य-वाक् पुण्य-चरितो ऽदभ्र-धीर् दम्भ-वर्जितः

atha śiṣya-lakṣaṇāni mantra-muktāvalyām- śiṣyaḥ śuddhānvayaḥ śrīmān vinītaḥ priya-darśanaḥ | satya-vāk puṇya-carito 'dabhra-dhīr dambha-varjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काम-क्रोध-परित्यागी भक्तश् च गुरु-पादयोः । देवता-प्रवणः काय-मनो-वाग्भिर् दिवा-निशम्

kāma-krodha-parityāgī bhaktaś ca guru-pādayoḥ | devatā-pravaṇaḥ kāya-mano-vāgbhir divā-niśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीरुजो निर्जिताशेष-पातकः श्रद्ध्यान्वितः । द्विज-देव-पितॄणां च नित्यम् अर्चा-परायणः

nīrujo nirjitāśeṣa-pātakaḥ śraddhyānvitaḥ | dvija-deva-pitṝṇāṃ ca nityam arcā-parāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवा विनियताशेष-करणः करुणालयः । इत्य् आदि-लक्षणैर् युक्तः शिष्यो दीक्षाधिकारवान्

yuvā viniyatāśeṣa-karaṇaḥ karuṇālayaḥ | ity ādi-lakṣaṇair yuktaḥ śiṣyo dīkṣādhikāravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश-स्कन्धे च [भ्प् ११।१०।६] -- अमान्य् अमत्सरो दक्षो निर्ममो दृठ-सौहृदः । असत्वरो ऽर्थ-जिज्ञासुर् अनसूयुर् अमोघ-वाक्

ekādaśa-skandhe ca [BhP 11.10.6] -- amāny amatsaro dakṣo nirmamo dṛṭha-sauhṛdaḥ | asatvaro 'rtha-jijñāsur anasūyur amogha-vāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापेक्ष्याः अगस्त्य-संहितायाम्- अलसा मलिनाः क्लिष्टा दाम्भिकाः कृपणास् तथा । दरिद्रा रोगिणो रुष्टा रागिणो भोग-लालसाः

athāpekṣyāḥ agastya-saṃhitāyām- alasā malināḥ kliṣṭā dāmbhikāḥ kṛpaṇās tathā | daridrā rogiṇo ruṣṭā rāgiṇo bhoga-lālasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असूया-मत्सर-ग्रस्ताः शठाः परुष-वादिनः । अन्यायोपार्जित-धनाः पर-दार-रताश् च ये

asūyā-matsara-grastāḥ śaṭhāḥ paruṣa-vādinaḥ | anyāyopārjita-dhanāḥ para-dāra-ratāś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदुषां वैरिणश् चैव अज्ञाः पण्डित-मानिनः । भ्रष्ट-व्रताश् च ये कष्ट-वृत्तयः पिशुनाः खलाः

viduṣāṃ vairiṇaś caiva ajñāḥ paṇḍita-māninaḥ | bhraṣṭa-vratāś ca ye kaṣṭa-vṛttayaḥ piśunāḥ khalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बह्व्-आशिनः क्रूर-चेष्टा दुरात्मनश् च निन्दित । इत्य् एवम् आदयो ऽप्य् अन्ये पापिष्ठाः पुरुषाधमाः

bahv-āśinaḥ krūra-ceṣṭā durātmanaś ca nindita | ity evam ādayo 'py anye pāpiṣṭhāḥ puruṣādhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्येभ्यो ऽनिवार्याश् च गुरु-शिक्षा-सहिष्णवः । एवम्भूताः परित्याज्याः शिष्यत्वे नोपकल्पिताः

akṛtyebhyo 'nivāryāś ca guru-śikṣā-sahiṣṇavaḥ | evambhūtāḥ parityājyāḥ śiṣyatve nopakalpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् एते ह्य् उपकल्पेरन् देवताक्रोश-भाजनाः । भवन्तीह दर्द्रास् ते पुत्र-दार-विवर्जिताः

