Library·Gopalabhatta: Haribhaktivilasa·1

Gopalabhatta: Haribhaktivilasa 1

अथ श्री-वैष्णव-मन्त्र-माहात्म्यम् आगमे- मन्त्रान् श्री-मन्त्र-राजादीन् वैष्णवान् गुर्व्-अनुग्रहात् । सर्वैश्वर्यं जपन् प्राप्य याति विष्णोः परं पदम्

atha śrī-vaiṣṇava-mantra-māhātmyam āgame- mantrān śrī-mantra-rājādīn vaiṣṇavān gurv-anugrahāt | sarvaiśvaryaṃ japan prāpya yāti viṣṇoḥ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यं वर्ष-सहस्रैर् यैः कृतं सुविपुलं तपः । जपन्ति वैष्णवान् मन्त्रान् नरास् ते लोक-पावनाः

puṇyaṃ varṣa-sahasrair yaiḥ kṛtaṃ suvipulaṃ tapaḥ | japanti vaiṣṇavān mantrān narās te loka-pāvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवे च- प्रजपन् वैष्णवान् मन्त्रान् यं यं पश्यति चक्षुषा । पदा वा संस्पृशेत् सद्यो मुच्यतेऽसौ महा-भयात्

vaiṣṇave ca- prajapan vaiṣṇavān mantrān yaṃ yaṃ paśyati cakṣuṣā | padā vā saṃspṛśet sadyo mucyate'sau mahā-bhayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति लिख्यते विष्णु-मन्त्राणां महिमाथ विशेषतः । तात्पर्यतः श्री-गोपाल-मन्त्र-माहात्म्य-पुष्टये

iti likhyate viṣṇu-mantrāṇāṃ mahimātha viśeṣataḥ | tātparyataḥ śrī-gopāla-mantra-māhātmya-puṣṭaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र द्वादशाक्षराष्टाक्षरयोर् माहात्म्यम् पद्म-पुराणे देवदूत-विकुण्डल-संवादे- साङ्गं स-मुद्रं स-न्यासं स-ऋषि-दैवतम् । स-दीक्षा-विधि स-ध्यानं स-यन्त्रं द्वादशाक्षरम्

tatra dvādaśākṣarāṣṭākṣarayor māhātmyam padma-purāṇe devadūta-vikuṇḍala-saṃvāde- sāṅgaṃ sa-mudraṃ sa-nyāsaṃ sa-ṛṣi-daivatam | sa-dīkṣā-vidhi sa-dhyānaṃ sa-yantraṃ dvādaśākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाक्षरं च मन्त्रेशं ये जपन्ति नरोत्तमाः । तान् दृष्ट्वा ब्रह्महा शुध्येते यतो विष्णवः स्वयम्

aṣṭākṣaraṃ ca mantreśaṃ ye japanti narottamāḥ | tān dṛṣṭvā brahmahā śudhyete yato viṣṇavaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खिनश् चक्रिणो भूत्वा ब्रह्मायुर् वन-मालिनः । वसन्ति वैष्णवे लोके विष्णु-रूपेण ते नराः

śaṅkhinaś cakriṇo bhūtvā brahmāyur vana-mālinaḥ | vasanti vaiṣṇave loke viṣṇu-rūpeṇa te narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव द्वादशाक्षरयस् चतुर्थ-स्कन्धे [भ्प् ४।८।५३] -- जपश् च परमो गुह्यः श्रूयतां मे नृपात्मज । यं सप्त-रात्रं प्रपठन् पुमान् पश्यति खेचरान्

tatraiva dvādaśākṣarayas caturtha-skandhe [BhP 4.8.53] -- japaś ca paramo guhyaḥ śrūyatāṃ me nṛpātmaja | yaṃ sapta-rātraṃ prapaṭhan pumān paśyati khecarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-विष्णु-पुराणे [विप् १।६।४०] गत्वा गत्वा निवर्तन्ते चन्द्र-सूर्यादयो ग्रहाः । अद्यापि न निवर्तन्ते द्वादशाक्षर-चिन्तकाः

śrī-viṣṇu-purāṇe [ViP 1.6.40] gatvā gatvā nivartante candra-sūryādayo grahāḥ | adyāpi na nivartante dvādaśākṣara-cintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाक्षरस्य, यथा नारद-पञ्चरात्रे- त्रयो वेदाः षड्-अङ्गानि छन्दांसि विविधाः सुराः । सर्वम् अष्टाक्षरान्तःस्थं यच् चान्यद् अपि वाङ्-मयम्

aṣṭākṣarasya, yathā nārada-pañcarātre- trayo vedāḥ ṣaḍ-aṅgāni chandāṃsi vividhāḥ surāḥ | sarvam aṣṭākṣarāntaḥsthaṃ yac cānyad api vāṅ-mayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-वेदान्त-सारार्थं संसारार्णव-तारणः । गतिर् अष्टाक्षरो नॄणां न पुनर् भव-काङ्क्षिणाम्

sarva-vedānta-sārārthaṃ saṃsārārṇava-tāraṇaḥ | gatir aṣṭākṣaro nṝṇāṃ na punar bhava-kāṅkṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्राष्टाक्षर-संसिद्धो महा-भागो महीयते । न तत्र सञ्चरिष्यन्ति व्याधि-दुर्भिक्ष-तस्कराः

yatrāṣṭākṣara-saṃsiddho mahā-bhāgo mahīyate | na tatra sañcariṣyanti vyādhi-durbhikṣa-taskarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव-दानव-गन्धर्वाः सिद्ध-विद्याधरादयः । प्रणमन्ति महात्मानम् अष्टाक्षर-विदं नरम्

deva-dānava-gandharvāḥ siddha-vidyādharādayaḥ | praṇamanti mahātmānam aṣṭākṣara-vidaṃ naram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तं हि भगवान् एव साक्षान् नारायणः स्वयम् । अष्टाक्षर-स्वरूपेण मुखेषु परिवर्तते

vyaktaṃ hi bhagavān eva sākṣān nārāyaṇaḥ svayam | aṣṭākṣara-svarūpeṇa mukheṣu parivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मोत्तर-खण्डे [पद्मप् ६।२२६।१८] -- एवम् अष्टाक्षरो मन्त्रो ज्ञेयः सर्वार्थ-साधकः । सर्व-दुःख-हरः श्रीमान् सर्व-मन्त्रात्मकः शुभः

pādmottara-khaṇḍe [PadmaP 6.226.18] -- evam aṣṭākṣaro mantro jñeyaḥ sarvārtha-sādhakaḥ | sarva-duḥkha-haraḥ śrīmān sarva-mantrātmakaḥ śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्ग-पुराणे- किम् अन्यैर् बहुभिर् मन्त्रैः किम् अन्यैर् बहुभिर् व्रतैः । नमो नारायणेति मन्त्रः सर्वार्थ-साधकः

liṅga-purāṇe- kim anyair bahubhir mantraiḥ kim anyair bahubhir vrataiḥ | namo nārāyaṇeti mantraḥ sarvārtha-sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वेषु कालेषु नमो नारायणेति यः । जपेत् स याति विप्रेन्द्र विष्णु-लोकं स-बान्धवः

tasmāt sarveṣu kāleṣu namo nārāyaṇeti yaḥ | japet sa yāti viprendra viṣṇu-lokaṃ sa-bāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्य-पुराणे- अष्टाक्षरो महा-मन्त्रः सर्व-पाप-हरः परः । सर्वेषां विष्णु-मन्त्राणां राजत्वे परिकीर्तितः

bhaviṣya-purāṇe- aṣṭākṣaro mahā-mantraḥ sarva-pāpa-haraḥ paraḥ | sarveṣāṃ viṣṇu-mantrāṇāṃ rājatve parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक-व्यास-संवादे च- नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थ-साधकः । भक्तानां जपतां तात स्वर्ग-मोक्ष-फल-प्रदः

