Library·Gopalabhatta: Haribhaktivilasa·4
चतुर्थो विलासः श्री-वैष्णवालङ्कारः स्नात्वा श्री-कृष्ण-चैतन्य-नाम-तीर्थोत्तमे सकृत् । नित्याशुचिः शुचीन्द्रः सन् स्व-धर्मं वक्तुम् अर्हति
caturtho vilāsaḥ śrī-vaiṣṇavālaṅkāraḥ snātvā śrī-kṛṣṇa-caitanya-nāma-tīrthottame sakṛt | nityāśuciḥ śucīndraḥ san sva-dharmaṃ vaktum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स्व-गृहम् आगच्छेद् आदौ नत्वेष्ट-देवताम् । गुरून् ज्येष्ठांश् च पुष्पैधः-कुशाम्भोधारकेतरान्
atha sva-gṛham āgacched ādau natveṣṭa-devatām | gurūn jyeṣṭhāṃś ca puṣpaidhaḥ-kuśāmbhodhāraketarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च श्री-नृसिंह-पुराणे- जले देवं नमस्कृत्य ततो गच्छेद् गृहं पुमान् । पौरुषेण तु सूक्तेन ततो विष्णुं समर्चयेत्
tathā ca śrī-nṛsiṃha-purāṇe- jale devaṃ namaskṛtya tato gacched gṛhaṃ pumān | pauruṣeṇa tu sūktena tato viṣṇuṃ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ श्री-भगवन्-मन्दिर-संस्कारः मन्दिरं मार्जयेद् विष्णोर् विधायाचमनादिकम् । कृष्णं पश्यन् कीर्तयंश् च दास्येनात्मानम् अर्पयेत्
atha śrī-bhagavan-mandira-saṃskāraḥ mandiraṃ mārjayed viṣṇor vidhāyācamanādikam | kṛṣṇaṃ paśyan kīrtayaṃś ca dāsyenātmānam arpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं गोमयम् आदाय ततो मृत्स्नां जलं तथा । भक्त्या तत् परितो लिम्पेद् अभुक्षेच् च तद्-अङ्गनम्
śuddhaṃ gomayam ādāya tato mṛtsnāṃ jalaṃ tathā | bhaktyā tat parito limped abhukṣec ca tad-aṅganam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च नवम-स्कन्धे [भ्प् ९।४।२८] श्रीमद्-अम्बरीषोपाख्याने -- स वै मनः कृष्ण-पदारविन्दयोर् वचांसि वैकुण्ठ-गुणानुवर्णने करौ हरेर् मन्दिर-मार्जनादिषु श्रुतिं चकाराच्युत-सत्-कथोदये
tathā ca navama-skandhe [BhP 9.4.28] śrīmad-ambarīṣopākhyāne -- sa vai manaḥ kṛṣṇa-padāravindayor vacāṃsi vaikuṇṭha-guṇānuvarṇane karau harer mandira-mārjanādiṣu śrutiṃ cakārācyuta-sat-kathodaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश-स्कन्धे [भ्प् ११।११।३९] श्री-भगवद्-उद्धव-संवादे भगवद्-धर्म-कथने - सम्मार्जनोपलेपाभ्यां सेक-मण्डल-वर्तनैः । गृह-शुश्रूषणं मह्यं दासवद् यद् अमायया
ekādaśa-skandhe [BhP 11.11.39] śrī-bhagavad-uddhava-saṃvāde bhagavad-dharma-kathane - sammārjanopalepābhyāṃ seka-maṇḍala-vartanaiḥ | gṛha-śuśrūṣaṇaṃ mahyaṃ dāsavad yad amāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तत्र संमार्जन-माहात्म्यम् श्री-नृसिंह-पुराणे - नरसिंह-गृहे नित्यं यं सम्मार्जनम् आचरेत् । समस्त-पाप-निर्मुक्तो विष्णु-लोके स मोदते
atha tatra saṃmārjana-māhātmyam śrī-nṛsiṃha-purāṇe - narasiṃha-gṛhe nityaṃ yaṃ sammārjanam ācaret | samasta-pāpa-nirmukto viṣṇu-loke sa modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-विष्णु-धर्मोत्तरे- संमार्जनं तु यः कुर्यात् पुरुषः केशवालये । रजस्-तमोभ्यां निर्मुक्तः स भवेन् नात्र संशयः
śrī-viṣṇu-dharmottare- saṃmārjanaṃ tu yaḥ kuryāt puruṣaḥ keśavālaye | rajas-tamobhyāṃ nirmuktaḥ sa bhaven nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पांशूनां यावतां राजन् कुर्यात् संमार्जनं नरः तावन्त्य् अब्दानि स सुखी नाकम् आसाद्य मोदते
pāṃśūnāṃ yāvatāṃ rājan kuryāt saṃmārjanaṃ naraḥ tāvanty abdāni sa sukhī nākam āsādya modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-वाराहे- यावत्कानि प्रहाराणि भूमि-संमार्जने ददुः । तावद्-वर्ष-सहस्राणि शाक-द्वीपे महीयते
śrī-vārāhe- yāvatkāni prahārāṇi bhūmi-saṃmārjane daduḥ | tāvad-varṣa-sahasrāṇi śāka-dvīpe mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायते मम भक्तश् च सर्व-धर्म-समन्वितः । शुचिर् भागवतः शुद्धो ह्य् अपराध-विवर्जितः
jāyate mama bhaktaś ca sarva-dharma-samanvitaḥ | śucir bhāgavataḥ śuddho hy aparādha-vivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भुक्त्वा सर्व-भोगान् तीर्त्वा संसार-सागरम् । शाक-द्वीपात् परिभ्रष्टः स्वर्ग-लोकं स गच्छति
tato bhuktvā sarva-bhogān tīrtvā saṃsāra-sāgaram | śāka-dvīpāt paribhraṣṭaḥ svarga-lokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दनं वनम् आश्रित्य मोदते चाप्सरैः सह । नन्दनाच् च परिभ्रष्टो मम कर्म-व्यवस्थितः । सर्व-सङ्गात् परित्यज्य मम लोकं तु गच्छति
