Gopalabhatta: Haribhaktivilasa 3

तृतीय-विलासः शौचीयः वन्देऽनन्ताद्भुतैश्वर्यं श्री-चैतन्यं महाप्रभुम् । नीचो ऽपि यत्-प्रसादात् स्यात् सदाचार-प्रवर्तकः

tṛtīya-vilāsaḥ śaucīyaḥ vande'nantādbhutaiśvaryaṃ śrī-caitanyaṃ mahāprabhum | nīco 'pi yat-prasādāt syāt sadācāra-pravartakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंसो गृहीत-दीक्षस्य श्री-कृष्णं पूजयिष्यतः । आचारो लिख्यते कृत्यं श्रुति-स्मृत्य्-अनुसारतः

puṃso gṛhīta-dīkṣasya śrī-kṛṣṇaṃ pūjayiṣyataḥ | ācāro likhyate kṛtyaṃ śruti-smṛty-anusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दीक्षितस्य पूजाया नित्यता लब्ध्वा मन्त्रं तु यो नित्यं नार्चयेन् मन्त्र-देवताम् । सर्व-कर्म-फलं तस्यानिष्टं यच्छति देवता

atha dīkṣitasya pūjāyā nityatā labdhvā mantraṃ tu yo nityaṃ nārcayen mantra-devatām | sarva-karma-phalaṃ tasyāniṣṭaṃ yacchati devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सद्-आचारः न किञ्चित् कस्यचित् सिध्येत् सद्-आचारं विना यतः । तस्माद् अवश्यं सर्वत्र सद्-आचारो ह्य् अपेक्ष्यते

atha sad-ācāraḥ na kiñcit kasyacit sidhyet sad-ācāraṃ vinā yataḥ | tasmād avaśyaṃ sarvatra sad-ācāro hy apekṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे [विप् ३।८।९] - वऋणाश्रमाचरवता पुरुषेण परः पुमान् । विष्णुर् आराध्यते पन्था नान्यत् तत्-तोष-कारणम्

viṣṇu-purāṇe [ViP 3.8.9] - vaṛṇāśramācaravatā puruṣeṇa paraḥ pumān | viṣṇur ārādhyate panthā nānyat tat-toṣa-kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सद्-आचारस्य नित्यता मार्कण्डेय-पुराणे श्रीमद्-आलसालर्क-संवादे- गृहस्थेन सदा कार्यम् आचार-परिपालनम् । न ह्य् आचार-विहीनस्य सुखम् अत्र परत्र च

atha sad-ācārasya nityatā mārkaṇḍeya-purāṇe śrīmad-ālasālarka-saṃvāde- gṛhasthena sadā kāryam ācāra-paripālanam | na hy ācāra-vihīnasya sukham atra paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञ-दान-तपांसीह पुरुषस्य न भूतये । भवन्ति यः सदाचारं समुल्लङ्घ्य प्रवर्तते

yajña-dāna-tapāṃsīha puruṣasya na bhūtaye | bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṅghya pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्योत्तरे च श्री-कृष्ण-युधिष्ठिर-संवादे- आचार-हीनं न पुनन्ति वेदाः यद्यप्य् अधीताः सह षड्भिर् अङ्गैः । छन्दांस्य् एनं मृत्यु-काले त्यजन्ति नीडं शकुन्ता इव जात-पक्षाः

bhaviṣyottare ca śrī-kṛṣṇa-yudhiṣṭhira-saṃvāde- ācāra-hīnaṃ na punanti vedāḥ yadyapy adhītāḥ saha ṣaḍbhir aṅgaiḥ | chandāṃsy enaṃ mṛtyu-kāle tyajanti nīḍaṃ śakuntā iva jāta-pakṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपालस्थं यथा तोयं श्वदृतौ वा यथा पयः । दुष्टं स्यात् स्थान-दोषेण वृत्त-हीने तथाशुभम् । आचार-रहितो राजन् नेह नामुत्र निन्दति

kapālasthaṃ yathā toyaṃ śvadṛtau vā yathā payaḥ | duṣṭaṃ syāt sthāna-doṣeṇa vṛtta-hīne tathāśubham | ācāra-rahito rājan neha nāmutra nindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । लेख्येन स्मरणादीनां नित्यत्वेनैव सेत्स्यति । स्मरणाद्य्-आत्मकस्यापि सद्-आचारस्य नित्यता

| iti | lekhyena smaraṇādīnāṃ nityatvenaiva setsyati | smaraṇādy-ātmakasyāpi sad-ācārasya nityatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे [३।११।३] तत्रैव गृहि-धर्म-प्रसङ्गे - सद्-आचारवता पुंसा जितौ लोकाव् उभाव् अपि

viṣṇu-purāṇe [3.11.3] tatraiva gṛhi-dharma-prasaṅge - sad-ācāravatā puṃsā jitau lokāv ubhāv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधवः क्षीण-दोषास् तु सच्-छब्दः साधु-वाचकः । तेषाम् आचरणं यत् तु सद्-आचारः स उच्यते

sādhavaḥ kṣīṇa-doṣās tu sac-chabdaḥ sādhu-vācakaḥ | teṣām ācaraṇaṃ yat tu sad-ācāraḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काशी-खण्डे स्कन्दागस्त्य-संवादे- अनध्ययन-शीलं च सद्-आचार-विलङ्घिनम् । सालस्यं च दुरन्नादं ब्राह्मणं बाधतेऽन्तकः

kāśī-khaṇḍe skandāgastya-saṃvāde- anadhyayana-śīlaṃ ca sad-ācāra-vilaṅghinam | sālasyaṃ ca durannādaṃ brāhmaṇaṃ bādhate'ntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभ्यसेत् प्रयत्नेन सद्-आचारं सदा द्विजः । तीर्थान्य् अप्य् अभिलष्यन्ति सद्-आचार-समागमम्

tato 'bhyaset prayatnena sad-ācāraṃ sadā dvijaḥ | tīrthāny apy abhilaṣyanti sad-ācāra-samāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्योत्तरे च तत्रैव- आचार-प्रभवो धर्मः सन्तश् चाचार-लक्षणाः । साधूनां च यथा वृत्तं स सद्-आचार इष्यते

bhaviṣyottare ca tatraiva- ācāra-prabhavo dharmaḥ santaś cācāra-lakṣaṇāḥ | sādhūnāṃ ca yathā vṛttaṃ sa sad-ācāra iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् कुर्यात् सद्-आचारं य इच्छेद् गतिम् आत्मनः । सर्व-लक्षण-हीनो ऽपि समुचाचारवान् नृप । श्रद्दधानो ऽनसूयश् च सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्