śrī-śuka-vyāsa-saṃvāde ca- namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārtha-sādhakaḥ | bhaktānāṃ japatāṃ tāta svarga-mokṣa-phala-pradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष एव परो मोक्ष एष स्वर्ग उदाहृतः । सर्व-वेद-रहस्येभ्यः सार एष समुद्धृतः

eṣa eva paro mokṣa eṣa svarga udāhṛtaḥ | sarva-veda-rahasyebhyaḥ sāra eṣa samuddhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुना वैष्णवानां तु हिताय मनुना पुरा । कीर्तितः सर्व-पापघ्नः सर्व-काम-प्रदायकः

viṣṇunā vaiṣṇavānāṃ tu hitāya manunā purā | kīrtitaḥ sarva-pāpaghnaḥ sarva-kāma-pradāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणाय नम इत्य् अयम् एव सत्यं संसार-घोर-विष-संहरणाय मन्त्रः । शृण्वन्तु सत्य-मतयो मुदितास् तरागा उच्चैस् तराम् उपदिशाम्य् अहम् ऊर्ध्व-बाहुः

nārāyaṇāya nama ity ayam eva satyaṃ saṃsāra-ghora-viṣa-saṃharaṇāya mantraḥ | śṛṇvantu satya-matayo muditās tarāgā uccais tarām upadiśāmy aham ūrdhva-bāhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूत्वोर्ध्व-बाहुर् अद्याहं सत्य-पूर्वं ब्रवीमि वः । हे पुत्र-शिष्याः शृणुत न मन्त्रो ऽष्टाक्षरात् परः

bhūtvordhva-bāhur adyāhaṃ satya-pūrvaṃ bravīmi vaḥ | he putra-śiṣyāḥ śṛṇuta na mantro 'ṣṭākṣarāt paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएवोक्तं गारुडे- आसीनो वा शयानो वा तिष्ठानो यत्र तत्र वा । नमो नारायणेति मन्त्रैक-शरणो भवेत्

ataevoktaṃ gāruḍe- āsīno vā śayāno vā tiṣṭhāno yatra tatra vā | namo nārāyaṇeti mantraika-śaraṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापनी-श्रुतिषु [नृसिंहतु १।५।८] देवा ह वै प्रजापतिम् अब्रुवन्न् आनुष्टुभस्य मन्त्र-राजस्य नारसिंहस्य फलं नो ब्रूहि भगव इति स होवाच प्रजापतिर्य एतं मन्त्र-राजं नारसिंहम् आनुष्टुभं नित्यम् अधीते सो ऽग्नि-पूतो भवति स वायु-पूतो भवति स आदित्य-पूतो भवति स सोम-पूतो भवति स सत्य-पूतो भवति स ब्रह्म-पूतो भवति स विष्णु-पूतो भवति स रुद्र-पूतो भवति स सर्व-पूतो भवति स सर्व-पूतो भवति

tāpanī-śrutiṣu [NṛsiṃhaTU 1.5.8] devā ha vai prajāpatim abruvann ānuṣṭubhasya mantra-rājasya nārasiṃhasya phalaṃ no brūhi bhagava iti sa hovāca prajāpatirya etaṃ mantra-rājaṃ nārasiṃham ānuṣṭubhaṃ nityam adhīte so 'gni-pūto bhavati sa vāyu-pūto bhavati sa āditya-pūto bhavati sa soma-pūto bhavati sa satya-pūto bhavati sa brahma-pūto bhavati sa viṣṇu-pūto bhavati sa rudra-pūto bhavati sa sarva-pūto bhavati sa sarva-pūto bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवान्ते [नृसिंहतु ५।९-१०]- अनुपनीत-शतम् एकम् एकेनोपनीतेन तत्-समम् । उपनीत-शतम् एकम् एकेन गृहस्थेन तत्-समम् । गृहस्थ-शतम् एकम् एकेन वानप्रस्थेन तत् समं । वानप्रस्थ-शतम् एकम् एकेन यतिना तत् समं । यतीनां तु शतं पूर्णम् एकम् एकेन रुद्र-जापकेन तत्-समम् । रुद्र-जापक-शतम् एकम् एकेन अथर्व-शिरः-शिखाध्यापकेन तत्-समम् । तद् वा एतत् परमं धाम मन्त्र-राजाध्यापकस्य यत्र न सूर्यस् तपति यत्र न वायुर् वाति यत्र न चन्द्रमा भाति यत्र न नक्षत्राणि भान्ति यत्र नाग्निर् दहति यत्र न मृत्युः प्रविशति यत्र न दुःखं सदानन्दं परमानन्दं शान्तं शाश्वतं सदा-शिवं ब्रह्मादि-वन्दितं योगि-ध्येयं परमं पदं यत्र गत्वा न निवर्तन्ते योगिनः । तद् एतद् ऋचाभ्युक्तम् । तद् विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुर् आततम् । तद् विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर् यत् परमं पदम्

tatraivānte [NṛsiṃhaTU 5.9-10]- anupanīta-śatam ekam ekenopanītena tat-samam | upanīta-śatam ekam ekena gṛhasthena tat-samam | gṛhastha-śatam ekam ekena vānaprasthena tat samaṃ | vānaprastha-śatam ekam ekena yatinā tat samaṃ | yatīnāṃ tu śataṃ pūrṇam ekam ekena rudra-jāpakena tat-samam | rudra-jāpaka-śatam ekam ekena atharva-śiraḥ-śikhādhyāpakena tat-samam | tad vā etat paramaṃ dhāma mantra-rājādhyāpakasya yatra na sūryas tapati yatra na vāyur vāti yatra na candramā bhāti yatra na nakṣatrāṇi bhānti yatra nāgnir dahati yatra na mṛtyuḥ praviśati yatra na duḥkhaṃ sadānandaṃ paramānandaṃ śāntaṃ śāśvataṃ sadā-śivaṃ brahmādi-vanditaṃ yogi-dhyeyaṃ paramaṃ padaṃ yatra gatvā na nivartante yoginaḥ | tad etad ṛcābhyuktam | tad viṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ | divīva cakṣur ātatam | tad viprāso vipanyavo jāgṛvāṃsaḥ samindhate | viṣṇor yat paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्री-राम-मन्त्राणां माहात्म्यम् अगस्त्य-संहितायाम् - सर्वेषु मन्त्र-वर्गेषु श्रेष्ठं वैष्णवम् उच्यते । गाणपत्येषु शैवेषु शाक्त-सौरेष्व् अभीष्टदम्

