Utpaladeva: Isvarpratyabhijnakarika with vrtti 2.4

इति क्रियाधिकारे तृतीयम् आह्निकम् ॥ एष चानन्तशक्तित्वाद् एवम् आभासयत्य् अमून् । भावान् इच्छावशाद् एषा क्रिया निर्मातृतास्य सा

iti kriyādhikāre tṛtīyam āhnikam // eṣa cānantaśaktitvād evam ābhāsayaty amūn / bhāvān icchāvaśād eṣā kriyā nirmātṛtāsya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जडस्य तु न सा शक्तिः सत्ता यद् असतः सतः । कर्तृकर्मत्वतत्त्वैव कार्यकारणता ततः

jaḍasya tu na sā śaktiḥ sattā yad asataḥ sataḥ / kartṛkarmatvatattvaiva kāryakāraṇatā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् असत् तद् असद्युक्ता नासतः सत्स्वरूपता । सतो ऽपि न पुनः सत्तालाभेनार्थो ऽथ चोच्यते

yad asat tad asadyuktā nāsataḥ satsvarūpatā / sato 'pi na punaḥ sattālābhenārtho 'tha cocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यकारणता लोके सान्तर्विपरिवर्तिनः । उभयेन्द्रियवेद्यत्वं तस्य कस्यापि शक्तितः

kāryakāraṇatā loke sāntarviparivartinaḥ / ubhayendriyavedyatvaṃ tasya kasyāpi śaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एका क्रिया सैषा सक्रमान्तर्बहिःस्थितिः । एकस्यैवोभयाकार- सहिष्णोर् अपपादिता

evam ekā kriyā saiṣā sakramāntarbahiḥsthitiḥ / ekasyaivobhayākāra- sahiṣṇor apapāditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिस् तस्यैव तत्कार्यं यद् अन्त यद् अपेक्षया । प्रमात्रपेक्षया चोक्ता द्वयी बाह्यान्तरस्थितिः

bahis tasyaiva tatkāryaṃ yad anta yad apekṣayā / pramātrapekṣayā coktā dvayī bāhyāntarasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातैव कारणं तेन स चाभासद्वयस्थितौ । कार्यस्य स्थित एवैकस् तद् एकस्य क्रियोदिता

mātaiva kāraṇaṃ tena sa cābhāsadvayasthitau / kāryasya sthita evaikas tad ekasya kriyoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत एवाङ्कुरे ऽपीष्टो निमित्तं परमेश्वरः । तद् अन्यस्यापि बीजादेर् हेतुता नोपपद्यते

ata evāṅkure 'pīṣṭo nimittaṃ parameśvaraḥ / tad anyasyāpi bījāder hetutā nopapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि कुम्भकारो ऽसाव् ऐश्वर्यैव व्यवस्थया । तत्तन्मृदादिसंस्कार- क्रमेण जनयेद् घटम्

tathā hi kumbhakāro 'sāv aiśvaryaiva vyavasthayā / tattanmṛdādisaṃskāra- krameṇa janayed ghaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनाम् अपि मृद्बीजे विनैवेच्छावशेन तत् । घटादि जायते तत्तत्- स्थिरस्वार्थक्रियाकरम्

yoginām api mṛdbīje vinaivecchāvaśena tat / ghaṭādi jāyate tattat- sthirasvārthakriyākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनिर्माणताभावे प्रमाणान्तरनिश्चिते । कार्यं हेतुः स्वभावो वात एवोत्पत्तिमूलजः

yoginirmāṇatābhāve pramāṇāntaraniścite / kāryaṃ hetuḥ svabhāvo vāta evotpattimūlajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयस् तत्तत्प्रमात्रेक- वह्न्याभासादितो भवेत् । परोक्षाद् अप्य् अधिपतेर् धूमाभासादि नूतनम्

bhūyas tattatpramātreka- vahnyābhāsādito bhavet / parokṣād apy adhipater dhūmābhāsādi nūtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यम् अव्यभिचार्यस्य लिङ्गम् अन्यप्रमातृगात् । तदाभासस् तदाभासाद् एव त्व् अधिपतेः परः

kāryam avyabhicāryasya liṅgam anyapramātṛgāt / tadābhāsas tadābhāsād eva tv adhipateḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् सतीदम् अस्तीति कार्यकारणतापि या । साप्य् अपेक्षाविहीनानां जाडानां नोपपद्यते

asmin satīdam astīti kāryakāraṇatāpi yā / sāpy apekṣāvihīnānāṃ jāḍānāṃ nopapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि स्वात्मैकनिष्ठानाम् अनुसन्धानवर्जिनाम् । सदसत्तापदे ऽप्य् एष सप्तम्यर्थः प्रकल्प्यते

na hi svātmaikaniṣṭhānām anusandhānavarjinām / sadasattāpade 'py eṣa saptamyarthaḥ prakalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत एव विभक्त्यर्थः प्रमात्रेकसमाश्रयः । क्रियाकारकभावाख्यो युक्तो भावसमन्वयः

ata eva vibhaktyarthaḥ pramātrekasamāśrayaḥ / kriyākārakabhāvākhyo yukto bhāvasamanvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परस्वभावत्वे कार्यकारणयोर् अपि । एकत्वम् एव भेदे हि नैवान्योन्यस्वरूपता

parasparasvabhāvatve kāryakāraṇayor api / ekatvam eva bhede hi naivānyonyasvarūpatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकात्मनो विभेदश् च क्रिया कालक्रमानुगा । तथा स्यात् कर्तृतैवैवं तथापरिणमत् तया

ekātmano vibhedaś ca kriyā kālakramānugā / tathā syāt kartṛtaivaivaṃ tathāpariṇamat tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च युक्तं जडस्यैवं भेदाभेदविरोधतः । आभासभेदाद् एकत्र चिदात्मनि तु युज्यते

na ca yuktaṃ jaḍasyaivaṃ bhedābhedavirodhataḥ / ābhāsabhedād ekatra cidātmani tu yujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तवे ऽपि चिदेकत्वे न स्याद् आभासभिन्नयोः । चिकीर्षालक्षणैकत्व- परामर्शं विना क्रिया

vāstave 'pi cidekatve na syād ābhāsabhinnayoḥ / cikīrṣālakṣaṇaikatva- parāmarśaṃ vinā kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं तथा घटपटाद्याभासजगदात्मना । तिष्ठासोर् एवम् इच्छैव हेतुता कर्तृता क्रिया

itthaṃ tathā ghaṭapaṭādyābhāsajagadātmanā / tiṣṭhāsor evam icchaiva hetutā kartṛtā kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.