nandanaṃ vanam āśritya modate cāpsaraiḥ saha | nandanāc ca paribhraṣṭo mama karma-vyavasthitaḥ | sarva-saṅgāt parityajya mama lokaṃ tu gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोपलेपन-माहात्म्यम् तत्रैव- गो-मयं गृह्य वै भूमिं मम वेश्मोपलेपयेत् । यावतस् तु पदांस् तत्र समन्ताद् उपलेपयेत् । तावद्-वर्ष-सहस्राणि मद्-भक्तो जायते तथा
athopalepana-māhātmyam tatraiva- go-mayaṃ gṛhya vai bhūmiṃ mama veśmopalepayet | yāvatas tu padāṃs tatra samantād upalepayet | tāvad-varṣa-sahasrāṇi mad-bhakto jāyate tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीपे यदि वा दूरे यश् चालयति गोमयम् । यावत् तस्य पदाग्राणि तावत् स्वर्गे महीयते
samīpe yadi vā dūre yaś cālayati gomayam | yāvat tasya padāgrāṇi tāvat svarge mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलौ तत्-परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः । मद्-भक्तश् चैव जायते सर्व-शास्त्र-विशारदः
śālmalau tat-paribhraṣṭo rājā bhavati dhārmikaḥ | mad-bhaktaś caiva jāyate sarva-śāstra-viśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश् चालेपयते भूमिं गो-मयेन दृढ-व्रतः । तस्य दृष्ट्वानुलेपं तु मम तुष्टिः प्रजायते
yaś cālepayate bhūmiṃ go-mayena dṛḍha-vrataḥ | tasya dṛṣṭvānulepaṃ tu mama tuṣṭiḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोश् च यस्याः पुरीषेण क्रियते भूमि-लेपनम् । एकेनैव तु लेपेन गो-योन्या विप्रमुच्यते
goś ca yasyāḥ purīṣeṇa kriyate bhūmi-lepanam | ekenaiva tu lepena go-yonyā vipramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानोपलेपने भूमे सलिलं यो ददाति मे । तस्य पुण्यं महा-भागे शृणु तत्त्वेन निष्कलम्
sthānopalepane bhūme salilaṃ yo dadāti me | tasya puṇyaṃ mahā-bhāge śṛṇu tattvena niṣkalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्ति जल-बिन्दूनि लिप्यमानस्य सुन्दरि । तावद्-वर्ष-सहस्राणि स्वर्ग-लोके महीयते
yāvanti jala-bindūni lipyamānasya sundari | tāvad-varṣa-sahasrāṇi svarga-loke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्तो बिन्दवः केचित् पानीयस्य वसुन्धरे । तावद् वर्ष-सहस्राणि क्रौञ्च-द्वीपे महीयते
yāvanto bindavaḥ kecit pānīyasya vasundhare | tāvad varṣa-sahasrāṇi krauñca-dvīpe mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रौञ्च-द्वीपात् परिभ्रष्टः सर्व-धर्म-परायणः । सर्व-सङ्गान् परित्यज्य मम लोकं च गच्छति
krauñca-dvīpāt paribhraṣṭaḥ sarva-dharma-parāyaṇaḥ | sarva-saṅgān parityajya mama lokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-विष्णु-धर्मोत्तरे- कृत्वोपलेपनं विष्णोर् नरस् त्व् आयतने सदा । गो-मयेन शुभान् लोकान् अयत्नाद् एव गच्छति
śrī-viṣṇu-dharmottare- kṛtvopalepanaṃ viṣṇor naras tv āyatane sadā | go-mayena śubhān lokān ayatnād eva gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त-प्रमाणं भू-भागम् उपलिप्य नराधिप । देव-रामा-शतं नाके लभते सततं नरः
hasta-pramāṇaṃ bhū-bhāgam upalipya narādhipa | deva-rāmā-śataṃ nāke labhate satataṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारसिंहे- गो-मयेन मृदा तोयैर् यः कुर्याद् उपलेपनम् । चान्द्रायण-फलं प्राप्य विष्णु-लोके महीयते
nārasiṃhe- go-mayena mṛdā toyair yaḥ kuryād upalepanam | cāndrāyaṇa-phalaṃ prāpya viṣṇu-loke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव श्री-धर्म-राजस्य दूतानुशासने- संमार्जनं यः कुरुते गोमयेनोपलेपनम् । करोति भवने विष्णोस् त्याज्यं तेषां कुल-त्रयम्
tatraiva śrī-dharma-rājasya dūtānuśāsane- saṃmārjanaṃ yaḥ kurute gomayenopalepanam | karoti bhavane viṣṇos tyājyaṃ teṣāṃ kula-trayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाभुक्षण-माहात्म्यम् श्री-विष्णु-धर्मोत्तरे- अभ्युक्षणं तु यः कुर्यात् पानीयेन सुरालये । स शान्त-तापो भवति नात्र कार्या विचारणा
athābhukṣaṇa-māhātmyam śrī-viṣṇu-dharmottare- abhyukṣaṇaṃ tu yaḥ kuryāt pānīyena surālaye | sa śānta-tāpo bhavati nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्युक्षणं तु यः कुर्याद् देव-देवाजिरे नरः । सर्व-पाप-विनिर्मुक्तो वारुणं लोकम् अश्नुते
abhyukṣaṇaṃ tu yaḥ kuryād deva-devājire naraḥ | sarva-pāpa-vinirmukto vāruṇaṃ lokam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतो-भद्र-पद्मादीन् अभिज्ञः स्वस्तिकानि च । विरचय्य विचित्राणि मण्डयेद् धरि-मन्दिरम्
sarvato-bhadra-padmādīn abhijñaḥ svastikāni ca | viracayya vicitrāṇi maṇḍayed dhari-mandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च नारसिंहे- संमार्जनोपलेपाभ्यां रङ्ग-पद्मादि-शोभनम् । कुर्यात् स्थानं महा-विष्णोः सोज्ज्वलाङ्गं मुदान्वितः