atha śrī-rāma-mantrāṇāṃ māhātmyam agastya-saṃhitāyām - sarveṣu mantra-vargeṣu śreṣṭhaṃ vaiṣṇavam ucyate | gāṇapatyeṣu śaiveṣu śākta-saureṣv abhīṣṭadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवेष्व् अपि मन्त्रेषु राम-मन्त्राः फलाधिकाः । गाणपत्य्-आदि-मन्त्रेभ्यः कोटि-कोटि-गुणाधिकाः

vaiṣṇaveṣv api mantreṣu rāma-mantrāḥ phalādhikāḥ | gāṇapaty-ādi-mantrebhyaḥ koṭi-koṭi-guṇādhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनैव दीक्षां विप्रेन्द्र पुरश्चर्यां विनैव हि । विनैव न्यास-विधिना जप-मात्रेण सिद्धिदाः

vinaiva dīkṣāṃ viprendra puraścaryāṃ vinaiva hi | vinaiva nyāsa-vidhinā japa-mātreṇa siddhidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रेष्व् अष्टस्व् अनायास-फलदो ऽयं षड्-अक्षरः । षड्-अक्षरो ऽयं मन्त्रस् तु महाघौघ-निवारणः

mantreṣv aṣṭasv anāyāsa-phalado 'yaṃ ṣaḍ-akṣaraḥ | ṣaḍ-akṣaro 'yaṃ mantras tu mahāghaugha-nivāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्र-राज इति प्रोक्तः सर्वेषाम् उत्तमोत्तमः । दैनन्दिनं तु दुरितं पक्ष-मास-र्तु-वर्षजम्

mantra-rāja iti proktaḥ sarveṣām uttamottamaḥ | dainandinaṃ tu duritaṃ pakṣa-māsa-rtu-varṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं दहति निःशेषं तूलाचलम् इवानलः । ब्रह्म-हत्या-सहस्राणि ज्ञानाज्ञान-कृतानि च

sarvaṃ dahati niḥśeṣaṃ tūlācalam ivānalaḥ | brahma-hatyā-sahasrāṇi jñānājñāna-kṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णस् तेयसुरापान-गुरु-तल्प-युतानि च । कोटि-कोटि-सहस्राणि ह्युपपापानि यान्य् अपि । सर्वाण्य् अपि प्रणश्यन्ति राम-मन्त्रानुकीर्तनात्

svarṇas teyasurāpāna-guru-talpa-yutāni ca | koṭi-koṭi-sahasrāṇi hyupapāpāni yāny api | sarvāṇy api praṇaśyanti rāma-mantrānukīrtanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापनी-श्रुतिषु च - य एतत्-तारकं ब्राह्मणो नित्यम् अधीते, स पाप्मानं तरति, स मृत्युं तरति, स भ्रू-हत्यां तरति, स सर्व-हत्यां तरति, स संसारं तरति, स सर्वं तरति, स विमुक्ताश्रितो भवति, सो ऽमृतत्वं च गच्छति

tāpanī-śrutiṣu ca - ya etat-tārakaṃ brāhmaṇo nityam adhīte, sa pāpmānaṃ tarati, sa mṛtyuṃ tarati, sa bhrū-hatyāṃ tarati, sa sarva-hatyāṃ tarati, sa saṃsāraṃ tarati, sa sarvaṃ tarati, sa vimuktāśrito bhavati, so 'mṛtatvaṃ ca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ गोपाल-देव-मन्त्र-माहात्म्यम् मन्त्रास् तु कृष्ण-देवस्य साक्षाद् भगवतो हरेः । सर्वावतार-बीजस्य सर्वतो वीर्यवत्तमाः

atha gopāla-deva-mantra-māhātmyam mantrās tu kṛṣṇa-devasya sākṣād bhagavato hareḥ | sarvāvatāra-bījasya sarvato vīryavattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च बृहद्-गौतमीये श्री-गोविन्द-वृन्दावनाख्ये - सर्वेषां मन्त्र-वर्याणां श्रेष्ठो वैष्णव उच्यते । विशेषात् कृष्ण-मनवो भोग-मोक्षैक-साधनम्

tathā ca bṛhad-gautamīye śrī-govinda-vṛndāvanākhye - sarveṣāṃ mantra-varyāṇāṃ śreṣṭho vaiṣṇava ucyate | viśeṣāt kṛṣṇa-manavo bhoga-mokṣaika-sādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य यस्य च मन्त्रस्य यो यो देवस् तथा पुनः । अभेदात् तन्-मनूनां च देवता सैव भाष्यते

yasya yasya ca mantrasya yo yo devas tathā punaḥ | abhedāt tan-manūnāṃ ca devatā saiva bhāṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण एव परं ब्रह्म सच्चिदानन्द-विग्रहः । स्मृति-मात्रेण तेषां वै भुक्ति-मुक्ति-फल-प्रदः

kṛṣṇa eva paraṃ brahma saccidānanda-vigrahaḥ | smṛti-mātreṇa teṣāṃ vai bhukti-mukti-phala-pradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तत्रापि भगवत्तां स्वां तन्वतो गोप-लीलया । तस्य श्रेष्ठतमा मन्त्रास् तेष्व् अप्य् अष्टादशाक्षरः

iti tatrāpi bhagavattāṃ svāṃ tanvato gopa-līlayā | tasya śreṣṭhatamā mantrās teṣv apy aṣṭādaśākṣaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापनी-श्रुतिषु -- ॐ मुनयो ह वै ब्रह्माणम् ऊचुः । कः परमो देवः । कुतो मृत्युर् बिभेति । कस्य ज्ञानेनाखिलं ज्ञातं भवति । केनेदं विश्वं संसरतीति । तान् उ होवाच ब्राह्मणः -- कृष्णो वै परमं दैवतम् । गोविन्दान् मृत्युर् बिभेति । गोपी-जन-वल्लभ-ज्ञानेनाखिलं ज्ञातं भवति । स्वाहयेदं संसरतीति । तम् उ होचुः । कः कृष्णो गोविन्दः को ऽसौ गोपी-जन-वल्लभः कः का स्वाहेति । तान् उवाच ब्राह्मणः पाप-कर्षणो गो-भूमि-वेद-विदितो वेदिता गोपी-जनाविद्या-कला-प्रेरकस् तन्-माया चेति । सकलं परं ब्रह्मैव तत् । यो ध्यायति रसति भजति सो ऽमृतो भवति सो ऽमृतो भवतीति । ते होचुः -- किं तद्-रूपं किं रसनं कथं वाहो तद्-भजनं । तत् सर्वं विविदिषताम् आख्याहीति । तद् उ होवाच हैरण्यः -- गोप-वेशम् अभ्राभं तरुणं कल्प-द्रुमाश्रितम्