tasmāt kuryāt sad-ācāraṃ ya icched gatim ātmanaḥ | sarva-lakṣaṇa-hīno 'pi samucācāravān nṛpa | śraddadhāno 'nasūyaś ca sarvān kāmān avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- आचार एव धर्मस्य मूलं राजन् कुलस्य च । आचाराद् विच्युतो जन्तुर् न कुलीनो न धार्मिकः

kiṃ ca- ācāra eva dharmasya mūlaṃ rājan kulasya ca | ācārād vicyuto jantur na kulīno na dhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- आचारो भूति-जनन आचारः कीर्ति-वर्धनः । आचाराद् वर्धते ह्य् आयुर् आचारो हन्त्य् अलक्षणम्

kiṃ ca- ācāro bhūti-janana ācāraḥ kīrti-vardhanaḥ | ācārād vardhate hy āyur ācāro hanty alakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार एव नृप-पुङ्गव सेव्यमानो धर्मार्थ-काम-फलदो भवितेह पुंसाम् । तस्मात् सदैव विदुषावहितेन राजन् शास्त्रोदितो ह्य् अनुदिनं परिपालनीयः

ācāra eva nṛpa-puṅgava sevyamāno dharmārtha-kāma-phalado bhaviteha puṃsām | tasmāt sadaiva viduṣāvahitena rājan śāstrodito hy anudinaṃ paripālanīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तत्र नित्य-कृत्यानि ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय कृष्ण कृष्णेति कीर्तयन् । प्रक्षाल्य पाणि-पादौ च दन्त-धावनम् आचरेत्

atha tatra nitya-kṛtyāni brāhme muhūrta utthāya kṛṣṇa kṛṣṇeti kīrtayan | prakṣālya pāṇi-pādau ca danta-dhāvanam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचम्य वसनं रात्रेस् त्यक्त्वान्यत् परिधाय च । पुनर् आचमने कुर्याल् लेख्येन विधिनाग्रतः

ācamya vasanaṃ rātres tyaktvānyat paridhāya ca | punar ācamane kuryāl lekhyena vidhināgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेच्छन् परमां शुद्धिं मूर्ध्नि ध्यात्वा गुरोः पदौ । स्तुत्वा च कीर्तयन् कृष्णं स्मरंश् चैतद् उदीरयेत्

athecchan paramāṃ śuddhiṃ mūrdhni dhyātvā guroḥ padau | stutvā ca kīrtayan kṛṣṇaṃ smaraṃś caitad udīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रातः-स्मरण-कीर्तने जयति जन-निवासो देवकी-जन्म-वादो यदु-वर-परिषत् स्वैर् दोर्भिर् अस्यन्न् अधर्मम् । स्थिर-चर-वृजिन-घ्नः सु-स्मित- श्री-मुखेन व्रज-पुर-वनितानां वर्धयन् काम-देवम्

atha prātaḥ-smaraṇa-kīrtane jayati jana-nivāso devakī-janma-vādo yadu-vara-pariṣat svair dorbhir asyann adharmam | sthira-cara-vṛjina-ghnaḥ su-smita- śrī-mukhena vraja-pura-vanitānāṃ vardhayan kāma-devam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृते सकल-कल्याण-भाजनं यत्र जायते । पुरुषस् तम् अजं नित्यं व्रजामि शरणं हरिम्

smṛte sakala-kalyāṇa-bhājanaṃ yatra jāyate | puruṣas tam ajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदग्ध-गोपाल-विलासिनीनां सम्भोग-चिह्नाङ्कित-सर्व-गात्रम् । पवित्रम् आम्नाय-गिराम् अगम्यं ब्रह्म प्रपद्ये नव-नीत-चौरम्

vidagdha-gopāla-vilāsinīnāṃ sambhoga-cihnāṅkita-sarva-gātram | pavitram āmnāya-girām agamyaṃ brahma prapadye nava-nīta-cauram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशम-स्कन्धे [भ्प् १०।४६।४६] - उद्गायतीनाम् अरविन्द-लोचनं व्रजाङ्गनानां दिवम् अस्पृशद् ध्वनिः । दध्नश् च निर्मन्थन-शब्द-मिश्रितो निरस्यते येन दिशाम् अमङ्गलम्

daśama-skandhe [BhP 10.46.46] - udgāyatīnām aravinda-locanaṃ vrajāṅganānāṃ divam aspṛśad dhvaniḥ | dadhnaś ca nirmanthana-śabda-miśrito nirasyate yena diśām amaṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । पठेत् पुनश् च साधूनां सम्प्रदायानुसारतः । चतुःश्लोकीम् इमां सर्व-दोष-शान्त्यै शुभाप्तये

| iti | paṭhet punaś ca sādhūnāṃ sampradāyānusārataḥ | catuḥślokīm imāṃ sarva-doṣa-śāntyai śubhāptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातः स्मरामि भव-भीति-महार्ति-शान्त्यै नारायणं गरुड-वाहनम् अब्ज-नाभम् । ग्राहाभिभूत-वर-वारि-वारण-मुक्ति-हेतुं चक्रायुधं तरुण-वारिज-पत्र-नेत्रम्

prātaḥ smarāmi bhava-bhīti-mahārti-śāntyai nārāyaṇaṃ garuḍa-vāhanam abja-nābham | grāhābhibhūta-vara-vāri-vāraṇa-mukti-hetuṃ cakrāyudhaṃ taruṇa-vārija-patra-netram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर् नमामि मनसा वचसा च मूर्ध्ना पादारविन्द-युगलं परमस्य पुंसः । नारायणस्य नरकार्णव-तारणस्य पारायण-प्रवण-विप्र-परायणस्य

prātar namāmi manasā vacasā ca mūrdhnā pādāravinda-yugalaṃ paramasya puṃsaḥ | nārāyaṇasya narakārṇava-tāraṇasya pārāyaṇa-pravaṇa-vipra-parāyaṇasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर् भजामि भजताम् अभयङ्करं तं प्राक् सर्व-जन्म-कृत-पाप-भयावहत्यै । यो ग्राह-वक्त्र-पतिताङ्घ्रि-गजेन्द्र-घोर- शोक-प्रणाशम् अकरोद् धृत-शङ्ख-चक्रः

prātar bhajāmi bhajatām abhayaṅkaraṃ taṃ prāk sarva-janma-kṛta-pāpa-bhayāvahatyai | yo grāha-vaktra-patitāṅghri-gajendra-ghora- śoka-praṇāśam akarod dhṛta-śaṅkha-cakraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोक-त्रयम् इदं पुण्यं प्रातः प्रातः पठेत् तु यः । लोक-त्रय-गुरुस् तस्मै दद्याद् आत्म-पदं हरिः