tathā ca nārasiṃhe- saṃmārjanopalepābhyāṃ raṅga-padmādi-śobhanam | kuryāt sthānaṃ mahā-viṣṇoḥ sojjvalāṅgaṃ mudānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मण्डल-माहात्म्यम् स्कन्द-पुराणे कार्त्तिक-प्रसङ्गे- अगम्य-गमने पापम् अभक्ष्यस्य च भक्षणे । सर्वं तन्-नाशम् आप्नोति मण्डयित्वा हरेर् गृहम्
atha maṇḍala-māhātmyam skanda-purāṇe kārttika-prasaṅge- agamya-gamane pāpam abhakṣyasya ca bhakṣaṇe | sarvaṃ tan-nāśam āpnoti maṇḍayitvā harer gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणु-मात्रं तु यः कुर्यान् मण्डलं केशवाग्रतः । मृदा धातु-विकारैश् च दिवि कल्प-शतं वसेत्
aṇu-mātraṃ tu yaḥ kuryān maṇḍalaṃ keśavāgrataḥ | mṛdā dhātu-vikāraiś ca divi kalpa-śataṃ vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्राम-शिलाग्रे तु यः कुर्यात् स्वस्तिकं शुभम् । कार्त्तिके तु विशेषेण पुनात्य् आसप्तमं कुलम्
śālagrāma-śilāgre tu yaḥ kuryāt svastikaṃ śubham | kārttike tu viśeṣeṇa punāty āsaptamaṃ kulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डलं कुरुते नित्यं या नारी केशवाग्रतः । सप्त-जन्मानि वैधव्यं न प्राप्नोति कदाचन
maṇḍalaṃ kurute nityaṃ yā nārī keśavāgrataḥ | sapta-janmāni vaidhavyaṃ na prāpnoti kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा गो-मयं या तु मण्डलं केशवाग्रतः । भर्तुर् वियोगं नाप्नोति सन्ततेश् च धनस्य च
gṛhītvā go-mayaṃ yā tu maṇḍalaṃ keśavāgrataḥ | bhartur viyogaṃ nāpnoti santateś ca dhanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्गणं वर्णकोपेतं स्वस्तिकैश् च समन्वितम् । देवस्य कुरुते यस् तु क्रीडते भुवन-त्रये
prāṅgaṇaṃ varṇakopetaṃ svastikaiś ca samanvitam | devasya kurute yas tu krīḍate bhuvana-traye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदीये- मृदा धातु-विकारैर् वा वर्णकैर् गोमयेन वा । विष्णु-लोकेऽथ तत्र रथैः स-स्पृहं वीक्ष्यते सुखी
nāradīye- mṛdā dhātu-vikārair vā varṇakair gomayena vā | viṣṇu-loke'tha tatra rathaiḥ sa-spṛhaṃ vīkṣyate sukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरि-भक्ति-सुधोदये- उपलिप्यालयं विष्णोश् चित्रयित्वाथ वर्णकैः । विष्णु-लोकेऽथ तत्रस्थैः स-स्पृहं वीक्ष्यते सुखी
hari-bhakti-sudhodaye- upalipyālayaṃ viṣṇoś citrayitvātha varṇakaiḥ | viṣṇu-loke'tha tatrasthaiḥ sa-spṛhaṃ vīkṣyate sukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स्वस्तिक-लक्षणम् आगमे- विदिग्-गत-चतुष्काणि भित्त्वा षोडशधा सुधीः । मार्जयेत् स्वस्तिकाकारं श्वेत-पीतारुणासितैः
atha svastika-lakṣaṇam āgame- vidig-gata-catuṣkāṇi bhittvā ṣoḍaśadhā sudhīḥ | mārjayet svastikākāraṃ śveta-pītāruṇāsitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च पञ्चरात्र-वचनम्- रजांसि पञ्च-वर्णानि मण्डलार्थं हि कारयेत् । शालि-तण्डुल-चूर्णेन शुक्लं वा यव-सम्भवम्
tatra ca pañcarātra-vacanam- rajāṃsi pañca-varṇāni maṇḍalārthaṃ hi kārayet | śāli-taṇḍula-cūrṇena śuklaṃ vā yava-sambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्त-कुङ्कुम-सिन्दूर-गैरिकादि-समुद्भवम् । हरि-तालोद्भवं पीतं रजनी-सम्भवं क्वचित् । कृष्णं दग्धैर् हरिद्-यवैर् हरित्-पीतैर् विमिश्रितम्
rakta-kuṅkuma-sindūra-gairikādi-samudbhavam | hari-tālodbhavaṃ pītaṃ rajanī-sambhavaṃ kvacit | kṛṣṇaṃ dagdhair harid-yavair harit-pītair vimiśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तत्र ध्वज-पताकाद्य्-आरोपणम् ततो ध्वज-पताकादि विन्यस्य हरि-मन्दिरे । विचित्रं भूषयेत् तच् च भगवद्-भक्तिमान् नरः
atha tatra dhvaja-patākādy-āropaṇam tato dhvaja-patākādi vinyasya hari-mandire | vicitraṃ bhūṣayet tac ca bhagavad-bhaktimān naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ध्वरारोपण-माहात्म्यम् ध्वजम् आरोपयेद् यस् तु प्रासादोपरि भक्तितः । तस्य ब्रह्म-पदे वासः क्रीडते ब्रह्मणा सह
atha dhvarāropaṇa-māhātmyam dhvajam āropayed yas tu prāsādopari bhaktitaḥ | tasya brahma-pade vāsaḥ krīḍate brahmaṇā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहन्-नारदीये [१।१९।२] - यः कुर्याद् विष्णु-भवने ध्वजारोपणम् उत्तमम् । संपूज्यते विरिञ्च्य्-आद्यैः किम् अन्यैर् बहु-भाषितैः