yady ete hy upakalperan devatākrośa-bhājanāḥ | bhavantīha dardrās te putra-dāra-vivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारकाश् चैव देहान्ते तिर्यञ्चः प्रभवन्ति ते

nārakāś caiva dehānte tiryañcaḥ prabhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयशीर्ष-पञ्चरात्रे- जैमिनिः सुगतश् चैव नास्तिको नग्न एव च । कपिलश् चाक्षपादश् च षड् एते हेतु-वादिनः

hayaśīrṣa-pañcarātre- jaiminiḥ sugataś caiva nāstiko nagna eva ca | kapilaś cākṣapādaś ca ṣaḍ ete hetu-vādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्-मतानुसारेण वर्तन्ते ये नराधमाः । ते हेतुवादिनः प्रोक्तास् तेभ्यस् तन्त्रं न दापयेत्

etan-matānusāreṇa vartante ye narādhamāḥ | te hetuvādinaḥ proktās tebhyas tantraṃ na dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तयोः परीक्षा चान्यो ऽन्यम् एकाब्दं सह-वासतः । व्यवहार-स्वभावानुभवेनैवाभिजायते

iti tayoḥ parīkṣā cānyo 'nyam ekābdaṃ saha-vāsataḥ | vyavahāra-svabhāvānubhavenaivābhijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ परीक्षणम् मन्त्र-मुक्तावल्यां- तयोर् वत्सर-वासेन ज्ञातान्योन्य-स्वभावयोः । गुरुता शिष्यता चेति नान्यथैवेति निश्चयः

atha parīkṣaṇam mantra-muktāvalyāṃ- tayor vatsara-vāsena jñātānyonya-svabhāvayoḥ | gurutā śiṣyatā ceti nānyathaiveti niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिश् च- नासंवत्सर-वासिने देयात्

śrutiś ca- nāsaṃvatsara-vāsine deyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार-सङ्ग्रहेऽपि- सद्-गुरुः स्वाश्रितं शिष्यं वर्ष्म् एकं परीक्षयेत्

sāra-saṅgrahe'pi- sad-guruḥ svāśritaṃ śiṣyaṃ varṣm ekaṃ parīkṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञि चामात्यजा दोषाः पत्नी-पापं स्व-भर्तरि । तथा शिष्यार्जितं पापं गुरुः प्राप्नोति निश्चितम्

rājñi cāmātyajā doṣāḥ patnī-pāpaṃ sva-bhartari | tathā śiṣyārjitaṃ pāpaṃ guruḥ prāpnoti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रम-दीपिकायां तु [४।३] -- सन्तोषयेद् अकुटिलाद्रेतरान्तरात्मा तं स्वैर् धनैश् च वपुषाप्य् अनुकूलवाण्या । अब्द-त्रयङ्कमलनाभधियाऽतिधीरस् तुष्टे विवक्षतु गुराव् अथ मन्त्र-दीक्षाम्

krama-dīpikāyāṃ tu [4.3] -- santoṣayed akuṭilādretarāntarātmā taṃ svair dhanaiś ca vapuṣāpy anukūlavāṇyā | abda-trayaṅkamalanābhadhiyā'tidhīras tuṣṭe vivakṣatu gurāv atha mantra-dīkṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विशेषतः श्री-गुरु-सेवा-विधिः कौर्मे श्री-व्यास-गीतायाम्- उदकुम्भं कुशान् पुष्पं समिधो ऽस्याहरेत् सदा । मार्जनं लेपनं नित्यम् अङ्गानां वाससां चरेत्

atha viśeṣataḥ śrī-guru-sevā-vidhiḥ kaurme śrī-vyāsa-gītāyām- udakumbhaṃ kuśān puṣpaṃ samidho 'syāharet sadā | mārjanaṃ lepanaṃ nityam aṅgānāṃ vāsasāṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्य निर्माल्य-शयनं पादुकोपासनहाव् अपि । आक्रामेद् आसनं छ्यायाम् आसन्दीं वा कदाचन