śloka-trayam idaṃ puṇyaṃ prātaḥ prātaḥ paṭhet tu yaḥ | loka-traya-gurus tasmai dadyād ātma-padaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । तद् एतल् लिखितं कुत्र कुत्रचिद् व्यवहारतः । किन्तु स्वाभीष्ट-रूपादि श्री-कृष्णस्य विचिन्तयेत्

| iti | tad etal likhitaṃ kutra kutracid vyavahārataḥ | kintu svābhīṣṭa-rūpādi śrī-kṛṣṇasya vicintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं विदध्याद् भगवत्-कीर्तन-स्मरणादिकम् । सर्व-तीर्थाभिषेकं वै बहिर् अन्तर्विशोधनम्

itthaṃ vidadhyād bhagavat-kīrtana-smaraṇādikam | sarva-tīrthābhiṣekaṃ vai bahir antarviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च स्कान्दे स्कन्दं प्रति श्री-शिवोक्तौ- सकृन् नारायणएत्य् उक्त्वा पुमान् कल्प-शत-त्रयम् । गङ्गादि-सर्व-तीर्थेषु स्नातो भवति पुत्रक

tathā ca skānde skandaṃ prati śrī-śivoktau- sakṛn nārāyaṇaety uktvā pumān kalpa-śata-trayam | gaṅgādi-sarva-tīrtheṣu snāto bhavati putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्र च- शयनाद् उत्थितो यस् तु कीर्तयेन् मधुसूदनम् । कीर्तनात् तस्य पापस्य नाशम् आयात्य् अशेषतः

anyatra ca- śayanād utthito yas tu kīrtayen madhusūdanam | kīrtanāt tasya pāpasya nāśam āyāty aśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । माहात्म्यं कीर्तनस्याग्रे लेख्यं मुख्य-प्रसङ्गतः । स्मरणस्य तु माहात्म्यम् अधुना लिख्यते कियत्

| iti | māhātmyaṃ kīrtanasyāgre lekhyaṃ mukhya-prasaṅgataḥ | smaraṇasya tu māhātmyam adhunā likhyate kiyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रादौ तस्य नित्यता पाद्मे बृहत्-सहस्र-नाम्नि स्तोत्रे [६।७१।१००]- स्मर्तव्यः सततं विष्णुर् विस्मर्तव्यो न जातुचित् । सर्वे विधि-निषेधाः स्युर् एतयोर् एव किङ्कराः

tatrādau tasya nityatā pādme bṛhat-sahasra-nāmni stotre [6.71.100]- smartavyaḥ satataṃ viṣṇur vismartavyo na jātucit | sarve vidhi-niṣedhāḥ syur etayor eva kiṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कान्दे कार्त्तिक-प्रसङ्गे श्रीमद्-अगस्त्योक्तौ- सा हानिस् तन् महच् छिद्रं स मोहः स च विभ्रमः । यन्-मुहूर्तं क्षणं वापि वासुदेवो न चिन्त्यते

skānde kārttika-prasaṅge śrīmad-agastyoktau- sā hānis tan mahac chidraṃ sa mohaḥ sa ca vibhramaḥ | yan-muhūrtaṃ kṣaṇaṃ vāpi vāsudevo na cintyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काशी-खण्डे च श्री-ध्रुव-चरिते- इयम् एव परा हानिर् उपसर्गो ऽयम् एव च । अभाग्यं परमं चैतद् वासुदेवं न यत् स्मरेत्

kāśī-khaṇḍe ca śrī-dhruva-carite- iyam eva parā hānir upasargo 'yam eva ca | abhāgyaṃ paramaṃ caitad vāsudevaṃ na yat smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये मुहूर्ताः क्षणा ये च याः काष्ठा ये निमेषकाः । ऋते विष्णु-स्मृतेर् यातास् तेषु मुष्टो यमेन सः

ye muhūrtāḥ kṣaṇā ye ca yāḥ kāṣṭhā ye nimeṣakāḥ | ṛte viṣṇu-smṛter yātās teṣu muṣṭo yamena saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । नित्यत्वेऽप्य् अस्य माहात्म्यं विचित्र-फल-दानतः । ज्ञेयं शास्त्रोदितं दर्श-पूर्णमासादिवद् बुधैः

| iti | nityatve'py asya māhātmyaṃ vicitra-phala-dānataḥ | jñeyaṃ śāstroditaṃ darśa-pūrṇamāsādivad budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्मरण-माहात्म्यम् तत्र सर्व-तीर्थ-स्नानाधिकत्वम् उक्तं च स्मार्तैर् अपि- मान्त्रं पार्थिवम् आग्नेयं वायव्यं दिव्यम् एव च । वारुणं मानसं चेति स्नानं सप्त-विधं स्मृतम्

atha smaraṇa-māhātmyam tatra sarva-tīrtha-snānādhikatvam uktaṃ ca smārtair api- māntraṃ pārthivam āgneyaṃ vāyavyaṃ divyam eva ca | vāruṇaṃ mānasaṃ ceti snānaṃ sapta-vidhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शं न आपस् तु वै मान्त्रं मृद्-आलम्भं तु पार्थिवम् । भस्मना स्नानम् आग्नेयं स्नानं गोरजसानिलम्

śaṃ na āpas tu vai māntraṃ mṛd-ālambhaṃ tu pārthivam | bhasmanā snānam āgneyaṃ snānaṃ gorajasānilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतपे सति या वृष्टिर् दिव्यं स्नानं तद् उच्यते । बहिर् नद्यादिषु स्नानं वारुणं प्रोच्यते बुधैः । ध्यानं यन् मनसा विष्णोर् मानसं तत् प्रकीर्तनम्

ātape sati yā vṛṣṭir divyaṃ snānaṃ tad ucyate | bahir nadyādiṣu snānaṃ vāruṇaṃ procyate budhaiḥ | dhyānaṃ yan manasā viṣṇor mānasaṃ tat prakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- असामर्थ्येन कायस्य काल-देशाद्य्-अपेक्षया । तुल्य-फलानि सर्वाणि स्युर् इत्य् आह पराशरः

kiṃ ca- asāmarthyena kāyasya kāla-deśādy-apekṣayā | tulya-phalāni sarvāṇi syur ity āha parāśaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानानां मानसं स्नानं मन्व्-आद्यैः परमं स्मृतम् । कृतेन येन मुच्यन्ते गृहस्था अपि वै द्विजाः

snānānāṃ mānasaṃ snānaṃ manv-ādyaiḥ paramaṃ smṛtam | kṛtena yena mucyante gṛhasthā api vai dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परम-शोधक्तवम् गारुडे श्री-नारदोक्तौ, विष्णु-धर्मे च पुलस्य्त्योक्तौ - अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतो ऽपि वा । यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

parama-śodhaktavam gāruḍe śrī-nāradoktau, viṣṇu-dharme ca pulasytyoktau - apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthāṃ gato 'pi vā | yaḥ smaret puṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्य् उपहतः पापैर् मनसायन्त-दुस्तरैः । तथापि संस्मरन् विष्णुं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

yadyapy upahataḥ pāpair manasāyanta-dustaraiḥ | tathāpi saṃsmaran viṣṇuṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-विष्णु-पुराणे [विप् २।६।३७-३८] - प्रायश्चित्तान्य् अशेषाणि तपः कर्मात्मकानि वै । यानि तेषाम् अशेषाणां कृष्णानुस्मरणं परम्