bṛhan-nāradīye [1.19.2] - yaḥ kuryād viṣṇu-bhavane dhvajāropaṇam uttamam | saṃpūjyate viriñcy-ādyaiḥ kim anyair bahu-bhāṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैवाग्रे च [णार्प् १।१९।४२-३, ४५]- पटो ध्वजस्य विप्रेन्द्र यावच् चलति वायुना । तावन्ति पाप-जालानि नश्यन्त्य् एव न संशयः
tatraivāgre ca [ṇārP 1.19.42-3, 45]- paṭo dhvajasya viprendra yāvac calati vāyunā | tāvanti pāpa-jālāni naśyanty eva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महा-पातक-युक्तो वा युक्तो वा सर्व-पातकैः । ध्वजं विष्णु-गृहे कृत्वा मुच्यते सर्व-पातकैः
mahā-pātaka-yukto vā yukto vā sarva-pātakaiḥ | dhvajaṃ viṣṇu-gṛhe kṛtvā mucyate sarva-pātakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोपितं ध्वजं दृष्ट्वा येऽभिनन्दन्ति धार्मिकाः । तेऽपि सर्वे प्रमुच्यन्ते महा-पातक-कोटिभिः
āropitaṃ dhvajaṃ dṛṣṭvā ye'bhinandanti dhārmikāḥ | te'pi sarve pramucyante mahā-pātaka-koṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। एवं बृहन्-नारदीये ख्यातं यच् चान्यद् अद्भुतम् । ध्वजारोपण-माहात्म्यं तद् द्रष्टव्यम् इहाखिलम्
|iti| evaṃ bṛhan-nāradīye khyātaṃ yac cānyad adbhutam | dhvajāropaṇa-māhātmyaṃ tad draṣṭavyam ihākhilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पतादारोपण-माहात्म्यम् द्वारका-माहात्म्ये- कृष्णालयं यः कुरुते पताकाभिश् च शोभितम् । सदैव तस्य लोके तु वासस् तस्य न चान्यतः
atha patādāropaṇa-māhātmyam dvārakā-māhātmye- kṛṣṇālayaṃ yaḥ kurute patākābhiś ca śobhitam | sadaiva tasya loke tu vāsas tasya na cānyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुधर्मोत्तरे- पताकां च शुभां दत्त्वा तथा केशव-वेश्मनि । वायु-लोकम् अवाप्नोति बहून् अब्द-गणान् द्विजः
viṣṇudharmottare- patākāṃ ca śubhāṃ dattvā tathā keśava-veśmani | vāyu-lokam avāpnoti bahūn abda-gaṇān dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोधूयते यथा सा तु वायुना केशवालये । तथा तस्यापि सकलं देहात् पापं विधूयते
dodhūyate yathā sā tu vāyunā keśavālaye | tathā tasyāpi sakalaṃ dehāt pāpaṃ vidhūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वन्दन-माला-कदली-स्तम्भारोपण-माहात्म्यम् द्वारका-माहात्म्ये तत्रैव- भूप वन्दन-मालां तु कुरुते कृष्ण-वेश्मनि । देवकन्यावृतैर् लक्षैः सेव्यते सुर-नायकैः
atha vandana-mālā-kadalī-stambhāropaṇa-māhātmyam dvārakā-māhātmye tatraiva- bhūpa vandana-mālāṃ tu kurute kṛṣṇa-veśmani | devakanyāvṛtair lakṣaiḥ sevyate sura-nāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः कुर्यात् कृष्ण-भवनं कदली-स्तम्भ-शोभितम् । नन्दते चाप्सरो-युक्तः स्वागतं तस्य देव-राट्
yaḥ kuryāt kṛṣṇa-bhavanaṃ kadalī-stambha-śobhitam | nandate cāpsaro-yuktaḥ svāgataṃ tasya deva-rāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पीठ-पात्र-वस्त्रादि-संस्कारः तत्र ताम्रादि-पात्रं यत् प्रभोर् वस्त्रादिकं च यत् । पीठादिकं च तत् सर्वं यथोक्तं च विशोधयेत्
atha pīṭha-pātra-vastrādi-saṃskāraḥ tatra tāmrādi-pātraṃ yat prabhor vastrādikaṃ ca yat | pīṭhādikaṃ ca tat sarvaṃ yathoktaṃ ca viśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पीठस्य संस्कारः नारसिंहे- पाद-पीठं च कृष्णस्य बिल्व-पत्रेण धर्षयेत् । उष्णाम्बुना च प्रक्षाल्य सर्व-पापैः प्रमुच्यते
tatra pīṭhasya saṃskāraḥ nārasiṃhe- pāda-pīṭhaṃ ca kṛṣṇasya bilva-patreṇa dharṣayet | uṣṇāmbunā ca prakṣālya sarva-pāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तैजसादि-पात्राणां संस्कारः मार्कण्डेय-पुराणे- उडुम्बराणाम् अम्लेन क्षारेण त्रपु-सीसयोः । भस्माम्बुभिश् च काम्स्यानां शुद्धिः प्लावो द्रवस्य च
atha taijasādi-pātrāṇāṃ saṃskāraḥ mārkaṇḍeya-purāṇe- uḍumbarāṇām amlena kṣāreṇa trapu-sīsayoḥ | bhasmāmbubhiś ca kāmsyānāṃ śuddhiḥ plāvo dravasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायु-पुराणे च- मणि-वज्र-प्रवालानां मुक्ता-शङ्खोपलस्य च । सिद्धार्थकानां कल्केन तिल-कल्केन वा पुनः
vāyu-purāṇe ca- maṇi-vajra-pravālānāṃ muktā-śaṅkhopalasya ca | siddhārthakānāṃ kalkena tila-kalkena vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे- सुवर्ण-रूप्य-शङ्खाश्म-शुक्ति-रत्न-मयानि च । कांस्यायस्-ताम्र-रैत्यानि त्रपु-सीस-मयानि च
brāhme- suvarṇa-rūpya-śaṅkhāśma-śukti-ratna-mayāni ca | kāṃsyāyas-tāmra-raityāni trapu-sīsa-mayāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्लेपानि तु शुध्यन्ति केवलेनोदकेन तु । शूद्रोच्छिष्ठानि शोध्यानि त्रिधा क्षाराम्ल-वारिभिः
