धात्व्-अर्थे धातु-शब्दः । धात्व्-अर्थानां सम्बन्धो धातु-सम्बन्धः विशेषणविशेष्य-भावः । तस्मिन् सति अयथाकालोक्ता अपि प्रत्ययाः साधवो भवन्ति । अग्निष्टोमयाज्यसय पुत्रो जनिता । कृतः कटः श्वो भविता । भावि कृत्यम् आसीत् । अग्निष्टोमयाजी इति भूतकालः, जनिता इति भविष्यत्कालः । तत्र भूतः कालः भविष्यत्कालेन अभिसम्बध्यमानः साधुर् भवति । विशेषणं गुणत्वाद् विशेष्यकालम् अनुरुध्यते, तेन विपर्ययो न भवति । प्रत्ययाधिकारे पुनः प्रत्यय-ग्रहणम् अधात्व्-अधिकार-विहिता अपि प्रत्ययाः तद्धिता धातु-सम्बन्धे सति कालभेदे साधवो यथा स्युः इति । गोमान् आसीत् । गोमान् भविता । गावो विद्यन्ते ऽस्य इति वर्तमान-विहितो मतुप्, आसीत् भविता इति सम्बन्धाद्तीते भविष्यति च साधुर् भवति ॥ क्रियासम्-अभिहारे लोट् लोटो हि-स्वौ वा च त-ध्वमोः
dhātv-arthe dhātu-śabdaḥ / dhātv-arthānāṃ sambandho dhātu-sambandhaḥ viśeṣaṇaviśeṣya-bhāvaḥ / tasmin sati ayathākāloktā api pratyayāḥ sādhavo bhavanti / agniṣṭomayājyasaya putro janitā / kṛtaḥ kaṭaḥ śvo bhavitā / bhāvi kṛtyam āsīt / agniṣṭomayājī iti bhūtakālaḥ, janitā iti bhaviṣyatkālaḥ / tatra bhūtaḥ kālaḥ bhaviṣyatkālena abhisambadhyamānaḥ sādhur bhavati / viśeṣaṇaṃ guṇatvād viśeṣyakālam anurudhyate, tena viparyayo na bhavati / pratyayādhikāre punaḥ pratyaya-grahaṇam adhātv-adhikāra-vihitā api pratyayāḥ taddhitā dhātu-sambandhe sati kālabhede sādhavo yathā syuḥ iti / gomān āsīt / gomān bhavitā / gāvo vidyante 'sya iti vartamāna-vihito matup, āsīt bhavitā iti sambandhādtīte bhaviṣyati ca sādhur bhavati // kriyāsam-abhihāre loṭ loṭo hi-svau vā ca ta-dhvamoḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.