śrī-viṣṇu-purāṇe [ViP 2.6.37-38] - prāyaścittāny aśeṣāṇi tapaḥ karmātmakāni vai | yāni teṣām aśeṣāṇāṃ kṛṣṇānusmaraṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते पापेऽनुतापो वै यस्य पुंसः प्रजायते । प्रायश्चित्तं तु तस्यैकं हरि-संस्मरणं परम्

kṛte pāpe'nutāpo vai yasya puṃsaḥ prajāyate | prāyaścittaṃ tu tasyaikaṃ hari-saṃsmaraṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च [विप् ६।८।२१] - कलि-कल्मषम् अत्युग्रं नरकार्ति-प्रदं नॄणाम् । प्रयाति विलयं सद्यः सकृद् यत्रानुसंस्मृते

kiṃ ca [ViP 6.8.21] - kali-kalmaṣam atyugraṃ narakārti-pradaṃ nṝṇām | prayāti vilayaṃ sadyaḥ sakṛd yatrānusaṃsmṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहन्-नारदीये [णार्प् १।१०।१००] शुक्र-बलि-संवादे - हरिर् हरति पापानि दुष्ट-चित्तैर् अपि स्मृतः । अनिच्छयापि संस्पृष्टो दहत्य् एव हि पावकः

bṛhan-nāradīye [ṇārP 1.10.100] śukra-bali-saṃvāde - harir harati pāpāni duṣṭa-cittair api smṛtaḥ | anicchayāpi saṃspṛṣṭo dahaty eva hi pāvakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव [णार्प् १।३०।९३] प्रायश्चित्त-प्रसङ्गान्ते महा-पातक-युक्तो वा युक्तो वा सर्व-पातकैः । स वै विमुच्यते सद्यो यस्य विष्णु-परं मनः

tatraiva [ṇārP 1.30.93] prāyaścitta-prasaṅgānte mahā-pātaka-yukto vā yukto vā sarva-pātakaiḥ | sa vai vimucyate sadyo yasya viṣṇu-paraṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-वैवर्ते - कर्मणा मनसा वाचा यः कृतः पाप-सञ्चयः । सो ऽप्य् अशेषः क्षयं याति स्मृत्वा कृष्णाङ्घ्र-पङ्कजम्

brahma-vaivarte - karmaṇā manasā vācā yaḥ kṛtaḥ pāpa-sañcayaḥ | so 'py aśeṣaḥ kṣayaṃ yāti smṛtvā kṛṣṇāṅghra-paṅkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएवोक्तं स्कान्दे कार्त्तिक-प्रसङ्गे श्री-पराशरेण - यम-मार्गं महा-घोरं नरकांश् च यमं तथा । स्वप्नेऽपि न नरः पश्येद् यः स्मरेद् गरुडध्वजम्

ataevoktaṃ skānde kārttika-prasaṅge śrī-parāśareṇa - yama-mārgaṃ mahā-ghoraṃ narakāṃś ca yamaṃ tathā | svapne'pi na naraḥ paśyed yaḥ smared garuḍadhvajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ-स्कन्धे [भ्प् ६।१।१९] श्री-शुकेन - सकृन् मनः कृष्ण-पदारविन्दयोर् निवेशितं तद्-गुण-रागि यैर् इह । न ते यमं पाश-भृतश् च तद्-भटान् स्वप्ने ऽपि पश्यन्ति हि चीर्ण-निष्कृताः

ṣaṣṭha-skandhe [BhP 6.1.19] śrī-śukena - sakṛn manaḥ kṛṣṇa-padāravindayor niveśitaṃ tad-guṇa-rāgi yair iha | na te yamaṃ pāśa-bhṛtaś ca tad-bhaṭān svapne 'pi paśyanti hi cīrṇa-niṣkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वापद्-विमोचकत्वम् श्री-विष्णु-पुराणे [विप् १।१७।४४] श्री-प्रह्लादोक्तौ - दन्ता गजानां कुल्शाग्र-निष्ठुराः शीर्णा यद् एते न बलं ममैतत् । महा-विपत्-पात-विनाशनो ऽयं जनार्दनानुस्मरणानुभावः

sarvāpad-vimocakatvam śrī-viṣṇu-purāṇe [ViP 1.17.44] śrī-prahlādoktau - dantā gajānāṃ kulśāgra-niṣṭhurāḥ śīrṇā yad ete na balaṃ mamaitat | mahā-vipat-pāta-vināśano 'yaṃ janārdanānusmaraṇānubhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामन-पुराणे च - विष्टयो व्यतिपाताश् च येऽन्ये दुर्नीति-सम्भवाः । ते सर्वे स्मरणाद् विष्णोर् नाशम् आयान्त्य् उपद्रवाः

vāmana-purāṇe ca - viṣṭayo vyatipātāś ca ye'nye durnīti-sambhavāḥ | te sarve smaraṇād viṣṇor nāśam āyānty upadravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे माघ-माहात्म्ये देव-द्युति-स्तुतौ - यस्य स्मरण-मात्रेण न मोहो न च दुर्गतिः । न रोगो न च दुःखानि तम् अनन्तं नमाम्य् अहम्

pādme māgha-māhātmye deva-dyuti-stutau - yasya smaraṇa-mātreṇa na moho na ca durgatiḥ | na rogo na ca duḥkhāni tam anantaṃ namāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वासनोन्मूलनत्वम् द्वादश-स्कन्धे [भ्प् १२।३।४७] - यथा हेम्नि स्थितो वह्निर् दुर्वर्णं हन्ति धातु-जम् । एवम् आत्म-गतो विष्णुर् योगिनाम् अशुभाशयम्

durvāsanonmūlanatvam dvādaśa-skandhe [BhP 12.3.47] - yathā hemni sthito vahnir durvarṇaṃ hanti dhātu-jam | evam ātma-gato viṣṇur yoginām aśubhāśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-मङ्गल-कारित्वम् पाण्डव-गीतायाम्- लाभस् तेषां जयस् तेषां कुतस् तेषां पराभवः । येषाम् इन्दीवर-श्यामो हृदयस्थ-जनार्दनः