nirlepāni tu śudhyanti kevalenodakena tu | śūdrocchiṣṭhāni śodhyāni tridhā kṣārāmla-vāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। अतिदुष्टं तु पात्रादि विशोध्यातिथ्य-कर्मणे । युञ्ज्यात् तत्-परिवर्ताय प्रभु-कर्मान्तराय वा
|iti| atiduṣṭaṃ tu pātrādi viśodhyātithya-karmaṇe | yuñjyāt tat-parivartāya prabhu-karmāntarāya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य परिवर्तेन प्रभवेऽन्यत् समर्पयेत् । इत्य् अयं सर्वतो लोके सदाचारो विराजते
etasya parivartena prabhave'nyat samarpayet | ity ayaṃ sarvato loke sadācāro virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुः [५।११४]- ताम्रायः-कांस्य-रैत्यानां त्रपुणः सीसकस्य च । शौचं यथार्हं कर्तव्यं क्षाराम्लोदक-वारिभिः
manuḥ [5.114]- tāmrāyaḥ-kāṃsya-raityānāṃ trapuṇaḥ sīsakasya ca | śaucaṃ yathārhaṃ kartavyaṃ kṣārāmlodaka-vāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खः- अम्लोदकेन ताम्रस्य सीसस्य त्रपुणस् तथा । क्षारेण शुद्धिं कांस्यस्य लौहस्य च विनिर्दिशेत्
śaṅkhaḥ- amlodakena tāmrasya sīsasya trapuṇas tathā | kṣāreṇa śuddhiṃ kāṃsyasya lauhasya ca vinirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- सूतिकोच्छिष्ठ-भाण्डस्य सुराद्य्-उपहतस्य च । त्रिः-सप्त-मार्जनाच् छुद्धिर् न तु कांस्यस्य तापनम्
kiṃ ca- sūtikocchiṣṭha-bhāṇḍasya surādy-upahatasya ca | triḥ-sapta-mārjanāc chuddhir na tu kāṃsyasya tāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र च- ताम्रम् अम्लेन शुध्येन न चेदामिष-लेपनम् । आमिषेण तु यल् लिप्तं पुनर् दाहेन शुध्यन्ति
anyatra ca- tāmram amlena śudhyena na cedāmiṣa-lepanam | āmiṣeṇa tu yal liptaṃ punar dāhena śudhyanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे- सूतिका-शव-विण्-मूत्र-रजःस्वल-हतानि च । प्रक्षेप्तव्यानि तान्य् अग्नौ यच् च यावत् सहेद् अपि
brāhme- sūtikā-śava-viṇ-mūtra-rajaḥsvala-hatāni ca | prakṣeptavyāni tāny agnau yac ca yāvat sahed api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत एव देवलः- लोहानां दहनाच् छुद्धिर् भस्मना गोमयेन वा । दहनात् खननाद् वापि शैलानाम् अम्भसापि वा
ata eva devalaḥ- lohānāṃ dahanāc chuddhir bhasmanā gomayena vā | dahanāt khananād vāpi śailānām ambhasāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठानां तक्षणाच् छुद्धिर् मृद्-गोमय-जलैर् अपि । मृण्-मयानां तु पात्राणां दहनाच् छुद्धिर् इष्यते
kāṣṭhānāṃ takṣaṇāc chuddhir mṛd-gomaya-jalair api | mṛṇ-mayānāṃ tu pātrāṇāṃ dahanāc chuddhir iṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुः [५।१२३]- मद्यैर् मूत्रैः पुरीषैर् वा ष्ठीवनैह् पूयशोणितैः । संस्पृष्टं नैव शुद्ध्येत पुनःपाकेन मृन्-मयम्
manuḥ [5.123]- madyair mūtraiḥ purīṣair vā ṣṭhīvanaih pūyaśoṇitaiḥ | saṃspṛṣṭaṃ naiva śuddhyeta punaḥpākena mṛn-mayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्ध-शातातपः- संहतानां तु पात्राणां यद् एकम् उपहन्यते । तस्यैवं शोधनं प्रोक्तं सामान्य-द्रव्य-शुद्धि-कृत्
vṛddha-śātātapaḥ- saṃhatānāṃ tu pātrāṇāṃ yad ekam upahanyate | tasyaivaṃ śodhanaṃ proktaṃ sāmānya-dravya-śuddhi-kṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वस्त्रादीनां संस्कारः तत्र शङ्खः- तान्तवं मलिनं पूर्वम् अद्भिः क्षारैश् च शोधयेत् । अंशुभिः शोषयित्वा वा वायुना वा समाहरेत्
atha vastrādīnāṃ saṃskāraḥ tatra śaṅkhaḥ- tāntavaṃ malinaṃ pūrvam adbhiḥ kṣāraiś ca śodhayet | aṃśubhiḥ śoṣayitvā vā vāyunā vā samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्णा-पट्टांशुक-क्षौम-दुकूलाविक-चर्मणाम् । अल्पाशौचे भवेच् छुद्धिः शोषण-प्रोक्षणादिभिः
ūrṇā-paṭṭāṃśuka-kṣauma-dukūlāvika-carmaṇām | alpāśauce bhavec chuddhiḥ śoṣaṇa-prokṣaṇādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्य् एवामेध्य-लिप्तानि नेनिज्याद् गौर-सर्षपैः । धान्य-कल्कैः पर्ण-कल्कैः रसैश् च फल-बल्कलैः
tāny evāmedhya-liptāni nenijyād gaura-sarṣapaiḥ | dhānya-kalkaiḥ parṇa-kalkaiḥ rasaiś ca phala-balkalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलिकाद्य्-उपधानानि पुष्प-रत्नाम्बराणि च । शोधयित्वातपे किंचित् करैर् उन्मार्जयेन् मुहुः
tulikādy-upadhānāni puṣpa-ratnāmbarāṇi ca | śodhayitvātape kiṃcit karair unmārjayen muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाच् च वारिणा प्रोक्ष्य शुचीत्य् एवम् उदाहरेत् । तान्य् अप्य् अतिमलाक्तानि यथावत् परिशोधयेत्