tāpanī-śrutiṣu -- oṃ munayo ha vai brahmāṇam ūcuḥ | kaḥ paramo devaḥ | kuto mṛtyur bibheti | kasya jñānenākhilaṃ jñātaṃ bhavati | kenedaṃ viśvaṃ saṃsaratīti | tān u hovāca brāhmaṇaḥ -- kṛṣṇo vai paramaṃ daivatam | govindān mṛtyur bibheti | gopī-jana-vallabha-jñānenākhilaṃ jñātaṃ bhavati | svāhayedaṃ saṃsaratīti | tam u hocuḥ | kaḥ kṛṣṇo govindaḥ ko 'sau gopī-jana-vallabhaḥ kaḥ kā svāheti | tān uvāca brāhmaṇaḥ pāpa-karṣaṇo go-bhūmi-veda-vidito veditā gopī-janāvidyā-kalā-prerakas tan-māyā ceti | sakalaṃ paraṃ brahmaiva tat | yo dhyāyati rasati bhajati so 'mṛto bhavati so 'mṛto bhavatīti | te hocuḥ -- kiṃ tad-rūpaṃ kiṃ rasanaṃ kathaṃ vāho tad-bhajanaṃ | tat sarvaṃ vividiṣatām ākhyāhīti | tad u hovāca hairaṇyaḥ -- gopa-veśam abhrābhaṃ taruṇaṃ kalpa-drumāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च, तत्रैवाग्रे -- भक्तिर् अस्य भजनम् । तद् इहामुत्रोपाधि-नैरास्येनैवामुष्मिन् मनः-कल्पनम् । एतद् एव च नैष्कर्म्यम् । कृष्णं तं विप्रा बहुधा यजन्ति गोविन्दं सन्तं बहुधाराधयन्ति । गोपीजन-वल्लभो भुवनानि दध्रे स्वाहाश्रितो जगद् एजय्जत् स्व-रेताः

kiṃ ca, tatraivāgre -- bhaktir asya bhajanam | tad ihāmutropādhi-nairāsyenaivāmuṣmin manaḥ-kalpanam | etad eva ca naiṣkarmyam | kṛṣṇaṃ taṃ viprā bahudhā yajanti govindaṃ santaṃ bahudhārādhayanti | gopījana-vallabho bhuvanāni dadhre svāhāśrito jagad ejayjat sva-retāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुर् यथैको भुवनं प्रविष्टो जन्ये जन्ये पञ्च-रूपो बभूव । कृष्णस् तथैको ऽपि जगद्-धितार्थं शब्देनासौ पञ्च-पदो विभाति

vāyur yathaiko bhuvanaṃ praviṣṭo janye janye pañca-rūpo babhūva | kṛṣṇas tathaiko 'pi jagad-dhitārthaṃ śabdenāsau pañca-pado vibhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च तत्रैवोपासन-विधि-कथनानन्तरम् - एको वशी सर्वगः कृष्ण ईड्य एको ऽपि सन् बहुधा यो विभाति । तं पीठस्थं येऽनुभजन्ति धीरास् तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्

kiṃ ca tatraivopāsana-vidhi-kathanānantaram - eko vaśī sarvagaḥ kṛṣṇa īḍya eko 'pi san bahudhā yo vibhāti | taṃ pīṭhasthaṃ ye'nubhajanti dhīrās teṣāṃ sukhaṃ śāśvataṃ netareṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यो नित्यानां चेतनश् चेतनानाम् एको बहूनां यो विदधाति कामान् । तं पीठगं येऽनुभजन्ति धीरास् तेषां सिद्धिः शाश्वती नेतरेषाम्

nityo nityānāṃ cetanaś cetanānām eko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān | taṃ pīṭhagaṃ ye'nubhajanti dhīrās teṣāṃ siddhiḥ śāśvatī netareṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् विष्णोः परमं पदं ये नित्य-मुक्ताः संयजन्ते न कामान् । तेषाम् असौ गोप-रूपः प्रयत्नात् प्रकाशयेद् आत्म-पदं तदैव

etad viṣṇoḥ paramaṃ padaṃ ye nitya-muktāḥ saṃyajante na kāmān | teṣām asau gopa-rūpaḥ prayatnāt prakāśayed ātma-padaṃ tadaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वं यो विद्यास् तस्मै गोपायति स्म कृष्णः । तं ह दैवम् आत्म-बुद्धि-प्रकाशं मुमुक्षुर् वै शरणम् अनुव्रजेत

yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ yo vidyās tasmai gopāyati sma kṛṣṇaḥ | taṃ ha daivam ātma-buddhi-prakāśaṃ mumukṣur vai śaraṇam anuvrajeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐकारेणान्तरितं ये जपन्ति गोविन्दस्य पञ्चपदं मनुम् । तेषाम् असौ दर्शयेद् आत्म-रूपं तस्मान् मुमुक्षुर् अभ्यसेन् नित्य-शान्त्यै

oṃkāreṇāntaritaṃ ye japanti govindasya pañcapadaṃ manum | teṣām asau darśayed ātma-rūpaṃ tasmān mumukṣur abhyasen nitya-śāntyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् अन्ये पञ्चपदाद् अभूवन् गोविन्दस्य मनवो मानवानाम् । दशार्णाद्यास् तेऽपि सङ्क्रन्दनाद्यैर् अभ्यस्यन्ते भूति-कामैर् यथावत्

tasmād anye pañcapadād abhūvan govindasya manavo mānavānām | daśārṇādyās te'pi saṅkrandanādyair abhyasyante bhūti-kāmair yathāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च तत्रैव -- तद् उ होवाच ब्राह्मणो ऽसाव् अनवरतं मे ध्यातः स्तुतः परार्धान्ते सो ऽबुध्यत । गोप-वेशो मे पुरुषः पुरस्ताद् आविर्बभूव । ततः प्रणतेन मयाऽनुकूलेन हृदा मह्यम् अष्टादशार्णं स्वरूपं सृष्टये दत्त्वान्तर्हितः । पुनः सिसृक्षा मे प्रादुरभूत् । तेष्व् अक्षरेषु भविष्यज्-जगद्-रूपं प्रकाशयत् । तद् इह काद् आपो । लात् पृथिवी । ईतो ऽग्निः । बिन्दोर् इन्दुः । तन्-नादाद् अर्क इति क्लीं-काराद् असृजम् । कृष्णाद् आकाशं यद् वायुर् इत्य् उत्तरात् सुरभिं विद्यां प्रादुरकार्षम् । तद्-उत्तरात् तद्-उत्तरात् स्त्री-पुमादि चेदं सकलम् इदं इति