sarva-maṅgala-kāritvam pāṇḍava-gītāyām- lābhas teṣāṃ jayas teṣāṃ kutas teṣāṃ parābhavaḥ | yeṣām indīvara-śyāmo hṛdayastha-janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-सत्-कर्म-फलदत्वम् स्कान्दे कार्त्तिक-प्रसङ्गेऽगस्त्योक्तौ- देवेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु तीर्थेषु व्रतेषु चैव । इष्टेषु पूर्तेषु च यत् प्रदिष्टं नॄणां स्मृते तत्-फलम् अच्युते च

sarva-sat-karma-phaladatvam skānde kārttika-prasaṅge'gastyoktau- deveṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva dāneṣu tīrtheṣu vrateṣu caiva | iṣṭeṣu pūrteṣu ca yat pradiṣṭaṃ nṝṇāṃ smṛte tat-phalam acyute ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म-साद्गुण्य-कारित्वम् बृहन्-नारदीये [णार्प्] - न्यूनातिरिक्तता सिद्धा कलौ वेदोक्त-कर्मणाम् । हरि-संस्मरणम् एवात्र सम्पूर्ण-फल-दायकम्

karma-sādguṇya-kāritvam bṛhan-nāradīye [ṇārP] - nyūnātiriktatā siddhā kalau vedokta-karmaṇām | hari-saṃsmaraṇam evātra sampūrṇa-phala-dāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतौ च- प्रमादात् कुर्वतां कर्म प्रच्यवेताध्वरेषु यत् । स्मरणाद् एव तद् विष्णोः सम्पूर्णं स्याद् इति श्रुतिः

smṛtau ca- pramādāt kurvatāṃ karma pracyavetādhvareṣu yat | smaraṇād eva tad viṣṇoḥ sampūrṇaṃ syād iti śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-कर्माधिकत्वम् बृहन्-नारदीये कलि-प्रसङ्गे [णार्प्] - तुला-पुरुष-दानानां राजसूयाश्वमेधयोः । फलं विष्णोः स्मृति-समं न जातु द्विज-सत्तम

sarva-karmādhikatvam bṛhan-nāradīye kali-prasaṅge [ṇārP] - tulā-puruṣa-dānānāṃ rājasūyāśvamedhayoḥ | phalaṃ viṣṇoḥ smṛti-samaṃ na jātu dvija-sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश-स्कन्धे [भ्प् १२।३।४८]- विद्या-तपः-प्राण-निरोध-मैत्री तीर्थाभिषेक-व्रत-दान-जप्यैः । नात्यन्त-शुद्धिं लभते ऽन्तर्-आत्मा यथा हृदि-स्थे भगवत्य् अनन्ते

dvādaśa-skandhe [BhP 12.3.48]- vidyā-tapaḥ-prāṇa-nirodha-maitrī tīrthābhiṣeka-vrata-dāna-japyaiḥ | nātyanta-śuddhiṃ labhate 'ntar-ātmā yathā hṛdi-sthe bhagavaty anante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे [विप् १।१७।३६] हिरण्यकशिपुं प्रति श्री-प्रह्लादोक्तौ - भयं भयानाम् अपहारिणि स्थिते मनस्य् अनन्ते मम कुत्र तिष्ठति । यस्मिन् स्मृते जन्म-जरोद्भवानि भयानि सर्वाण्य् अपयान्ति तात

viṣṇu-purāṇe [ViP 1.17.36] hiraṇyakaśipuṃ prati śrī-prahlādoktau - bhayaṃ bhayānām apahāriṇi sthite manasy anante mama kutra tiṣṭhati | yasmin smṛte janma-jarodbhavāni bhayāni sarvāṇy apayānti tāta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवान्यत्र [विप् २।६।४०] - विष्णु-संस्मरणात् क्षीण-समस्त-क्लेश-संचयः । मुक्तिं प्रयाति स्वर्गाप्तिस् तस्य विघ्नो ऽनुमीयते

tatraivānyatra [ViP 2.6.40] - viṣṇu-saṃsmaraṇāt kṣīṇa-samasta-kleśa-saṃcayaḥ | muktiṃ prayāti svargāptis tasya vighno 'numīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहन्-नारदीये [णार्प् १।१।६५] - वरं वरेण्यं वरदं पुराणं निज-प्रभा-भावित-सर्व-लोकम् । सङ्कल्पितार्थ-प्रदम् आदि-देवं स्मृत्वा व्रजेन् मुक्ति-पदं मनुष्यः

bṛhan-nāradīye [ṇārP 1.1.65] - varaṃ vareṇyaṃ varadaṃ purāṇaṃ nija-prabhā-bhāvita-sarva-lokam | saṅkalpitārtha-pradam ādi-devaṃ smṛtvā vrajen mukti-padaṃ manuṣyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कान्दे- यस्य स्मरण-मात्रेण जन्म-संसार-बन्धनात् । विमुच्यते नमस् तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे

skānde- yasya smaraṇa-mātreṇa janma-saṃsāra-bandhanāt | vimucyate namas tasmai viṣṇave prabhaviṣṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव कार्त्तिक-प्रसङ्गे श्री-पराशरोक्तौ- तदैव पुरुषो मुक्तो जन्म-दुःख-जरादिभिः । भक्त्या तु परया नूनं यदैव स्मरते हरिम्

tatraiva kārttika-prasaṅge śrī-parāśaroktau- tadaiva puruṣo mukto janma-duḥkha-jarādibhiḥ | bhaktyā tu parayā nūnaṃ yadaiva smarate harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवत्-प्रसादनम् बृहन्-नारदीये [णार्प् १।१।७७] -- येन केनाप्य् उपायेन स्मृतो नारायणो ऽव्ययः । अपि पातक-युक्तस्य प्रसन्नः स्यान् न संशयः

bhagavat-prasādanam bṛhan-nāradīye [ṇārP 1.1.77] -- yena kenāpy upāyena smṛto nārāyaṇo 'vyayaḥ | api pātaka-yuktasya prasannaḥ syān na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-वैकुण्ठ-लोक-प्रापकत्वम् वामन-पुराणे- अनाद्य्-अनन्तम् अजरामरं हरिं ये संस्मरन्त्य् अहरहर् नियतं नरा भुवि । तत् सर्वगं ब्रह्म परं पुराणं ते यान्ति वैष्णव-पदं धुर्वम् अव्ययं च