paścāc ca vāriṇā prokṣya śucīty evam udāharet | tāny apy atimalāktāni yathāvat pariśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शातातपः- कुसुम्भ-कुङ्कुमारक्तास् तथा लाक्षा-रसेन च । प्रक्षालनेन शुध्यन्ति चण्डाल-स्पर्शने तथा
śātātapaḥ- kusumbha-kuṅkumāraktās tathā lākṣā-rasena ca | prakṣālanena śudhyanti caṇḍāla-sparśane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमः- कृष्णाजिनानां वातैश् च बालानां मृद्भिर् अम्भसा । गोमूत्रेणास्थि-दन्तानां क्षौमाणां गौर-सर्षपैः
yamaḥ- kṛṣṇājinānāṃ vātaiś ca bālānāṃ mṛdbhir ambhasā | gomūtreṇāsthi-dantānāṃ kṣaumāṇāṃ gaura-sarṣapaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खः- सिद्धार्थकानां कल्केन दन्त-शृङ्ग-मयस्य च । गो-बालैः फल-पात्राणाम् अस्थ्नां स्याच् छृङ्गवत् तथा
śaṅkhaḥ- siddhārthakānāṃ kalkena danta-śṛṅga-mayasya ca | go-bālaiḥ phala-pātrāṇām asthnāṃ syāc chṛṅgavat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- निर्यासानां गुडानां च लवणानां तथैव च । कुसुम्भ-कुसुमानां च ऊर्णाकार्पासयोस् तथा । प्रोक्षणात् कथिता शुद्धिर् इत्य् आह भगवान् यमः
kiṃ ca- niryāsānāṃ guḍānāṃ ca lavaṇānāṃ tathaiva ca | kusumbha-kusumānāṃ ca ūrṇākārpāsayos tathā | prokṣaṇāt kathitā śuddhir ity āha bhagavān yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुः [५।११८-९, १२२] अद्भिस् तु प्रोक्षणं शौचं बहूनां धान्य-वाससाम् । प्रक्षालनेन त्व् अल्पानाम् अद्भिः शौचं विधीयते
manuḥ [5.118-9, 122] adbhis tu prokṣaṇaṃ śaucaṃ bahūnāṃ dhānya-vāsasām | prakṣālanena tv alpānām adbhiḥ śaucaṃ vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैलवत्-चर्मणां शुद्धिर् वैदलानां तथा-एव च । शाक-मूल-फलानां च धान्यवत्-शुद्धिर् इष्यते
cailavat-carmaṇāṃ śuddhir vaidalānāṃ tathā-eva ca | śāka-mūla-phalānāṃ ca dhānyavat-śuddhir iṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षणात् तृण-काष्ठं च पलालं चैव शुध्यति । मार्जन-उपाञ्जनैर् वेश्म पुनःपाकेन मृत्-मयम्
prokṣaṇāt tṛṇa-kāṣṭhaṃ ca palālaṃ caiva śudhyati | mārjana-upāñjanair veśma punaḥpākena mṛt-mayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च [मनु ५।१२६]- यावन् नापैत्य् अमेध्याक्ताद् गन्धो लेपश् च तत्-कृतः । तावन् मृद्-वारि चादेयं सर्वासु द्रव्यशुद्धिषु
kiṃ ca [manu 5.126]- yāvan nāpaity amedhyāktād gandho lepaś ca tat-kṛtaḥ | tāvan mṛd-vāri cādeyaṃ sarvāsu dravyaśuddhiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिः- वस्त्र-वैदल-चर्मादेः शुद्धिः प्रक्षालनं स्मृतम् । अतिदुष्टस्य तन्-मात्रं त्यजेच् छित्त्वा तु शुद्धये
bṛhaspatiḥ- vastra-vaidala-carmādeḥ śuddhiḥ prakṣālanaṃ smṛtam | atiduṣṭasya tan-mātraṃ tyajec chittvā tu śuddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुः- मृत्-पर्ण-तृण-काष्ठानां श्वास्थि-चाण्डाल-वायसैः । स्पर्शने विहितं शौचं सोम-सूर्यांशु-मारुतैः
viṣṇuḥ- mṛt-parṇa-tṛṇa-kāṣṭhānāṃ śvāsthi-cāṇḍāla-vāyasaiḥ | sparśane vihitaṃ śaucaṃ soma-sūryāṃśu-mārutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बौधायनः- आसनं शयनं यानं नावः पन्थास् तृणानि च । मारुतार्केण शुध्यन्ति पक्वेष्ट-रचितानि च
baudhāyanaḥ- āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ nāvaḥ panthās tṛṇāni ca | mārutārkeṇa śudhyanti pakveṣṭa-racitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ धान्यादीनां संस्कारः तत्र बौधायनः- व्रीहयः प्रोक्षणाद् अद्भिः शाक-मूल-फलानि च । तन्-मात्रस्यापहाराद् वा निस्तुषीकरणेन च
atha dhānyādīnāṃ saṃskāraḥ tatra baudhāyanaḥ- vrīhayaḥ prokṣaṇād adbhiḥ śāka-mūla-phalāni ca | tan-mātrasyāpahārād vā nistuṣīkaraṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खः- श्रपणं घृत-तैलानां प्लावनं गो-रसस्य च । भाण्डानि प्लावयेद् अद्भिः शाक-मूल-फलानि च
śaṅkhaḥ- śrapaṇaṃ ghṛta-tailānāṃ plāvanaṃ go-rasasya ca | bhāṇḍāni plāvayed adbhiḥ śāka-mūla-phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे- द्रव-द्रव्याणि भूरीणि परिप्लाव्यानि चाम्भसा
brāhme- drava-dravyāṇi bhūrīṇi pariplāvyāni cāmbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्यानि व्रीहयश् चैव शाक-मूल-फलानि च । त्यक्त्वा तु दूषितं भागं प्लाव्यान्य् अथ जलेन तु
śasyāni vrīhayaś caiva śāka-mūla-phalāni ca | tyaktvā tu dūṣitaṃ bhāgaṃ plāvyāny atha jalena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिः- तापनं घृत-तैलानां प्लावनं गोरसस्य च । तन्-मात्रम् उद्धृतं शुध्येत् कठिनं तु पयोदधि
