Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.4·3.4.27

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.4.27

JV 3.4.27

समानकर्तृकयोः पूर्वकाले कृञः इति च अनुवर्तते । स्वादुमि इत्य् अर्थ-ग्रहणम् । स्वाद्वर्थेषु उपपदेषु कृञो णमुल् प्रत्ययो भवति । स्वादुङ्कारं भुङ्क्ते । सम्पन्नङ्कारं भुङ्क्ते । लवणङ्कारम् । स्वादुमि इति मकारान्त-निपातनम् ईकाराभाव-अर्थम्, च्व्यन्तस्य अपि मकार-अर्थं दीर्घाभाव-अर्थं च । अस्वाद्वीं स्वाद्वीं कृत्वा भुङ्क्ते स्वादुङ्-कारं भुङ्क्ते । वासरूपेण क्त्वा अपि भवति, स्वादुं कृत्वा भुङ्क्ते । तुमर्थ-अधिकाराच् च सर्व एते भावे प्रत्ययाः । यद्य् एवम्, स्वादुङ्कारं भुङ्क्ते देवदत्तः इति णमुला कर्तुर् अनभिहितत्वात् कर्तरि कस्मात् तृतीया न भवति ? भुजिप्रत्ययेन अभिहितः कर्ता, न च अस्मिन् प्रकरणे शक्तिशक्तिमतोर्भेदो विवक्ष्य्ते, समानकर्तृकत्वं हि विरुध्यते । प्रधानशक्त्य्-अभिधाने वा गुणशक्तिर् अभिहितवत् प्रकाशते ॥ अन्यथा-एवं-कथम्-इत्थंसु सिद्ध-अप्रयोगश्-चेत्

samānakartṛkayoḥ pūrvakāle kṛñaḥ iti ca anuvartate / svādumi ity artha-grahaṇam / svādvartheṣu upapadeṣu kṛño ṇamul pratyayo bhavati / svāduṅkāraṃ bhuṅkte / sampannaṅkāraṃ bhuṅkte / lavaṇaṅkāram / svādumi iti makārānta-nipātanam īkārābhāva-artham, cvyantasya api makāra-arthaṃ dīrghābhāva-arthaṃ ca / asvādvīṃ svādvīṃ kṛtvā bhuṅkte svāduṅ-kāraṃ bhuṅkte / vāsarūpeṇa ktvā api bhavati, svāduṃ kṛtvā bhuṅkte / tumartha-adhikārāc ca sarva ete bhāve pratyayāḥ / yady evam, svāduṅkāraṃ bhuṅkte devadattaḥ iti ṇamulā kartur anabhihitatvāt kartari kasmāt tṛtīyā na bhavati ? bhujipratyayena abhihitaḥ kartā, na ca asmin prakaraṇe śaktiśaktimatorbhedo vivakṣyte, samānakartṛkatvaṃ hi virudhyate / pradhānaśakty-abhidhāne vā guṇaśaktir abhihitavat prakāśate // anyathā-evaṃ-katham-itthaṃsu siddha-aprayogaś-cet

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.4.27

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.4.27, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.4.27), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text