śrī-vaikuṇṭha-loka-prāpakatvam vāmana-purāṇe- anādy-anantam ajarāmaraṃ hariṃ ye saṃsmaranty aharahar niyataṃ narā bhuvi | tat sarvagaṃ brahma paraṃ purāṇaṃ te yānti vaiṣṇava-padaṃ dhurvam avyayaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे (३।३१।१०१) देव-दूत-विकुण्डल-संवादे यमस्य दूतानुशासने- स्मरन्ति ये सकृद् भूताः प्रसङ्गेनापि केशवम् । ते विध्वस्ताखिलाघौघा यन्ति विष्णोः परं पदम्

pādme (3.31.101) deva-dūta-vikuṇḍala-saṃvāde yamasya dūtānuśāsane- smaranti ye sakṛd bhūtāḥ prasaṅgenāpi keśavam | te vidhvastākhilāghaughā yanti viṣṇoḥ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-पुराणे विष्णु-रहस्ये (२१६।८८)- शाठ्येनापि नरा नित्यं ये स्मरन्ति जनार्दनम् । ते ऽपि यान्ति तनुं त्यक्त्वा विष्णुलोकम् अनामयम्

brahma-purāṇe viṣṇu-rahasye (216.88)- śāṭhyenāpi narā nityaṃ ye smaranti janārdanam | te 'pi yānti tanuṃ tyaktvā viṣṇulokam anāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-धर्मोत्तरे- निराशीर् निर्ममो यस् तु विष्णोर् ध्यान-परो भवेत् । तत्-पदं समवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

viṣṇu-dharmottare- nirāśīr nirmamo yas tu viṣṇor dhyāna-paro bhavet | tat-padaṃ samavāpnoti yatra gatvā na śocati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारूप्य-प्रापणम् काशी-खण्डे श्री-बिन्दुमाधव-प्रसङ्गे अग्नि-बिन्दु-स्तुतौ- ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयन्ति कादम्बिनी-रुचिर् अरोचिषम् अम्बुजाक्ष । सौदामिनी-विलसितांशुक-वीत-मूर्ते तेऽपि स्पृशन्ति तव कान्तिम् अचिन्त्य-रूपाम्

sārūpya-prāpaṇam kāśī-khaṇḍe śrī-bindumādhava-prasaṅge agni-bindu-stutau- ye tvāṃ trivikrama sadā hṛdi śīlayanti kādambinī-rucir arociṣam ambujākṣa | saudāminī-vilasitāṃśuka-vīta-mūrte te'pi spṛśanti tava kāntim acintya-rūpām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवद्-गीतासु [ङीता ८।५] - अन्त-काले च माम् एव स्मरन् मुक्त्वा कलेवरम् । यः प्रयाति स मद्-भावं याति नास्त्य् अत्र संशयः

śrī-bhagavad-gītāsu [ṅītā 8.5] - anta-kāle ca mām eva smaran muktvā kalevaram | yaḥ prayāti sa mad-bhāvaṃ yāti nāsty atra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशम-स्कन्धे [भ्प् १०।८०।११] पृथुकोपाख्याने - स्मरतः पाद-कमलम् आत्मानम् अपि यच्छति । किं न्व् अर्थ-कामान् भजतो नात्य्-अभीष्टान् जगद्-गुरुः

daśama-skandhe [BhP 10.80.11] pṛthukopākhyāne - smarataḥ pāda-kamalam ātmānam api yacchati | kiṃ nv artha-kāmān bhajato nāty-abhīṣṭān jagad-guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवे- वासुदेवे मनो यस्य जप-होमार्चनादिषु । तस्यान्तरायो मैत्रेय देवेन्द्रत्वादि सत्-फलम्

vaiṣṇave- vāsudeve mano yasya japa-homārcanādiṣu | tasyāntarāyo maitreya devendratvādi sat-phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गारुडे- महतस् तपसो मूलं प्रसवः पुण्य-सन्ततेः । जीवितस्य फलं स्वादु नियतं स्मरणं हरेः

gāruḍe- mahatas tapaso mūlaṃ prasavaḥ puṇya-santateḥ | jīvitasya phalaṃ svādu niyataṃ smaraṇaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीय-स्कन्धे [भ्प् २।१।६] - एतावान् साङ्ख्य-योगाभ्यां स्व-धर्म-परिनिष्ठया । जन्म-लाभः परः पुंसाम् अन्ते नारायण-स्मृतिः

dvitīya-skandhe [BhP 2.1.6] - etāvān sāṅkhya-yogābhyāṃ sva-dharma-pariniṣṭhayā | janma-lābhaḥ paraḥ puṃsām ante nārāyaṇa-smṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएव जरासन्ध-निरुद्ध-नृप-वर्गैः प्रार्थितं दशम-स्कन्धे [भ्प् १०।७३।१५] - तं नः समादिशोपायं येन ते चरणाब्जयोः । स्मृतिर् यथा न विरमेद् अपि संसरताम् इह

ataeva jarāsandha-niruddha-nṛpa-vargaiḥ prārthitaṃ daśama-skandhe [BhP 10.73.15] - taṃ naḥ samādiśopāyaṃ yena te caraṇābjayoḥ | smṛtir yathā na viramed api saṃsaratām iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारदेनापि [भ्प् १०।६९।१८] -- दृष्टं तवाङ्घ्रि-युगलं जनतापवर्गं ब्रह्मादिभिर् हृदि विचिन्त्यम् अगाध-बोधैः । संसार-कूप-पतितोत्तरणावलम्बं ध्यायंश् चराम्य् अनुगृहाण यथा स्मृतिः स्यात्

śrī-nāradenāpi [BhP 10.69.18] -- dṛṣṭaṃ tavāṅghri-yugalaṃ janatāpavargaṃ brahmādibhir hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ | saṃsāra-kūpa-patitottaraṇāvalambaṃ dhyāyaṃś carāmy anugṛhāṇa yathā smṛtiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । कृष्ण-स्मरण-माहात्म्य-महाब्धिर् दुस्तरो धिया । यो यियासति तत्-पारं स हि चैतन्य-वञ्चितः

| iti | kṛṣṇa-smaraṇa-māhātmya-mahābdhir dustaro dhiyā | yo yiyāsati tat-pāraṃ sa hi caitanya-vañcitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पादोदकं किञ्चित् प्राक् पीत्वा तुलसी-दलैः । गृहीतेनाचरेत् तेन स्वमूर्धन्य् अभिषेचनम्

tataḥ pādodakaṃ kiñcit prāk pītvā tulasī-dalaiḥ | gṛhītenācaret tena svamūrdhany abhiṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथादौ श्री-गुरुं नत्वा श्री-कृष्णस्य पदाब्जयोः । किञ्चिद् विज्ञापयन् सर्वस्व-कृत्यान्य् अर्पयेन् नमेत्

athādau śrī-guruṃ natvā śrī-kṛṣṇasya padābjayoḥ | kiñcid vijñāpayan sarvasva-kṛtyāny arpayen namet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रातः प्रणामः वामन-पुराणे - सर्व-मङ्गल-मङ्गल्यं वरेण्यं वरदं शिवम् । नारायणं नमस्कृत्य सर्व-कर्माणि कारयेत्