bṛhaspatiḥ- tāpanaṃ ghṛta-tailānāṃ plāvanaṃ gorasasya ca | tan-mātram uddhṛtaṃ śudhyet kaṭhinaṃ tu payodadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविलीनं तथा सर्पिर् विलीनं श्रपणेन तु । आधार-दोषे तु नयेत् पात्रात् पात्रान्तरं द्रवम्
avilīnaṃ tathā sarpir vilīnaṃ śrapaṇena tu | ādhāra-doṣe tu nayet pātrāt pātrāntaraṃ dravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतं च पायसं क्षीरं तथैक्षव-रसो गुडः । शूद्र-भाण्ड-स्थितं तक्रं तथा मधु न दुष्यति
ghṛtaṃ ca pāyasaṃ kṣīraṃ tathaikṣava-raso guḍaḥ | śūdra-bhāṇḍa-sthitaṃ takraṃ tathā madhu na duṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च मनुः [५।१४३]- उच्छिष्टेन तु संस्पृष्टो द्रव्य-हस्तः कथं चन । अनिधायैव तद् द्रव्यम् आचान्तः शुचिताम् इयात्
kiṃ ca manuḥ [5.143]- ucchiṣṭena tu saṃspṛṣṭo dravya-hastaḥ kathaṃ cana | anidhāyaiva tad dravyam ācāntaḥ śucitām iyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। अन्येऽपि शुद्धि-विधयो द्रव्याणां स्मृति-शास्त्रतः । अपेक्ष्या वैष्णवैर् ज्ञेयास् तत्-तद्-विस्तारणैर् अलम्
|iti| anye'pi śuddhi-vidhayo dravyāṇāṃ smṛti-śāstrataḥ | apekṣyā vaiṣṇavair jñeyās tat-tad-vistāraṇair alam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पूजार्थ-तुलसी-पुष्पाद्य्-आहरणम् प्रणम्याथ महा-विष्णुं प्रार्थ्यानुज्ञां तु वैष्णवः । समाहरेत् श्री-तुलसीं पुष्पादि च यथोदितम्
atha pūjārtha-tulasī-puṣpādy-āharaṇam praṇamyātha mahā-viṣṇuṃ prārthyānujñāṃ tu vaiṣṇavaḥ | samāharet śrī-tulasīṃ puṣpādi ca yathoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् च हारीत-वचनम्- स्नानं कृत्वा तु ये केचित् पुष्पं गृह्णन्ति वै द्विजाः । देवतास् तन् न गृह्णन्ति भस्मीभवति काष्ठवत्
yac ca hārīta-vacanam- snānaṃ kṛtvā tu ye kecit puṣpaṃ gṛhṇanti vai dvijāḥ | devatās tan na gṛhṇanti bhasmībhavati kāṣṭhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। तच् च मध्याह्न-स्नान-विषयम्, यत उक्तं पाद्मे [५।९८।७] वैशाख-माहात्म्ये- अस्नात्वा तुलसीं छित्त्वा देवार्थं पितृ-कर्मणि । तत् सर्वं निष्फलं याति पञ्चगव्येन शुध्यति
|iti| tac ca madhyāhna-snāna-viṣayam, yata uktaṃ pādme [5.98.7] vaiśākha-māhātmye- asnātvā tulasīṃ chittvā devārthaṃ pitṛ-karmaṇi | tat sarvaṃ niṣphalaṃ yāti pañcagavyena śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गृह-स्नान-विधिः स्व-गृहे वाचरन् स्नानं प्रक्षाल्याङ्घ्री करौ तथा । आचम्यायम्य च प्राणान् कृत-न्यासो हरिं स्मरेत्
atha gṛha-snāna-vidhiḥ sva-gṛhe vācaran snānaṃ prakṣālyāṅghrī karau tathā | ācamyāyamya ca prāṇān kṛta-nyāso hariṃ smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गङादिकं स्मृत्वा तुलसी-मिश्रितैर् जलैः । पूर्णे पात्रे समस्तानि तीर्थान्य् आवाहयेत् कृती
tato gaṅādikaṃ smṛtvā tulasī-miśritair jalaiḥ | pūrṇe pātre samastāni tīrthāny āvāhayet kṛtī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहन-मन्त्रश् चायम्- गङ्गे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति । नर्मदे सिन्धु कावेरि जलेऽस्मिन् सन्निधिं कुरु
āvāhana-mantraś cāyam- gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati | narmade sindhu kāveri jale'smin sannidhiṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति ॥ अथवा जाह्नवीम् एव सर्व-तीर्थ-मयीं बुधः । आवाहयेद् द्वादशभिर् नामभिर् जल-भाजने
|iti // athavā jāhnavīm eva sarva-tīrtha-mayīṃ budhaḥ | āvāhayed dvādaśabhir nāmabhir jala-bhājane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश-नामानि- नलिनी नन्दिनी सीता मालिनी च महापगा । विष्णु-पादार्घ्य-सम्भूता गङ्गा त्रिपथ-गामिनी । भागीरथी भोगवती जाह्नवी त्रिदशेश्वरी
dvādaśa-nāmāni- nalinī nandinī sītā mālinī ca mahāpagā | viṣṇu-pādārghya-sambhūtā gaṅgā tripatha-gāminī | bhāgīrathī bhogavatī jāhnavī tridaśeśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्म-पुराणे [५।९५।१७-१८] च वैशाख-माहात्म्ये- नन्दिनीत्य् एव ते नाम वेदेषु नलिनीति च । दक्षा पृथ्वी च विहगा विश्व-गाथा शिव-प्रिया
padma-purāṇe [5.95.17-18] ca vaiśākha-māhātmye- nandinīty eva te nāma vedeṣu nalinīti ca | dakṣā pṛthvī ca vihagā viśva-gāthā śiva-priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधरी महा-देवी तथा लोक-प्रसादिनी । क्षेमंकरी जाह्नवी च शान्ता शान्ति-प्रदायिनी