nāsya nirmālya-śayanaṃ pādukopāsanahāv api | ākrāmed āsanaṃ chyāyām āsandīṃ vā kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधयेद् दन्त-काष्ठादीन् कृत्यं चास्मै निवेदयेएत्

sādhayed danta-kāṣṭhādīn kṛtyaṃ cāsmai nivedayeet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनापृच्छ्य न गन्तव्यं भवेत् प्रिय-हिते रसः । न पादौ सारयेद् अस्य सन्निधाने कदाचन

anāpṛcchya na gantavyaṃ bhavet priya-hite rasaḥ | na pādau sārayed asya sannidhāne kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्भा-हास्यादिकं चैव कण्ठ-प्रावरणं तथा । वर्जयेत् सन्निधौ नित्यम् अथास्फोटनम् एव च

jṛmbhā-hāsyādikaṃ caiva kaṇṭha-prāvaraṇaṃ tathā | varjayet sannidhau nityam athāsphoṭanam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- श्रेयस् तु गुरुवद् वृत्तिर् नित्यम् एव समाचरेत् । गुरु-पुत्रेषु दारेषु गुरोश् चैव स्व-बन्धुषु

kiṃ ca- śreyas tu guruvad vṛttir nityam eva samācaret | guru-putreṣu dāreṣu guroś caiva sva-bandhuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सादनं वै गात्राणां स्नापनोच्छिष्ट-भोजने । न कुर्याद् गुरु-पुत्रस्य पादयोः शौचम् एव च

utsādanaṃ vai gātrāṇāṃ snāpanocchiṣṭa-bhojane | na kuryād guru-putrasya pādayoḥ śaucam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुवत् परिपूज्याश् च स-वर्णा गुरु-योषितः । असवर्णास् तु सम्पूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः

guruvat paripūjyāś ca sa-varṇā guru-yoṣitaḥ | asavarṇās tu sampūjyāḥ pratyutthānābhivādanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यञ्जनं स्नापनं च गात्रोत्सादनम् एव च । गुरु-पत्न्या च कार्याणि केशानां च प्रसाधनम्

abhyañjanaṃ snāpanaṃ ca gātrotsādanam eva ca | guru-patnyā ca kāryāṇi keśānāṃ ca prasādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्य्-आगमे श्री-शिवोक्तौ- गुरु-शय्यासनं यानं पादुके पाद-पीठकम् । स्नानोदकं तथा छायां लङ्घयेन् न कदाचन

devy-āgame śrī-śivoktau- guru-śayyāsanaṃ yānaṃ pāduke pāda-pīṭhakam | snānodakaṃ tathā chāyāṃ laṅghayen na kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोर् अग्रे पृथक्-पूजाम् अद्वैतं च परित्यजेत् । दीक्षां व्याख्यां प्रभुत्वं च गुरोर् अग्रे विवर्जयेत्

guror agre pṛthak-pūjām advaitaṃ ca parityajet | dīkṣāṃ vyākhyāṃ prabhutvaṃ ca guror agre vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारदोक्तौ- यत्र यत्र गुरुं पश्येत् तत्र तत्र कृताञ्जलि । प्रणमेत् दण्डवद् भूमौ छिन्न-मूल इव द्रुमः

śrī-nāradoktau- yatra yatra guruṃ paśyet tatra tatra kṛtāñjali | praṇamet daṇḍavad bhūmau chinna-mūla iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोर् वाक्यासनं यानं पादुकोपानहौ तथा । वस्त्रं छायां तथा शिष्यो लङ्घयेन् न कदाचन

guror vākyāsanaṃ yānaṃ pādukopānahau tathā | vastraṃ chāyāṃ tathā śiṣyo laṅghayen na kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मनु-स्मृतौ- (नोत् फ़ोउन्द्) नोदाहरेद् गुरोर् नाम परोक्षम् अपि केवलम् । न चैवास्यानुकुर्वीत गति-भाषण-चेष्टितम्