atha prātaḥ praṇāmaḥ vāmana-purāṇe - sarva-maṅgala-maṅgalyaṃ vareṇyaṃ varadaṃ śivam | nārāyaṇaṃ namaskṛtya sarva-karmāṇi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विज्ञापनम् विष्णु-धर्मोत्तरे - यद्-उत्सवादिकं कर्म तत् त्वया प्रेरितो हरे । करिष्यामि त्वया ज्ञेयम् इति विज्ञापनं मम

atha vijñāpanam viṣṇu-dharmottare - yad-utsavādikaṃ karma tat tvayā prerito hare | kariṣyāmi tvayā jñeyam iti vijñāpanaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातः प्रबोधितो विष्णो हृषीकेशेन यत् त्वया । यद् यत् कारयसीशान तत् करोमि तवाज्ञया

prātaḥ prabodhito viṣṇo hṛṣīkeśena yat tvayā | yad yat kārayasīśāna tat karomi tavājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्य-चैतन्यमयादि-देव श्री-नाथ विष्णो भवद्-आज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसार-यात्राम् अनुवर्तयिष्ये

trailokya-caitanyamayādi-deva śrī-nātha viṣṇo bhavad-ājñayaiva | prātaḥ samutthāya tava priyārthaṃ saṃsāra-yātrām anuvartayiṣye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसार-यात्राम् अनुवर्तमानं त्वद्-आज्ञया श्री-नृहरेऽन्तरात्मन् । स्पर्धातिरस्कार-कलि-प्रमाद- भयानि मा माभिभवन्तु भूमन्

saṃsāra-yātrām anuvartamānaṃ tvad-ājñayā śrī-nṛhare'ntarātman | spardhātiraskāra-kali-pramāda- bhayāni mā mābhibhavantu bhūman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानामि धर्मं न च मे प्रवृत्तिर् जानाम्य् अधर्मं न च मे निवृत्तिः । त्वया हृषीकेश हृदि स्थितेन यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा करोमि

jānāmi dharmaṃ na ca me pravṛttir jānāmy adharmaṃ na ca me nivṛttiḥ | tvayā hṛṣīkeśa hṛdi sthitena yathā niyukto 'smi tathā karomi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रणाम-वाक्यानि महाभारते - नमो ब्रह्मण्य-देवाय गो-ब्राह्मण-हिताय च । जगद्-धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः

atha praṇāma-vākyāni mahābhārate - namo brahmaṇya-devāya go-brāhmaṇa-hitāya ca | jagad-dhitāya kṛṣṇāya govindāya namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुड-पुराणे- असुर-विबुध-सिद्धैर् ज्ञायते यस्य नान्तः सकल-मुनिभिर् अन्तश् चिन्त्यते यो विशुद्धः । निखिल-हृदि निविष्टो वेत्ति यः सर्व-साक्षी तम् अजम् अमृतम् ईशं वासुदेवं नतो ऽस्मि

garuḍa-purāṇe- asura-vibudha-siddhair jñāyate yasya nāntaḥ sakala-munibhir antaś cintyate yo viśuddhaḥ | nikhila-hṛdi niviṣṭo vetti yaḥ sarva-sākṣī tam ajam amṛtam īśaṃ vāsudevaṃ nato 'smi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे [विप् ??] यज्ञिभिर् यज्ञ-पुरुषो वासुदेवश् च सात्वतः । वेदान्त-वेदिभिर् विष्णुः प्रोच्यते यो नतो ऽस्मि तम्

viṣṇu-purāṇe [ViP ??] yajñibhir yajña-puruṣo vāsudevaś ca sātvataḥ | vedānta-vedibhir viṣṇuḥ procyate yo nato 'smi tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विज्ञापयन् ध्यायन् कीर्तयंश् च यथाविधि । प्रणामानाचरेच् छक्त्या चतुः-सङ्ख्यावरान् बुधः

evaṃ vijñāpayan dhyāyan kīrtayaṃś ca yathāvidhi | praṇāmānācarec chaktyā catuḥ-saṅkhyāvarān budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-गोपी-चन्दनेनोर्ध्व-पुण्ड्रं कृत्वा यथा-विधि । आसीत प्राङ्-मुखो भूत्वा शुद्ध-स्थाने शुभासने

śrī-gopī-candanenordhva-puṇḍraṃ kṛtvā yathā-vidhi | āsīta prāṅ-mukho bhūtvā śuddha-sthāne śubhāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च नारदीय-पञ्चरात्रे- निर्गत्याचम्य विधिवत् प्रविश्य च पुनः सुधीः । आसने प्राङ्-मुखो भूत्वा विहिते चोपविश्य वै

tathā ca nāradīya-pañcarātre- nirgatyācamya vidhivat praviśya ca punaḥ sudhīḥ | āsane prāṅ-mukho bhūtvā vihite copaviśya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्रदायानुसारेण भूत-शुद्धिं विधाय च । प्राणायामांश् च विधिवत् कृष्णं ध्यायेत् यथोदितम्

sampradāyānusāreṇa bhūta-śuddhiṃ vidhāya ca | prāṇāyāmāṃś ca vidhivat kṛṣṇaṃ dhyāyet yathoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा चोक्तम्- उपपातकेषु सर्वेषु पातकेषु महत्सु च । प्रविश्य रजनी-पादं विष्णु-ध्यानं समाचरेत्

tathā coktam- upapātakeṣu sarveṣu pātakeṣu mahatsu ca | praviśya rajanī-pādaṃ viṣṇu-dhyānaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैहायस-पञ्चरात्रे च- तथैव रात्रि-शेषं तु कालं सूर्योदयावधि । कर्तव्यं सजपं ध्यानं नित्यम् आराधकेन वै

vaihāyasa-pañcarātre ca- tathaiva rātri-śeṣaṃ tu kālaṃ sūryodayāvadhi | kartavyaṃ sajapaṃ dhyānaṃ nityam ārādhakena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभज्य पञ्चधा रात्रिं शेषे देवार्चनादिकम् । जपं होमं तथा ध्यानं नित्यं कुर्वीत साधकः

vibhajya pañcadhā rātriṃ śeṣe devārcanādikam | japaṃ homaṃ tathā dhyānaṃ nityaṃ kurvīta sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएव विष्णु-स्मृतौ- रात्रेस् तु पश्चिमे यामे मुहूर्तौ ब्राह्म्य उच्यते

ataeva viṣṇu-smṛtau- rātres tu paścime yāme muhūrtau brāhmya ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । पादोदपानादीनां च स विधिर् महिमाग्रतः । लेख्यो ऽधुना तु ध्यानस्य स सङ्क्षेपेण लिख्यते