vidyādharī mahā-devī tathā loka-prasādinī | kṣemaṃkarī jāhnavī ca śāntā śānti-pradāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाचम्य गुरुं स्मृतानुज्ञां प्रार्थ्य च पूर्ववत् । कृष्ण-पादाब्जतो गङ्गां पतन्तीं मूर्ध्नि चिन्तयेत्
athācamya guruṃ smṛtānujñāṃ prārthya ca pūrvavat | kṛṣṇa-pādābjato gaṅgāṃ patantīṃ mūrdhni cintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चोक्तं श्री-नारद-पञ्चरात्रे- स्वस्थितं पुण्डरीकाक्षं मन्त्र-मूर्तिं प्रभुं स्मरेत् । अनन्तादित्य-सङ्काशं वासुदेवं चतुर्भुजम्
tathā coktaṃ śrī-nārada-pañcarātre- svasthitaṃ puṇḍarīkākṣaṃ mantra-mūrtiṃ prabhuṃ smaret | anantāditya-saṅkāśaṃ vāsudevaṃ caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्मधरं पीताम्बरावृतम् । श्यामलं शान्त-वदनं प्रसन्नं वरदेक्षणम्
śaṅkha-cakra-gadā-padmadharaṃ pītāmbarāvṛtam | śyāmalaṃ śānta-vadanaṃ prasannaṃ varadekṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्य-चन्दन-लिप्ताङ्गं चारहास-मुखाम्बुजम् । अनेक-रत्न-संछन्न-ज्वलन्-मकर-कुण्डलम्
divya-candana-liptāṅgaṃ cārahāsa-mukhāmbujam | aneka-ratna-saṃchanna-jvalan-makara-kuṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनमाला-परिवृतं नारदादिभिर् अर्चितम् । केयूर-वलयोपेतं सुवर्ण-मुकुटोज्ज्वलम् । सर्वाङ्ग-सुन्दरं देवं सर्वाभरण-भूषितम्
vanamālā-parivṛtaṃ nāradādibhir arcitam | keyūra-valayopetaṃ suvarṇa-mukuṭojjvalam | sarvāṅga-sundaraṃ devaṃ sarvābharaṇa-bhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-पाद-पङ्कजाद् धारां निपतन्तीं स्व-मूर्धनि । चिन्तयेद् ब्रह्म-रन्ध्रेण प्रविशन्तीं स्वकां तनुम् । तया संक्षालयेत् सर्वम् अन्तर्-देह-गतं मलम्
tat-pāda-paṅkajād dhārāṃ nipatantīṃ sva-mūrdhani | cintayed brahma-randhreṇa praviśantīṃ svakāṃ tanum | tayā saṃkṣālayet sarvam antar-deha-gataṃ malam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-क्षणाद् विरजा मन्त्री जायते स्फटिकोपमः । इदं स्नानान्तरं मान्त्रात् सहस्रम् अधिकं स्मृतम्
tat-kṣaṇād virajā mantrī jāyate sphaṭikopamaḥ | idaṃ snānāntaraṃ māntrāt sahasram adhikaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। सकृन् नारायणेत्य् आदि वचनं तत्र कीर्तयेत् । स्नान-काले तु तन्-नाम संस्मरेच् च महाप्रभुम्
|iti| sakṛn nārāyaṇety ādi vacanaṃ tatra kīrtayet | snāna-kāle tu tan-nāma saṃsmarec ca mahāprabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च कूर्म-पुराणे- आपो नारायणोद्भूतास् ता एवास्यायनं यथः । तस्मान् नारायणं देवं स्नान-काले स्मरेद् बुधः
tathā ca kūrma-purāṇe- āpo nārāyaṇodbhūtās tā evāsyāyanaṃ yathaḥ | tasmān nārāyaṇaṃ devaṃ snāna-kāle smared budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। स्नायाद् उष्णोदकेनापि शक्तो ऽप्य् आमलकैस् तथा । तिलैस् तैलैश् च संवर्ज्य प्रतिषिद्ध-दिनानि तु
|iti| snāyād uṣṇodakenāpi śakto 'py āmalakais tathā | tilais tailaiś ca saṃvarjya pratiṣiddha-dināni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोष्णोदक-स्नानम् षट्-त्रिंशन्-मते- आपः स्वभावतो मेध्या विशेषाद् अग्नि-योगतः । तेन सन्तः प्रशंसन्ति स्नानम् उष्णेन वारिणा
athoṣṇodaka-snānam ṣaṭ-triṃśan-mate- āpaḥ svabhāvato medhyā viśeṣād agni-yogataḥ | tena santaḥ praśaṃsanti snānam uṣṇena vāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमश् च- आपः स्वयं सदा पूता वह्नि-तप्ता विशेषतः । तस्मात् सर्वेषु कालेषु उष्णाम्भः पावनं स्मृतम्
yamaś ca- āpaḥ svayaṃ sadā pūtā vahni-taptā viśeṣataḥ | tasmāt sarveṣu kāleṣu uṣṇāmbhaḥ pāvanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चोक्तं शङ्खेन- स्नातस्य वह्नि-तप्तेन तथैवातप-वारिणा । शरीर-शुद्धिर् विज्ञेया न तु स्नान-फलं भवेत्
yac coktaṃ śaṅkhena- snātasya vahni-taptena tathaivātapa-vāriṇā | śarīra-śuddhir vijñeyā na tu snāna-phalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।इति। तत् तु काम्य-नैमित्तिक-विषयम् । अत एवोक्तं गर्गेण- कुर्यान् नैमित्तिकं स्नानं शीताद्भिः काम्यम् एव च । नित्यं यादृच्छिकं चैव यथारुचि समाचरेत्
|iti| tat tu kāmya-naimittika-viṣayam | ata evoktaṃ gargeṇa- kuryān naimittikaṃ snānaṃ śītādbhiḥ kāmyam eva ca | nityaṃ yādṛcchikaṃ caiva yathāruci samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.