śrī-manu-smṛtau- (not found) nodāhared guror nāma parokṣam api kevalam | na caivāsyānukurvīta gati-bhāṣaṇa-ceṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोर् गुरौ सन्निहिते गुरुवद् धृतिम् आचरेत् । न चाविसृष्टो गुरुणा स्वान् गुरून् अभिवादयेत्

guror gurau sannihite guruvad dhṛtim ācaret | na cāvisṛṣṭo guruṇā svān gurūn abhivādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारद-पञ्चरात्रे- यथा तथा यत्र तत्र न गृह्णीयाच् च केवलम् । अभक्त्या न गुरोर् नाम गृह्णीयाच् च यतात्मवान्

śrī-nārada-pañcarātre- yathā tathā yatra tatra na gṛhṇīyāc ca kevalam | abhaktyā na guror nāma gṛhṇīyāc ca yatātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवः श्रीस् ततो नाम विष्णु-शब्दाद् अनन्तरम् । पाद-शब्द-समेतं च नत-मूर्धाञ्जली-युतः

praṇavaḥ śrīs tato nāma viṣṇu-śabdād anantaram | pāda-śabda-sametaṃ ca nata-mūrdhāñjalī-yutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- न तम् आज्ञापयेन् मोहात् तस्याज्ञां न च लङ्घयेत् । नानिवेद्य गुरोः किञ्चिद् भोक्तव्यं वा गुरोस् तथा

kiṃ ca- na tam ājñāpayen mohāt tasyājñāṃ na ca laṅghayet | nānivedya guroḥ kiñcid bhoktavyaṃ vā guros tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्र च- आयान्तम् अग्रतो गच्छेद् गच्छन्तं तम् अनुव्रजेत् । आसने शयने वापि न तिष्ठेद् अग्रतो गुरोः

anyatra ca- āyāntam agrato gacched gacchantaṃ tam anuvrajet | āsane śayane vāpi na tiṣṭhed agrato guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् किञ्चिद् अन्न-पानादि प्रियं द्रव्यं मनोरमम् । समर्प्य गुरवे पश्चात् स्वयं भुञ्जीत प्रत्यहम्

yat kiñcid anna-pānādi priyaṃ dravyaṃ manoramam | samarpya gurave paścāt svayaṃ bhuñjīta pratyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-विष्णु-स्मृतौ- न गुरोर् अप्रियं कुर्यात् ताडितः पीडितो ऽपि वा । नावमन्येत तद्-वाक्यं नाप्रियं हि समाचरेत्

śrī-viṣṇu-smṛtau- na guror apriyaṃ kuryāt tāḍitaḥ pīḍito 'pi vā | nāvamanyeta tad-vākyaṃ nāpriyaṃ hi samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यस्य प्रियं कुर्यात् प्राणैर् अपि धनैर् अपि । कर्मणा मनसा वाचा स याति परमां गतिम्

ācāryasya priyaṃ kuryāt prāṇair api dhanair api | karmaṇā manasā vācā sa yāti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारद-पञ्चरात्रे - यो वक्ति न्याय-रहितम् अन्यायेन शृणोति यः । ताव् उभौ नरकं घोरं व्रजतः कालम् अक्षयम्

śrī-nārada-pañcarātre - yo vakti nyāya-rahitam anyāyena śṛṇoti yaḥ | tāv ubhau narakaṃ ghoraṃ vrajataḥ kālam akṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णव-तन्त्रे - त्रायस्व भो जगन्नाथ गुरो संसार-वह्निना । दग्धं मां काल-दष्टं च त्वाम् अहं शरणं गतः

vaiṣṇava-tantre - trāyasva bho jagannātha guro saṃsāra-vahninā | dagdhaṃ māṃ kāla-daṣṭaṃ ca tvām ahaṃ śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तत्र श्री-वासुदेवस्य सर्व-देव-शिरोमणेः । पादाम्बुजैक-भाग् एव दीक्षा ग्राह्या मनीषिभिः

