Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.1·3.1.49

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.1.49

JV 3.1.49

सिज्-अपवादश् चङ् विधीयते । ण्य्-अन्तेभ्यो धातुभ्यः, श्रि द्रु स्रु इत्य् एतेभ्यश् च परस्य च्लेः चङ्-आदेशो भवति कर्तवाचिनि लुङि परतः । ङकारो गुण-वृद्धि-प्रतिषेध-अर्थः, चकारः चङि (*६,१।११) इति विशेषण-अर्थः । अचीकरत् । अजीहरत् । अशिश्रियत् । अदुद्रुवत् । असुस्रुवत् । कर्तरि इति किम् ? अकारयिषातां कटौ देवदत्तेन । कमेर् उपसङ्ख्यानम् । आयादयः आर्धधातुके वा (*३,१।३१) इति यदा णिङ् न अस्ति तदअ+एतत् उपसङ्ख्यानम् । अचकमत । णिङ्पक्षे सन्वद्भावः । अचीकमत । नाकमिष्टसुखं यान्ति सुयुक्तैर् वडवारथैः । अथ पत्कषिणो यान्ति ये ऽचीकमतभाषिणः ॥ विभाषा धेट्-श्व्योः

sij-apavādaś caṅ vidhīyate / ṇy-antebhyo dhātubhyaḥ, śri dru sru ity etebhyaś ca parasya cleḥ caṅ-ādeśo bhavati kartavācini luṅi parataḥ / ṅakāro guṇa-vṛddhi-pratiṣedha-arthaḥ, cakāraḥ caṅi (*6,1.11) iti viśeṣaṇa-arthaḥ / acīkarat / ajīharat / aśiśriyat / adudruvat / asusruvat / kartari iti kim ? akārayiṣātāṃ kaṭau devadattena / kamer upasaṅkhyānam / āyādayaḥ ārdhadhātuke vā (*3,1.31) iti yadā ṇiṅ na asti tadaa+etat upasaṅkhyānam / acakamata / ṇiṅpakṣe sanvadbhāvaḥ / acīkamata / nākamiṣṭasukhaṃ yānti suyuktair vaḍavārathaiḥ / atha patkaṣiṇo yānti ye 'cīkamatabhāṣiṇaḥ // vibhāṣā dheṭ-śvyoḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.1.49

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.1.49, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.1.49), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text