kiṃ ca tatraiva -- tad u hovāca brāhmaṇo 'sāv anavarataṃ me dhyātaḥ stutaḥ parārdhānte so 'budhyata | gopa-veśo me puruṣaḥ purastād āvirbabhūva | tataḥ praṇatena mayā'nukūlena hṛdā mahyam aṣṭādaśārṇaṃ svarūpaṃ sṛṣṭaye dattvāntarhitaḥ | punaḥ sisṛkṣā me prādurabhūt | teṣv akṣareṣu bhaviṣyaj-jagad-rūpaṃ prakāśayat | tad iha kād āpo | lāt pṛthivī | īto 'gniḥ | bindor induḥ | tan-nādād arka iti klīṃ-kārād asṛjam | kṛṣṇād ākāśaṃ yad vāyur ity uttarāt surabhiṃ vidyāṃ prādurakārṣam | tad-uttarāt tad-uttarāt strī-pumādi cedaṃ sakalam idaṃ iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च गौतमीय-तन्त्रे - क्लीं-काराद् असृजद् विश्वम् इति प्राह श्रुतेः शिरः । ल-कारात् पृथिवी जाता क-काराज् जल-सम्भवः

tathā ca gautamīya-tantre - klīṃ-kārād asṛjad viśvam iti prāha śruteḥ śiraḥ | la-kārāt pṛthivī jātā ka-kārāj jala-sambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ई-काराद् वह्निर् उत्पन्नो नादाद् आयुर् अजायत । बिन्दोर् आकाश-सम्भूतिर् इति भूतात्मको मनुः ॥ स्वा-शब्देन च क्षेत्रज्ञो हेति चित्-प्रकृतिः परा । तयोर् ऐक्य-समुद्भूतिर् मुख-वेष्टन-वर्णकः ॥ अतएव हि विश्वस्य लयः स्वाहार्णके भवेत्

ī-kārād vahnir utpanno nādād āyur ajāyata | bindor ākāśa-sambhūtir iti bhūtātmako manuḥ // svā-śabdena ca kṣetrajño heti cit-prakṛtiḥ parā | tayor aikya-samudbhūtir mukha-veṣṭana-varṇakaḥ // ataeva hi viśvasya layaḥ svāhārṇake bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश् च सा श्रुतिः -- एतस्यैव यजनेन चन्द्र-ध्वजो गत-मोहम् आत्मानं वेदयित्वा ॐकारान्तरालकं मनुम् आवर्तयत् सङ्ग-रहितो ऽभ्यानयत् । तद् विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुर् आततम् । तस्माद् एनं नित्यम् अभ्यसेत्

punaś ca sā śrutiḥ -- etasyaiva yajanena candra-dhvajo gata-moham ātmānaṃ vedayitvā oṃkārāntarālakaṃ manum āvartayat saṅga-rahito 'bhyānayat | tad viṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ | divīva cakṣur ātatam | tasmād enaṃ nityam abhyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदि तत्रैवाग्रे -- यस्य पूर्व-पदाद् भूमिर् द्वितीयात् सलिलोद्भवः । तृतीयात् तेज उद्भूतं चतुर्थाद् गन्ध-वाहनः

ity ādi tatraivāgre -- yasya pūrva-padād bhūmir dvitīyāt salilodbhavaḥ | tṛtīyāt teja udbhūtaṃ caturthād gandha-vāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमाद् अम्बरोत्पत्तिस् तम् एवैकं समभ्यसेत् । चन्द्र-ध्वजो ऽगमद् विष्णुः परमं पदम् अव्ययम्

pañcamād ambarotpattis tam evaikaṃ samabhyaset | candra-dhvajo 'gamad viṣṇuḥ paramaṃ padam avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विशुद्धं विमलं विशोकम् अशेष-लोभादि-निरस्त-सङ्गम् । यत् तत् पदं पञ्च-पदं तद् एव स वासुदेवो न यतो ऽन्यद् अस्ति

tato viśuddhaṃ vimalaṃ viśokam aśeṣa-lobhādi-nirasta-saṅgam | yat tat padaṃ pañca-padaṃ tad eva sa vāsudevo na yato 'nyad asti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् एकं गोविन्दं सच्-चिद्-आनन्द-विग्रहम् पञ्च-पदं वृन्दावन-सुर-भूरुह-तलासीनं सततं स-मरुद्-गणो ऽहं परमया स्तुत्या तोषयामि

tam ekaṃ govindaṃ sac-cid-ānanda-vigraham pañca-padaṃ vṛndāvana-sura-bhūruha-talāsīnaṃ satataṃ sa-marud-gaṇo 'haṃ paramayā stutyā toṣayāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति किं च स्तुत्य्-अनन्तरम् -- अमुं पञ्चपदं मन्त्रम् आवर्तयेद् यः स यात्य् अनायासतः केवलं तत् पदं तत् । अनेजद् एकं मनसो जवीयो नैतद् देवा आप्नुवन् पूर्वम् अर्शात्

iti kiṃ ca stuty-anantaram -- amuṃ pañcapadaṃ mantram āvartayed yaḥ sa yāty anāyāsataḥ kevalaṃ tat padaṃ tat | anejad ekaṃ manaso javīyo naitad devā āpnuvan pūrvam arśāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् कृष्ण एव परो देवस् तं ध्यायेत् तं रसेत् तं यजेद् इति ॐ तत् सद् इति

tasmāt kṛṣṇa eva paro devas taṃ dhyāyet taṃ raset taṃ yajed iti oṃ tat sad iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्य-संमोहन-तन्त्रे च, देवीं प्रति श्री-महादेवोक्ताष्टादशाक्षर-प्रसङ्ग एव - धर्मार्थ-काम-मोक्षाणाम् ईश्वरो जगद्-ईश्वरः । सन्ति तस्य महाभागा अवताराः सहस्रशः

trailokya-saṃmohana-tantre ca, devīṃ prati śrī-mahādevoktāṣṭādaśākṣara-prasaṅga eva - dharmārtha-kāma-mokṣāṇām īśvaro jagad-īśvaraḥ | santi tasya mahābhāgā avatārāḥ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मध्येऽवताराणां बालत्वम् अतिदुर्लभम् । अमानुषाणि कर्माणि तानि तानि कृतानि च

teṣāṃ madhye'vatārāṇāṃ bālatvam atidurlabham | amānuṣāṇi karmāṇi tāni tāni kṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापानुग्रह-कर्तृत्वे येन सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्य मत्न्रं प्रवक्ष्यामि साङ्गोपाङ्गम् अनुत्तमम्