iti tatra śrī-vāsudevasya sarva-deva-śiromaṇeḥ | pādāmbujaika-bhāg eva dīkṣā grāhyā manīṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-स्कन्धे [भ्प् १।२।२३] - सत्त्वं रजस् तम इति प्रकृतेर् गुणास् तैर् युक्तः परम-पुरुष एक इहास्य धत्ते । स्थित्य्-आदये हरि-विरिञ्चि-हरेति संज्ञाः श्रेयांसि तत्र खलु सत्त्व-तनोर् नॄणां स्युः

prathama-skandhe [BhP 1.2.23] - sattvaṃ rajas tama iti prakṛter guṇās tair yuktaḥ parama-puruṣa eka ihāsya dhatte | sthity-ādaye hari-viriñci-hareti saṃjñāḥ śreyāṃsi tatra khalu sattva-tanor nṝṇāṃ syuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च [भ्प् १।१८।२१] - अथापि यत्-पाद-नखावसृष्टं जगद् विरिञ्चोपहृतार्हणाम्भः । सेशं पुनात्य् अन्यतमो मुकुन्दात् को नाम लोके भगवत्-पदार्थः

kiṃ ca [BhP 1.18.21] - athāpi yat-pāda-nakhāvasṛṣṭaṃ jagad viriñcopahṛtārhaṇāmbhaḥ | seśaṃ punāty anyatamo mukundāt ko nāma loke bhagavat-padārthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-दशम-स्कन्धे [भ्प् १०।८९।१५] - तन् निशम्याथ मुनयो विस्मिता मुक्त-संशयाः । भूयांसं श्रद्दधुर् विष्णुं यतः शान्तिर् यतो ऽभयम्

śrī-daśama-skandhe [BhP 10.89.15] - tan niśamyātha munayo vismitā mukta-saṃśayāḥ | bhūyāṃsaṃ śraddadhur viṣṇuṃ yataḥ śāntir yato 'bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे वैशाख-माहात्म्ये यम-ब्राह्मण-संवादे [पद्मप् ५।९७।२७] -- व्यामोहाय चराचरस्य जगतस् ते ते पुराणागमास् तां ताम् एव हि देवतां परमिकां जल्पन्तु कल्पावधि । सिद्धान्ते पुनर् एक एव भगवान् विष्णुः समस्तागम- व्यापारेषु विवेचन-व्यतिकरं नीतेषु निश्चीयते

pādme vaiśākha-māhātmye yama-brāhmaṇa-saṃvāde [PadmaP 5.97.27] -- vyāmohāya carācarasya jagatas te te purāṇāgamās tāṃ tām eva hi devatāṃ paramikāṃ jalpantu kalpāvadhi | siddhānte punar eka eva bhagavān viṣṇuḥ samastāgama- vyāpāreṣu vivecana-vyatikaraṃ nīteṣu niścīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारसिंहे - सत्यं सत्यं पुनः सत्यम् उत्क्षिप्य भुजम् उच्यते । वेदाच् छास्त्रं परं नास्ति न देवः केशवात् परः

nārasiṃhe - satyaṃ satyaṃ punaḥ satyam utkṣipya bhujam ucyate | vedāc chāstraṃ paraṃ nāsti na devaḥ keśavāt paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतः पाद्मे - अरिर् मित्रं विष्ं पथ्यम् अधर्मो धर्मतां व्रजेत् । सुप्रसन्ने हृषीकेशे विपरीते विपर्ययः

yataḥ pādme - arir mitraṃ viṣṃ pathyam adharmo dharmatāṃ vrajet | suprasanne hṛṣīkeśe viparīte viparyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव श्री-भगवद्-वाक्यम्- मन्-निमित्तं कृतं पापम् अपि धर्माय कल्पते । माम् अनादृत्य धर्मो ऽपि पापं स्यान् मत्-प्रभावतः

tatraiva śrī-bhagavad-vākyam- man-nimittaṃ kṛtaṃ pāpam api dharmāya kalpate | mām anādṛtya dharmo 'pi pāpaṃ syān mat-prabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएवोक्तं स्कान्दे श्री-ब्रह्म-नारद-संवादे - वासुदेवं परित्यज्य यो ऽन्यं देवम् उपासते । स्व-मातरं परित्यज्य श्वपचीं वन्दते हि सः

