Library·Utpaladeva: Isvarpratyabhijnakarika with vrtti·1·1.5

Utpaladeva: Isvarpratyabhijnakarika with vrtti 1.5

इति ज्ञानाधिकारे चतुर्थम् आह्निकम् ॥ वर्तमानावभासानां भावानाम् अवभासनम् । अन्तःस्थितवताम् एव घटते बहिर् आत्मना

iti jñānādhikāre caturtham āhnikam // vartamānāvabhāsānāṃ bhāvānām avabhāsanam / antaḥsthitavatām eva ghaṭate bahir ātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रागिवार्थो ऽप्रकाशः स्यात् प्रकाशात्मतया विना । न च प्रकाशो भिन्नः स्याद् आत्मार्थस्य प्रकाशता

prāgivārtho 'prakāśaḥ syāt prakāśātmatayā vinā / na ca prakāśo bhinnaḥ syād ātmārthasya prakāśatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्ने प्रकाशे चाभिन्ने संकरो विषयस्य तत् । प्रकाशात्मा प्रकाश्यो ऽर्थो नाप्रकाशश् च सिद्ध्यति

bhinne prakāśe cābhinne saṃkaro viṣayasya tat / prakāśātmā prakāśyo 'rtho nāprakāśaś ca siddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तदाकस्मिकाभासो बाह्यं चेद् अनुमापयेत् । न ह्य् अभिन्नस्य बोधस्य विचित्राभासहेतुता

tattadākasmikābhāso bāhyaṃ ced anumāpayet / na hy abhinnasya bodhasya vicitrābhāsahetutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वासनाप्रबोधो ऽत्र विचित्रो हेतुताम् इयात् । तस्यापि तत्प्रबोधस्य वैचित्र्ये किम् निबन्धनम्

na vāsanāprabodho 'tra vicitro hetutām iyāt / tasyāpi tatprabodhasya vaicitrye kim nibandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् एतद् अवभासेषु तेष्व् एवावसिते सति । व्यवहारे किम् अन्येन बाह्येनानुपपत्तिना

syād etad avabhāseṣu teṣv evāvasite sati / vyavahāre kim anyena bāhyenānupapattinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिदात्मैव हि देवो ऽन्तः- स्थितम् इच्छावशाद् बहिः । योगीव निरुपादानम् अर्थजातं प्रकाशयेत्

cidātmaiva hi devo 'ntaḥ- sthitam icchāvaśād bahiḥ / yogīva nirupādānam arthajātaṃ prakāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानम् अनाभात- पूर्वे नैवेष्टम् इन्द्रियम् । आभातम् एव बीजादेर् आभासाद् धेतुवस्तुनः

anumānam anābhāta- pūrve naiveṣṭam indriyam / ābhātam eva bījāder ābhāsād dhetuvastunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभासः पुनराभासद् बाह्यस्यासीत् कथं चन । अर्थस्य नैव तेनास्य सिद्धिर् नाप्य् अनुमानतः

ābhāsaḥ punarābhāsad bāhyasyāsīt kathaṃ cana / arthasya naiva tenāsya siddhir nāpy anumānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामिनश् चात्मसंस्थस्य भावजातस्य भासनम् । अस्त्य् एव न विना तस्माद् इच्छामर्शः प्रवर्तते

svāminaś cātmasaṃsthasya bhāvajātasya bhāsanam / asty eva na vinā tasmād icchāmarśaḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावम् अवभासस्य विमर्शं विदुर् अन्यथा । प्रकाशो ऽर्थोपरक्तो ऽपि स्फटिकादिजडोपमः

svabhāvam avabhāsasya vimarśaṃ vidur anyathā / prakāśo 'rthoparakto 'pi sphaṭikādijaḍopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मात एव चैतन्यं चित्क्रिया चितिकर्तृता । तात्पर्येणोदितस् तेन जडात् स हि विलक्षणः

ātmāta eva caitanyaṃ citkriyā citikartṛtā / tātparyeṇoditas tena jaḍāt sa hi vilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितिः प्रत्यवमर्शात्मा परा वाक् स्वरसोदिता । स्वातन्त्र्यम् एतन् मुख्यं तद् ऐश्वर्यं परमात्मनः

citiḥ pratyavamarśātmā parā vāk svarasoditā / svātantryam etan mukhyaṃ tad aiśvaryaṃ paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा स्फुरत्ता महासत्ता देशकालाविशेषिनी । सैषा सारतया प्रोक्ता हृदयं परमेष्ठिनः

sā sphurattā mahāsattā deśakālāviśeṣinī / saiṣā sāratayā proktā hṛdayaṃ parameṣṭhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानम् अत एवायं ज्ञेयीकुर्यात् पृथक्स्थिति । ज्ञेयं न तु तदौन्मुख्यात् खण्ड्येतास्य स्वतन्त्रता

ātmānam ata evāyaṃ jñeyīkuryāt pṛthaksthiti / jñeyaṃ na tu tadaunmukhyāt khaṇḍyetāsya svatantratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वातन्त्र्यामुक्तात्मानं स्वातन्त्र्याद् अद्वयात्मनः । प्रभुर् ईशादिसंकल्पैर् निर्माय व्यवहारयेत्

svātantryāmuktātmānaṃ svātantryād advayātmanaḥ / prabhur īśādisaṃkalpair nirmāya vyavahārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहन्तादिपरामर्श- भेदाद् अस्यानयतात्मनः । अहंमृश्यतयाइवास्य सृष्तेस् तिङ्वाच्यकर्मवत्

nāhantādiparāmarśa- bhedād asyānayatātmanaḥ / ahaṃmṛśyatayāivāsya sṛṣtes tiṅvācyakarmavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाशक्त्या विभोः सैव भिन्नसंवेद्यगोचरा । कथिता ज्ञानसंकल्पाध्यवसायादिनामभिः

māyāśaktyā vibhoḥ saiva bhinnasaṃvedyagocarā / kathitā jñānasaṃkalpādhyavasāyādināmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षात्कारक्षणे ऽप्य् अस्ति विमर्शः कथम् अन्यथा । धावनाद्य् उपपद्येत प्रतिसंधानवर्जितम्

sākṣātkārakṣaṇe 'py asti vimarśaḥ katham anyathā / dhāvanādy upapadyeta pratisaṃdhānavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटो ऽयम् इत्य् अध्यवसा नामरूपातिरेकिणी । परेशशक्तिर् आत्मेव भासते न त्व् इदन्तया

ghaṭo 'yam ity adhyavasā nāmarūpātirekiṇī / pareśaśaktir ātmeva bhāsate na tv idantayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं भिन्नसम्वेद्य- देशकालानुरोधतः । ज्ञानस्मृत्यवसायादि सक्रमं प्रतिभासते

kevalaṃ bhinnasamvedya- deśakālānurodhataḥ / jñānasmṛtyavasāyādi sakramaṃ pratibhāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.