śāpānugraha-kartṛtve yena sarvaṃ pratiṣṭhitam | tasya matnraṃ pravakṣyāmi sāṅgopāṅgam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य विज्ञान-मात्रेण नरः सर्वज्ञताम् इयात् । पुत्रार्थी पुत्रम् आप्नोति धर्मार्थी लभते धनम्

yasya vijñāna-mātreṇa naraḥ sarvajñatām iyāt | putrārthī putram āpnoti dharmārthī labhate dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-शास्त्रार्थ-पारज्ञो भवत्य् एव न संशयः । त्रैलोक्यं च वशीकुर्यात् व्याकुलीकुरुते जगत्

sarva-śāstrārtha-pārajño bhavaty eva na saṃśayaḥ | trailokyaṃ ca vaśīkuryāt vyākulīkurute jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहयेत् सकलं सो ऽपि मारयेत् सकलान् रिपून् । बहुना किम् इहोक्तेन मुमुक्षुर् मोक्षम् आप्नुयात्

mohayet sakalaṃ so 'pi mārayet sakalān ripūn | bahunā kim ihoktena mumukṣur mokṣam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा चिन्तामणिः श्रेष्ठो यथा गौश् च यथा सती । यथा द्विजो यथा गङ्गा तथासौ मन्त्र उत्तमः

yathā cintāmaṇiḥ śreṣṭho yathā gauś ca yathā satī | yathā dvijo yathā gaṅgā tathāsau mantra uttamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथावद् अखिल-श्रेष्ठं यथा शास्त्रं तु वैष्णवम् । यथा सुसंस्कृता वाणी तथासौ मन्त्र उत्तमः

yathāvad akhila-śreṣṭhaṃ yathā śāstraṃ tu vaiṣṇavam | yathā susaṃskṛtā vāṇī tathāsau mantra uttamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च -- अतो मया सुरेशानि प्रत्यहं जप्यते मनुः । नैतेन सदृशः कश्चिद् जगत्य् अस्मिन् चरचरे

kiṃ ca -- ato mayā sureśāni pratyahaṃ japyate manuḥ | naitena sadṛśaḥ kaścid jagaty asmin caracare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार-कल्पेऽपि - गोपाल-विषया मन्त्रास् त्रयस्त्रिंशत् प्रभेदतः । तेषु सर्वेषु मन्त्रेषु मन्त्र-राजम् इमं शृणु

sanatkumāra-kalpe'pi - gopāla-viṣayā mantrās trayastriṃśat prabhedataḥ | teṣu sarveṣu mantreṣu mantra-rājam imaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रसन्नम् इमं मन्त्रं तन्त्रे सम्मोहनाह्वये । गोपनीयस् त्वया मन्त्रो यत्नेन मुनि-पुङ्गव

suprasannam imaṃ mantraṃ tantre sammohanāhvaye | gopanīyas tvayā mantro yatnena muni-puṅgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन मन्त्र-राजेन महेन्द्रत्वं पुरन्दरः । जगाम देव-देवेशो विष्णुना दत्तम् अञ्जसा

anena mantra-rājena mahendratvaṃ purandaraḥ | jagāma deva-deveśo viṣṇunā dattam añjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वाससः पुरा शापाद् असौभाग्येन पीडितः । स एव सुभगवत्वं वै तेनैव पुनर् आप्तवान्

durvāsasaḥ purā śāpād asaubhāgyena pīḍitaḥ | sa eva subhagavatvaṃ vai tenaiva punar āptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुना किम् इहोक्तेन पुरश्चरण-साधनैः । विनापि जप-मात्रेण लभते सर्वम् ईप्सितम्

bahunā kim ihoktena puraścaraṇa-sādhanaiḥ | vināpi japa-mātreṇa labhate sarvam īpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभुं श्री-कृष्ण-चैतन्यं तं नतो ऽस्मि गुरूत्तमम् । कथञ्चिद् आश्रयाद् यस्य प्राकृतो ऽप्य् उत्तमो भवेत्

prabhuṃ śrī-kṛṣṇa-caitanyaṃ taṃ nato 'smi gurūttamam | kathañcid āśrayād yasya prākṛto 'py uttamo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाधिकार-निर्णयः तान्त्रिकेषु च मन्त्रेषु दीक्षायां योषिताम् अपि । साध्वीनाम् अधिकारो ऽस्ति शूद्रादीनां च सद्-धियाम्

athādhikāra-nirṇayaḥ tāntrikeṣu ca mantreṣu dīkṣāyāṃ yoṣitām api | sādhvīnām adhikāro 'sti śūdrādīnāṃ ca sad-dhiyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च स्मृत्य्-अर्थ-सारे पाद्मे च वैशाख-माहात्म्ये [पद्मप् ६।८४।४८, ५२-४] श्री-नारदाम्बरीष-संवादे - आगमोक्तेन मार्गेण स्त्री-शूद्रैर् अपि पूजनम् । कर्तव्यं श्रद्धया विष्णोश् चिन्तयित्वा पतिं हृदि

tathā ca smṛty-artha-sāre pādme ca vaiśākha-māhātmye [PadmaP 6.84.48, 52-4] śrī-nāradāmbarīṣa-saṃvāde - āgamoktena mārgeṇa strī-śūdrair api pūjanam | kartavyaṃ śraddhayā viṣṇoś cintayitvā patiṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्राणां चैव भवति नाम्ना वै देवतार्चनम् । सर्वे ऽप्य् आगम-मार्गेण कुर्युर् वेदानुकारिणा

śūdrāṇāṃ caiva bhavati nāmnā vai devatārcanam | sarve 'py āgama-mārgeṇa kuryur vedānukāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणाम् अप्य् अधिकारो ऽस्ति विष्णोर् आराधनादिषु । पति-प्रिय-रतानां च श्रुतिर् एषा सनातनी

strīṇām apy adhikāro 'sti viṣṇor ārādhanādiṣu | pati-priya-ratānāṃ ca śrutir eṣā sanātanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्य-संहितायां श्री-राम-मन्त्र-राजम् उद्दिश्य - शुचिव्रततमाः शूद्रा धार्मिका द्विज-सेवकाः । स्त्रियः पति-व्रताश् चान्ये प्रतिलोमानुलोमजाः लोकाश् चाण्डाल-पर्यन्ताः सर्वेऽप्य् अत्राधिकारिणः

agastya-saṃhitāyāṃ śrī-rāma-mantra-rājam uddiśya - śucivratatamāḥ śūdrā dhārmikā dvija-sevakāḥ | striyaḥ pati-vratāś cānye pratilomānulomajāḥ lokāś cāṇḍāla-paryantāḥ sarve'py atrādhikāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गुरुश् च सिद्ध-साध्यादि-मन्त्र-दाने विचारयेत् । स्व-कुलान्य् अकुलत्वं च बाल-प्रौढत्वम् एव च

iti guruś ca siddha-sādhyādi-mantra-dāne vicārayet | sva-kulāny akulatvaṃ ca bāla-prauḍhatvam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री-पुं-नपुंसकत्वं च राशि-नक्षत्र-मेलनम् । सुप्त-प्रबोध-कालं च तथा ऋण-धनादिकम्

strī-puṃ-napuṃsakatvaṃ ca rāśi-nakṣatra-melanam | supta-prabodha-kālaṃ ca tathā ṛṇa-dhanādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सिद्ध-साध्यादि-शोधनम् सरदा-तिलके - प्राक् प्रत्यग् अग्रा रेखाः स्युः पञ्च याम्योत्तराग्रगाः । तावत्यश् च चतुष्कोष्ठ-चतुष्कं मण्डलं भवेत्

