Utpaladeva: Isvarpratyabhijnakarika with vrtti 2.3

इति क्रियाधिकारे द्वितीयम् आह्निकम् ॥ तृतीयम् आह्निकम् ॥ इदम् एतादृगित्येवं यद् वशाद् व्यवतिष्ठते । वस्तु प्रमाणं तत् सो ऽपि स्वाभासो ऽभिनवोदयः

iti kriyādhikāre dvitīyam āhnikam // tṛtīyam āhnikam // idam etādṛgityevaṃ yad vaśād vyavatiṣṭhate / vastu pramāṇaṃ tat so 'pi svābhāso 'bhinavodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽन्तस् तथाविमर्शात्मा देशकालाद्यभेदिनि । एकाभिधानविषये मितिर् वस्तुन्य् अबाधिता

so 'ntas tathāvimarśātmā deśakālādyabhedini / ekābhidhānaviṣaye mitir vastuny abādhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथारुचि यथार्थित्वं यथाव्युत्पत्ति भिद्यते । आभासो ऽप्य् अर्थ एकस्मिन्न् अनुसंधानसाधिते

yathāruci yathārthitvaṃ yathāvyutpatti bhidyate / ābhāso 'py artha ekasminn anusaṃdhānasādhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि दीर्घवृत्तोर्ध्वपुरुष- धूमचान्दनतादिभिः । यथाभासा विभिद्यन्ते देशकालाविभेदिनः

tathā hi dīrghavṛttordhvapuruṣa- dhūmacāndanatādibhiḥ / yathābhāsā vibhidyante deśakālāvibhedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव सद्घटद्रव्य- काञ्चनोज्ज्वलतादयः । आभासभेदा भिन्नार्थ- कारिणस् ते पदं ध्वनेः

tathaiva sadghaṭadravya- kāñcanojjvalatādayaḥ / ābhāsabhedā bhinnārtha- kāriṇas te padaṃ dhvaneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकेन शब्देन व्यवहारार्थं तत्तन्नियतार्थक्रियार्थिभिर् अभिधीयते, घट इति न सत्ताभिधीयते न च काञ्चन इति घटाभासः । चैत्र इति बाल्यादिसाधारणो देशादिरहितस् तथैव च । ततो ऽर्थक्रिया भिन्ना ॥ आभासभेदाद् वस्तूनां नियतार्थक्रिया पुनः । सामानाधिकरण्येन प्रतिभासाद् अभेदिनाम्

ekaikena śabdena vyavahārārthaṃ tattanniyatārthakriyārthibhir abhidhīyate, ghaṭa iti na sattābhidhīyate na ca kāñcana iti ghaṭābhāsaḥ / caitra iti bālyādisādhāraṇo deśādirahitas tathaiva ca / tato 'rthakriyā bhinnā // ābhāsabhedād vastūnāṃ niyatārthakriyā punaḥ / sāmānādhikaraṇyena pratibhāsād abhedinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्दीपप्रकाशानां स्रोतसां सागरे यथा । अविरुद्धावभासानाम् एककार्या तथैक्यधीः

pṛthagdīpaprakāśānāṃ srotasāṃ sāgare yathā / aviruddhāvabhāsānām ekakāryā tathaikyadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राविशिष्टे वह्न्यादौ कार्यकारणतोष्णता । तत्तच्छब्दार्थताद्यात्मा प्रमाणाद् एकतो मतः

tatrāviśiṣṭe vahnyādau kāryakāraṇatoṣṇatā / tattacchabdārthatādyātmā pramāṇād ekato mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तु देशादिकाध्यक्ष- न्तरभिन्ने स्वलक्षणे । तात्कालिकी प्रवृत्तिः स्याद् अर्थिनो ऽप्य् अनुमानतः

sā tu deśādikādhyakṣa- ntarabhinne svalakṣaṇe / tātkālikī pravṛttiḥ syād arthino 'py anumānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरान्तिकतयार्थानां परोक्षाध्यक्षतात्मना । बाह्यान्तरतया दोषैर् व्यञ्जकस्यान्यथापि वा

dūrāntikatayārthānāṃ parokṣādhyakṣatātmanā / bāhyāntaratayā doṣair vyañjakasyānyathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नावभासच्छायानाम् अपि मुख्यावभासतः । एकप्रत्यवमर्शाख्याद् एकत्वम् अनिवारितम्

bhinnāvabhāsacchāyānām api mukhyāvabhāsataḥ / ekapratyavamarśākhyād ekatvam anivāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थक्रियापि सहजा नार्थानाम् ईश्वरेच्छया । नियता सा हि तेनास्या नाक्रियातो ऽन्यता भवेत्

arthakriyāpi sahajā nārthānām īśvarecchayā / niyatā sā hi tenāsyā nākriyāto 'nyatā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजतैकविमर्शे ऽपि शुक्तौ न रजतस्थितिः । उपाधिदेशासंवादाद् द्विचन्द्रे ऽपि नभो ऽन्यथा

rajataikavimarśe 'pi śuktau na rajatasthitiḥ / upādhideśāsaṃvādād dvicandre 'pi nabho 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणैः शब्दादिभिर् भेदो जात्यादिभिर् अभिन्नता । भावानाम् इत्थम् एकत्र प्रमातर्य् उपपद्यते

guṇaiḥ śabdādibhir bhedo jātyādibhir abhinnatā / bhāvānām ittham ekatra pramātary upapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्ववैचित्र्यचित्रस्य समभित्तितलोपमे । विरुद्धाभावसंस्पर्शे परमार्थसतीश्वरे

viśvavaicitryacitrasya samabhittitalopame / viruddhābhāvasaṃsparśe paramārthasatīśvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमातरि पुराणे तु सर्वदा भातविग्रहे । किं प्रमाणं नवाभासः सर्वप्रमितिभागिनि

pramātari purāṇe tu sarvadā bhātavigrahe / kiṃ pramāṇaṃ navābhāsaḥ sarvapramitibhāgini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रवर्तितपूर्वो ऽत्र केवलं मूढतावशात् । शक्तिप्रकाशेनेशादि- व्यवहारः प्रवर्त्यते

apravartitapūrvo 'tra kevalaṃ mūḍhatāvaśāt / śaktiprakāśeneśādi- vyavahāraḥ pravartyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.