ataevoktaṃ skānde śrī-brahma-nārada-saṃvāde - vāsudevaṃ parityajya yo 'nyaṃ devam upāsate | sva-mātaraṃ parityajya śvapacīṃ vandate hi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवान्यत्र - वासुदेवं परित्यज्य यो ऽन्यं देवम् उपासते । त्यक्त्वामृतं स मूढात्मा भुङ्क्ते हलाहलं विषम्

tatraivānyatra - vāsudevaṃ parityajya yo 'nyaṃ devam upāsate | tyaktvāmṛtaṃ sa mūḍhātmā bhuṅkte halāhalaṃ viṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभारते - यस् तु विष्णुं परित्यज्य मोहाद् अन्यम् उपासते । स हेम-राशिम् उत्सृज्य पांशु-राशिं जिघृक्षति

mahābhārate - yas tu viṣṇuṃ parityajya mohād anyam upāsate | sa hema-rāśim utsṛjya pāṃśu-rāśiṃ jighṛkṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादृत्य तु यो विष्णुम् अन्य-देवं समाश्रयेत् । गङ्गाम्भसः स तृष्णार्तो मृग-तृष्णां प्रधावति

anādṛtya tu yo viṣṇum anya-devaṃ samāśrayet | gaṅgāmbhasaḥ sa tṛṣṇārto mṛga-tṛṣṇāṃ pradhāvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरात्रे - यो मोहाद् विष्णुम् अन्येन हीन-देवेन दुर्मतिः । साधारणं सकृद् ब्रूते सो ऽन्त्यजो नान्त्यजो ऽन्त्यजः

pañcarātre - yo mohād viṣṇum anyena hīna-devena durmatiḥ | sādhāraṇaṃ sakṛd brūte so 'ntyajo nāntyajo 'ntyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णव-तन्त्रे - न लभेयुः पुनर् भक्तिं हरेर् ऐकान्तिकीं जङाः । एकाग्र-मनसश् चापि विष्णु-सामान्य-दर्शिनः

vaiṣṇava-tantre - na labheyuḥ punar bhaktiṃ harer aikāntikīṃ jaṅāḥ | ekāgra-manasaś cāpi viṣṇu-sāmānya-darśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्र च - यस् तु नारायणं देवं ब्रह्म-रुद्रादि-दैवतैः । समत्वेनैव वीक्षेत स पाषण्डी भवेद् ध्रुवम्

anyatra ca - yas tu nārāyaṇaṃ devaṃ brahma-rudrādi-daivataiḥ | samatvenaiva vīkṣeta sa pāṣaṇḍī bhaved dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सहस्र-नाम-स्तोत्रादौ श्लोकौघाः सन्ति चेदृशाः । विशेषतः सत्त्व-निष्ठैः सेवोय् विष्णुर् न चापरः

iti sahasra-nāma-stotrādau ślokaughāḥ santi cedṛśāḥ | viśeṣataḥ sattva-niṣṭhaiḥ sevoy viṣṇur na cāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च श्री-हरि-वंशे शिव-वाक्यम् - हरिर् एव सदाराध्यो भवद्भिः सत्त्व-संस्थितैः । विष्णु-मन्त्रं सदा विप्राः पठध्वं ध्यात केशवम्

tathā ca śrī-hari-vaṃśe śiva-vākyam - harir eva sadārādhyo bhavadbhiḥ sattva-saṃsthitaiḥ | viṣṇu-mantraṃ sadā viprāḥ paṭhadhvaṃ dhyāta keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ईदृङ्-माहात्म्य-वाक्येषु सङ्गृहीतेषु सर्वतः । ग्रन्थ-बाहुल्य-दोषः स्याल् लिख्यन्तेऽपेक्षितानि तत्

iti īdṛṅ-māhātmya-vākyeṣu saṅgṛhīteṣu sarvataḥ | grantha-bāhulya-doṣaḥ syāl likhyante'pekṣitāni tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.