Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·4·4.4·4.4.2

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.4.2

JV 4.4.2

तद् वहति रथ-युग-प्रासङ्गम् (*४,४।७६) इति वक्ष्यति । प्रागेतस्माद् वहतिसंशब्दनाद् यानर्थान् अनुक्रममिष्यामः, ठक् प्रत्ययस् तेष्व् अधिकृतो वेदितव्यः । वक्ष्यति - तेन दीव्यति खनति जयति जितम् (*४,४।२) इति । अक्षैर् दीव्यति आक्षिकः । ठक्-प्रकरणे तदाहेति माशब्दादिभ्य उपसङ्ख्यानम् । माशब्दः इत्य् आह माशब्दिकः । नैत्यशब्दिकः कार्यशब्दिकः । वाक्याद् एतत् प्रत्ययविधानम् । आहौ प्रभूतादिभ्यः । प्रभूतम् आह प्राभूतिकः । पार्याप्तिकः । क्रियाविशेषणत् प्रत्ययः । पृच्छतौ सुस्नातादिभ्यः । सुस्नतं पृच्छति सौस्नातिकः । सौखरात्रिकः । सौखशायनिकः । गच्छति परदारादिभ्यः । परदारान् गच्छति पारदारिकः । गौरुतल्पिकः ॥ तेन दीव्यति खनति जयति जितम्

tad vahati ratha-yuga-prāsaṅgam (*4,4.76) iti vakṣyati / prāgetasmād vahatisaṃśabdanād yānarthān anukramamiṣyāmaḥ, ṭhak pratyayas teṣv adhikṛto veditavyaḥ / vakṣyati - tena dīvyati khanati jayati jitam (*4,4.2) iti / akṣair dīvyati ākṣikaḥ / ṭhak-prakaraṇe tadāheti māśabdādibhya upasaṅkhyānam / māśabdaḥ ity āha māśabdikaḥ / naityaśabdikaḥ kāryaśabdikaḥ / vākyād etat pratyayavidhānam / āhau prabhūtādibhyaḥ / prabhūtam āha prābhūtikaḥ / pāryāptikaḥ / kriyāviśeṣaṇat pratyayaḥ / pṛcchatau susnātādibhyaḥ / susnataṃ pṛcchati sausnātikaḥ / saukharātrikaḥ / saukhaśāyanikaḥ / gacchati paradārādibhyaḥ / paradārān gacchati pāradārikaḥ / gaurutalpikaḥ // tena dīvyati khanati jayati jitam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/4.4.2

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.4.2, in HREEM (hreem.cc/library/JV/4.4.2), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text