Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.2·3.2.88

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.2.88

JV 3.2.88

कर्मणि इति वर्तते । ब्रह्मादिषु कर्मसु उपपदेषु हन्तेर् धातोः क्विप् प्रत्ययो भवति भूते । ब्रह्महा । ब्रूणहा । वृत्रहा । किमर्थम् इदम् उच्यते यावता सर्वधातुभ्यः क्विप् विहित एव ? ब्रह्मादिषु हन्तेः क्विब्-वचनं नियम-अर्थम् । चतुर्विधश् च अत्र नियम इष्यते । ब्रह्मादिष्व् एव हन्तेः, न अन्यस्मिन्नौपपदे, पुरुषं हतवान् इति । ब्रह्मादिषु हन्तेर् एव, न अन्यस्मात् स्यात्, ब्रह्म अधीतवान् इति । ब्रह्मादिषु हन्तेर् भूतकाले क्विप् एव न अन्यः प्रत्ययः, तथा भूतकाले एव न अन्यस्मिन्, ब्रह्माणं हन्ति हनिष्यति वा इति । तद् एतद् वक्ष्यमाण-बहुल-ग्रहणस्य पुरस्ताअदपकर्षणाल् लभ्यते ॥ बहुलं छन्दसि

karmaṇi iti vartate / brahmādiṣu karmasu upapadeṣu hanter dhātoḥ kvip pratyayo bhavati bhūte / brahmahā / brūṇahā / vṛtrahā / kimartham idam ucyate yāvatā sarvadhātubhyaḥ kvip vihita eva ? brahmādiṣu hanteḥ kvib-vacanaṃ niyama-artham / caturvidhaś ca atra niyama iṣyate / brahmādiṣv eva hanteḥ, na anyasminnaupapade, puruṣaṃ hatavān iti / brahmādiṣu hanter eva, na anyasmāt syāt, brahma adhītavān iti / brahmādiṣu hanter bhūtakāle kvip eva na anyaḥ pratyayaḥ, tathā bhūtakāle eva na anyasmin, brahmāṇaṃ hanti haniṣyati vā iti / tad etad vakṣyamāṇa-bahula-grahaṇasya purastāadapakarṣaṇāl labhyate // bahulaṃ chandasi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.2.88

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.2.88, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.2.88), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text