| iti | pādodapānādīnāṃ ca sa vidhir mahimāgrataḥ | lekhyo 'dhunā tu dhyānasya sa saṅkṣepeṇa likhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापनीय-श्रुतिषु [ङ्टू १।९-११] - सत्-पुण्डरीक-नयनं मेघाभं वैद्युताम्बरम् । द्वि-भुजं ज्ञान-मुद्राढ्यं वन-मालिनम् ईश्वरम्

tāpanīya-śrutiṣu [ṅṭū 1.9-11] - sat-puṇḍarīka-nayanaṃ meghābhaṃ vaidyutāmbaram | dvi-bhujaṃ jñāna-mudrāḍhyaṃ vana-mālinam īśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप-गोपी-गवावीतं सुर-द्रुम-तलाश्रितम् । द्वियालङ्करणोपेतं रत्न-पङ्कज-मध्यगम्

gopa-gopī-gavāvītaṃ sura-druma-talāśritam | dviyālaṅkaraṇopetaṃ ratna-paṅkaja-madhyagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिन्दी-जल-कल्लोल-सङ्गि-मारुत-सेवितम् । चिन्तयंश् चेतसा कृष्णं मुक्तो भवति संसृतेः

kālindī-jala-kallola-saṅgi-māruta-sevitam | cintayaṃś cetasā kṛṣṇaṃ mukto bhavati saṃsṛteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युञ्जय-संहितानुसारोदित-सारदा-तिलके च - स्मरेद् वृन्दावने रम्ये मोहयन्तम् अनारतम् । गोविन्दं पुण्डरीकाक्षं गोप-कन्याः सहस्रशः

mṛtyuñjaya-saṃhitānusārodita-sāradā-tilake ca - smared vṛndāvane ramye mohayantam anāratam | govindaṃ puṇḍarīkākṣaṃ gopa-kanyāḥ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनो वदनाम्भोज-प्रेरिताक्षि-मधु-व्रताः । काम-बाणेन विवशाश् चिरम् आश्लेषेणोत्सुकाः

ātmano vadanāmbhoja-preritākṣi-madhu-vratāḥ | kāma-bāṇena vivaśāś ciram āśleṣeṇotsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताहार-लसत्-पीनोत्तुङ्गस्तन-भरानताः । स्रस्त-धम्मिल्ल-वसना मद-स्खलित-भाषणाः

muktāhāra-lasat-pīnottuṅgastana-bharānatāḥ | srasta-dhammilla-vasanā mada-skhalita-bhāṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्त-पङ्क्ति-प्रभोद्भासि-स्पन्दमानाधराञ्चिताः । विलोभयन्तीर् विविधैर् विभ्रमैर् भाव-गर्भितैः

danta-paṅkti-prabhodbhāsi-spandamānādharāñcitāḥ | vilobhayantīr vividhair vibhramair bhāva-garbhitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फुल्लेन्दीवर-कान्तिम् इन्दु-वदनं बर्हावतंस-प्रियं श्री-वत्साङ्कम् उदार-कौस्तुभ-धरं पीताम्बरं सुन्दरम् । गोपीनां नयनोत्पलार्चित-तनुं गो-गोप-सङ्घावृतं गोविन्दं कल-वेणु-वादन-परं दिव्याङ्ग-भूषं भजे

phullendīvara-kāntim indu-vadanaṃ barhāvataṃsa-priyaṃ śrī-vatsāṅkam udāra-kaustubha-dharaṃ pītāmbaraṃ sundaram | gopīnāṃ nayanotpalārcita-tanuṃ go-gopa-saṅghāvṛtaṃ govindaṃ kala-veṇu-vādana-paraṃ divyāṅga-bhūṣaṃ bhaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इति । श्री-गौतमीय-तन्त्रादौ तद्-ध्यानं प्रथितं परम् । अग्रतो ऽत्रापि संलेख्यं यद् इष्टं तत्र तद् भजेत्

| iti | śrī-gautamīya-tantrādau tad-dhyānaṃ prathitaṃ param | agrato 'trāpi saṃlekhyaṃ yad iṣṭaṃ tatra tad bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्-शाताताप-स्मृतौ- पक्षोपवासाद् यत् पापं पुरुषस्य प्रणश्यति । प्राणायाम-शतेनैव यत् पापं नश्यते नॄणाम्

bṛhat-śātātāpa-smṛtau- pakṣopavāsād yat pāpaṃ puruṣasya praṇaśyati | prāṇāyāma-śatenaiva yat pāpaṃ naśyate nṝṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणायाम-सहस्रेण यत् पापं नश्यते नॄणाम् । क्षण-मात्रेण तत् पापं हरेर् ध्यानात् प्रणश्यति

prāṇāyāma-sahasreṇa yat pāpaṃ naśyate nṝṇām | kṣaṇa-mātreṇa tat pāpaṃ harer dhyānāt praṇaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-धर्मे- सर्व-पाप-प्रसक्तो ऽपि ध्यायन् निमिषम् अच्युतम् । भूतस् तपस्वी भवति पङ्क्ति-पावन-पावनः

viṣṇu-dharme- sarva-pāpa-prasakto 'pi dhyāyan nimiṣam acyutam | bhūtas tapasvī bhavati paṅkti-pāvana-pāvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे (?) च- ध्यायेन् नारायणं देवं स्नानादिषु च कर्मसु । प्रायश्चित्तं हि सर्वस्य दुष्कृतस्येति निश्चितम्

viṣṇu-purāṇe (?) ca- dhyāyen nārāyaṇaṃ devaṃ snānādiṣu ca karmasu | prāyaścittaṃ hi sarvasya duṣkṛtasyeti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलि-दोष-हरत्वम् बृहन्-नारदीये कलि-प्रसङ्गे [णार्प् १।४१।९७] - समस्त-जगद्-आधारं परमार्थ-स्वरूपिणम् । घोरे कलि-युगे प्राप्ते विष्णुं ध्यायन् न सीदति

kali-doṣa-haratvam bṛhan-nāradīye kali-prasaṅge [ṇārP 1.41.97] - samasta-jagad-ādhāraṃ paramārtha-svarūpiṇam | ghore kali-yuge prāpte viṣṇuṃ dhyāyan na sīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-धर्माधिकारित्वम् स्कान्दे कार्त्तिक-माहात्म्ये अगस्त्योक्तौ- किन्त्व् अस्य बहुभिस् तीर्थैः किं तस्य बहुभिर् व्रतैः । यो नित्यं ध्यायते देवं नारायणम् अनन्य-धीः

sarva-dharmādhikāritvam skānde kārttika-māhātmye agastyoktau- kintv asya bahubhis tīrthaiḥ kiṃ tasya bahubhir vrataiḥ | yo nityaṃ dhyāyate devaṃ nārāyaṇam ananya-dhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.