atha siddha-sādhyādi-śodhanam saradā-tilake - prāk pratyag agrā rekhāḥ syuḥ pañca yāmyottarāgragāḥ | tāvatyaś ca catuṣkoṣṭha-catuṣkaṃ maṇḍalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्व्-अग्नि-रुद्र-नव-नेत्र-युगेन दिक्षु ऋत्व्-अष्ट-षडश-चतुर्दश-भौतिकेषु । पाताल-पञ्चदश-वह्नि-हिमांशु-कोष्ठे वर्णांल् लिखेल् लिपि-भवान् क्रमशस् तु धीमान्

indv-agni-rudra-nava-netra-yugena dikṣu ṛtv-aṣṭa-ṣaḍaśa-caturdaśa-bhautikeṣu | pātāla-pañcadaśa-vahni-himāṃśu-koṣṭhe varṇāṃl likhel lipi-bhavān kramaśas tu dhīmān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्म-र्क्षाक्ष-रतौ यावन्-मन्त्रादिमाक्षरम् । चतुर्भिः कोष्ठकैस् त्व् एकम् इति कोष्ठ-चतुष्टये

janma-rkṣākṣa-ratau yāvan-mantrādimākṣaram | caturbhiḥ koṣṭhakais tv ekam iti koṣṭha-catuṣṭaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः कोष्ठक-कोष्ठेषु सव्यतो जन्मभाक्षरात् । सिद्ध-साध्य-सुसिद्धारिक्रमाज् ज्ञेया विचक्ष्णैः

punaḥ koṣṭhaka-koṣṭheṣu savyato janmabhākṣarāt | siddha-sādhya-susiddhārikramāj jñeyā vicakṣṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धः सिध्यति कालेन साध्यस् तु जप-होमतः । सुसिद्धो ग्रह-मात्रेण अरिर् मूल-निकृन्तनः

siddhaḥ sidhyati kālena sādhyas tu japa-homataḥ | susiddho graha-mātreṇa arir mūla-nikṛntanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्ध-सिद्धो यथोक्तेन द्वि-गुणात् सिद्ध-साधकः । सिद्ध-सुसिद्धो ऽर्ध-जपात् सिद्धारिर् हन्ति बान्धवान्

siddha-siddho yathoktena dvi-guṇāt siddha-sādhakaḥ | siddha-susiddho 'rdha-japāt siddhārir hanti bāndhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्य-सिद्धो द्विगुणिकः साध्य-साध्यो ह्य् अनर्थकः । तत्-सुसिद्धस् त्रिगुणितात् साध्यारिर् हन्ति गोत्रजान्

sādhya-siddho dviguṇikaḥ sādhya-sādhyo hy anarthakaḥ | tat-susiddhas triguṇitāt sādhyārir hanti gotrajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसिद्ध-सिद्धोर्ध-जपात् तत्-साध्यस् तु गुणाधिकात् । तत्-सुसिद्धो ग्रहाद् एव सुसिद्धारिः स्व-गोत्रहा

susiddha-siddhordha-japāt tat-sādhyas tu guṇādhikāt | tat-susiddho grahād eva susiddhāriḥ sva-gotrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरि-सिद्धः सुतान् हन्याद् अरि-साध्यस् तु कन्यकाः । तत्-सुसिद्धस् तु पत्नी-घ्नस् तद्-अरिर् हन्ति साधकम्

ari-siddhaḥ sutān hanyād ari-sādhyas tu kanyakāḥ | tat-susiddhas tu patnī-ghnas tad-arir hanti sādhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च तन्त्रे, अस्य च मन्त्र-विशेषेऽपवादः - नृसिंहार्क-वराहाणां प्रासाद-प्रणवस्य च । वैदिकस्य च मन्त्रस्य सिद्धादीन् नैव शोधयेत्

tathā ca tantre, asya ca mantra-viśeṣe'pavādaḥ - nṛsiṃhārka-varāhāṇāṃ prāsāda-praṇavasya ca | vaidikasya ca mantrasya siddhādīn naiva śodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्न-लब्धे स्त्रिया दत्ते माला-मन्त्रे च त्र्य्-अक्षरे । एकाक्षरे तथा मन्त्रे सिद्धादीन् नैव शोधयेत्

svapna-labdhe striyā datte mālā-mantre ca try-akṣare | ekākṣare tathā mantre siddhādīn naiva śodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-कुलान्य् अकुलत्वादि विज्ञेयं चागमान्तरात् । न विस्तर-भयाद् अत्र व्यर्थत्वाद् अपि लिख्यते

sva-kulāny akulatvādi vijñeyaṃ cāgamāntarāt | na vistara-bhayād atra vyarthatvād api likhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्-गोपाल-देवस्य सर्वैश्वर्य-प्रदर्शिनः । तादृक्-शक्तिषु मन्त्रेषु नहि किञ्चिद् विचार्यते

śrīmad-gopāla-devasya sarvaiśvarya-pradarśinaḥ | tādṛk-śaktiṣu mantreṣu nahi kiñcid vicāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च क्रम-दीपिकायाम् [१।४] सर्वेषु वर्णेषु तथाश्रमेषु नारीषु नानाह्वय-जन्मभेषु दाता फलानाम् अभिवाञ्छितानां द्राग् एव गोपालक-मन्त्र एषः

tathā ca krama-dīpikāyām [1.4] sarveṣu varṇeṣu tathāśrameṣu nārīṣu nānāhvaya-janmabheṣu dātā phalānām abhivāñchitānāṃ drāg eva gopālaka-mantra eṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्य-संमोहन-तन्त्रे च, अष्टादशाक्षर-मन्त्रम् अधिकृत्य श्री-शिवेनोक्तम् - न चात्र शात्रवा दोषा नर्णस्वादि-विचारणा । ऋक्ष-राशि-विचारो वा न कर्तव्यो मनौ प्रिये

trailokya-saṃmohana-tantre ca, aṣṭādaśākṣara-mantram adhikṛtya śrī-śivenoktam - na cātra śātravā doṣā narṇasvādi-vicāraṇā | ṛkṣa-rāśi-vicāro vā na kartavyo manau priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिच् छिन्नाश् च रुद्धाश् च केचिन् मद-समुद्धताः । मलिनाः स्तम्भिताः केचित् कीलिता दूषिता अपि । एतैर् दोषैर् युतो नायं यतस् त्रिभुनोत्तमः

kecic chinnāś ca ruddhāś ca kecin mada-samuddhatāḥ | malināḥ stambhitāḥ kecit kīlitā dūṣitā api | etair doṣair yuto nāyaṃ yatas tribhunottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सामान्यतश् च यथा बृहद्-गौतमीये - अथ कृष्ण-मनून् वक्ष्ये दृष्टादृष्ट-फल-प्रदान् । यान् वै विज्ञाय मुनयो लेभिरे मुक्तिम् अञ्जसा

iti sāmānyataś ca yathā bṛhad-gautamīye - atha kṛṣṇa-manūn vakṣye dṛṣṭādṛṣṭa-phala-pradān | yān vai vijñāya munayo lebhire muktim añjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहस्था वनगाश् चैव यतयो ब्रह्मचारिणः । स्त्रियः शूद्रादयश् चैव सर्वे यत्राधिकारिणः

gṛhasthā vanagāś caiva yatayo brahmacāriṇaḥ | striyaḥ śūdrādayaś caiva sarve yatrādhikāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्र चिन्त्यो ऽरि-शुद्ध्यादिर् नारि-मित्रादि-लक्षणम् । न वा प्रयास-बाहुल्यं साधने न परिश्रमः

nātra cintyo 'ri-śuddhyādir nāri-mitrādi-lakṣaṇam | na vā prayāsa-bāhulyaṃ sādhane na pariśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञान-तूल-राशेश् च अनलः क्षण-मात्रतः । सिद्ध-साध्य-सुसिद्धारि-रूपा नात्र विचारणा

ajñāna-tūla-rāśeś ca analaḥ kṣaṇa-mātrataḥ | siddha-sādhya-susiddhāri-rūpā nātra vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां सिद्ध-मन्त्राणां यतो ब्रह्माक्षरो मनुः । प्रजापतिर् अवापाग्र्यं देव-राज्यं शचीपतिः । अवापुस् त्रिदशाः स्वर्गं वागीशत्वं बृहस्पतिः

sarveṣāṃ siddha-mantrāṇāṃ yato brahmākṣaro manuḥ | prajāpatir avāpāgryaṃ deva-rājyaṃ śacīpatiḥ | avāpus tridaśāḥ svargaṃ vāgīśatvaṃ bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदि तत्रैवान्तरे - विष्णु-भक्त्या विशेषेण किं न सिध्यति भूतले । कीटादि-ब्रह्म-पर्यन्तं गोविन्दानुग्रहान् मुने

ity ādi tatraivāntare - viṣṇu-bhaktyā viśeṣeṇa kiṃ na sidhyati bhūtale | kīṭādi-brahma-paryantaṃ govindānugrahān mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-सम्पत्ति-निलयाः सर्वत्राप्य् अकुतोभयाः । इत्य् आदि कथितं किञ्चिन् माहात्म्यं वो मुनीश्वराः

sarva-sampatti-nilayāḥ sarvatrāpy akutobhayāḥ | ity ādi kathitaṃ kiñcin māhātmyaṃ vo munīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशे तारका यद्वत् सिन्धोः सैकत-सृष्टिवत् । एतद्-विज्ञान-मात्रेण लभेन् मुक्तिं चतुर्विधाम्

ākāśe tārakā yadvat sindhoḥ saikata-sṛṣṭivat | etad-vijñāna-mātreṇa labhen muktiṃ caturvidhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्-अन्येषु मन्त्रेषु दोषाः सन्ति परे च ये । तद्-अर्थं मन्त्र-संस्कारा लिप्यन्ते तन्त्रतो दश

etad-anyeṣu mantreṣu doṣāḥ santi pare ca ye | tad-arthaṃ mantra-saṃskārā lipyante tantrato daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरदा-तिलके - जननं जीवनं चेति ताडनं रोधनं तथा । अथाभिषेको विमलीकरणाप्यायने पुनः । तर्पणं दीपनं गुप्तिर् दशैता मन्त्र-संस्क्रियाः

saradā-tilake - jananaṃ jīvanaṃ ceti tāḍanaṃ rodhanaṃ tathā | athābhiṣeko vimalīkaraṇāpyāyane punaḥ | tarpaṇaṃ dīpanaṃ guptir daśaitā mantra-saṃskriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्राणां मातृका-मध्याद् उद्धारो जननं स्मृतम् । प्रणवान्तरितान् कृत्वा मन्त्र-वर्णान् जपेत् सुधीः

mantrāṇāṃ mātṛkā-madhyād uddhāro jananaṃ smṛtam | praṇavāntaritān kṛtvā mantra-varṇān japet sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतज् जीवनम् इत्य् आहुर् मन्त्र-तन्त्र-विशारदाः । मनोर् वर्णान् समालिख्य ताडयेच् चन्दनाम्भसा

etaj jīvanam ity āhur mantra-tantra-viśāradāḥ | manor varṇān samālikhya tāḍayec candanāmbhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं वायुना मन्त्री ताडनं तद् उदाहृतम् । विलिख्य मन्त्रं तं मन्त्री प्रसूनैः कर-वीरजैः

pratyekaṃ vāyunā mantrī tāḍanaṃ tad udāhṛtam | vilikhya mantraṃ taṃ mantrī prasūnaiḥ kara-vīrajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्-मन्त्राक्षर-सङ्ख्यातैर् हन्याद् यत् तेन रोधनम् । स्वतन्त्रोक्त-विधानेन मन्त्री मन्त्रार्ण-सङ्ख्यया

tan-mantrākṣara-saṅkhyātair hanyād yat tena rodhanam | svatantrokta-vidhānena mantrī mantrārṇa-saṅkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थ-पल्लवैर् मन्त्रम् अभिषिञ्चेद् विशुद्धये । संचिन्त्य मनसा मन्त्रं योतिर् मन्त्रेण निर्दहेत्

aśvattha-pallavair mantram abhiṣiñced viśuddhaye | saṃcintya manasā mantraṃ yotir mantreṇa nirdahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रे मूल-त्रयं मन्त्री विमलीकरणं त्व् इदम् । तार-व्योमाग्नि-मनु-युग-दण्डी ज्योतिर् मनुर् मतः । कुशोदकेन जप्तेन प्रत्यर्णं प्रोक्षणं मनोः

mantre mūla-trayaṃ mantrī vimalīkaraṇaṃ tv idam | tāra-vyomāgni-manu-yuga-daṇḍī jyotir manur mataḥ | kuśodakena japtena pratyarṇaṃ prokṣaṇaṃ manoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन मन्त्रेण विधिवद् एतद् आप्यायनं स्मृतम् । मन्त्रेण वारिणा यन्त्रे तर्पणं तर्पणं स्मृतम्

tena mantreṇa vidhivad etad āpyāyanaṃ smṛtam | mantreṇa vāriṇā yantre tarpaṇaṃ tarpaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तार-माया-रमा-योगो मनोर् दीपनम् उच्यते । जप्यमानस्य मन्त्रस्य गोपनं त्व् अप्रकाशनम्

tāra-māyā-ramā-yogo manor dīpanam ucyate | japyamānasya mantrasya gopanaṃ tv aprakāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलित्वात् कृष्ण-मन्त्राणां संस्कारापेक्षणं नहि । सामान्योद्देश-मात्रेण तथाप्य् एतद् उदीरितम्

balitvāt kṛṣṇa-mantrāṇāṃ saṃskārāpekṣaṇaṃ nahi | sāmānyoddeśa-mātreṇa tathāpy etad udīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.