Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·5·5.3·5.3.107

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 5.3.107

JV 5.3.107

तद् इत्य् अनेन प्रकृत इवार्थो निर्देश्यते । इवार्थविषयात् समासाद् अपरस्मिन्न् इवार्थे एव छन्ः प्रत्ययो भवति । कालतालीयम् । अजाकृपाणीयम् । अन्धकवर्तकीयम् । अतर्कितोपनतं चित्रीकरणमुच्यते । तत् कथम् ? काकस्यागमनं यादृच्छिकम्, तालस्य पतनं च । तेन तलेन पतता काकस्य वधःकृतः । एवम् एव देवदत्तस्य तत्रागमनं, दस्यूनां च उपनिपातः । तैश्च तस्य वधः कृतः । तत्र यो देवदत्तस्य दस्यूनां च समागमः, स काकतालसमागमसदृशः इत्य् एकः उपमार्थः, अतश्च देवदत्तस्य वधः, स कालतालवधसदृशः इति द्वितीयः उपमार्थः । तत्र प्रथमे समासः, द्वितीये प्रत्ययः । समासश् च अयम् अस्माद् एव ज्ञापकात्, न ह्य् अस्य अपरं सक्षणम् अस्ति । सुप्सुपेति वा समासः । स च+एवम् विषय एव ॥ शर्करा-आदिभ्यो ऽण्

tad ity anena prakṛta ivārtho nirdeśyate / ivārthaviṣayāt samāsād aparasminn ivārthe eva chanḥ pratyayo bhavati / kālatālīyam / ajākṛpāṇīyam / andhakavartakīyam / atarkitopanataṃ citrīkaraṇamucyate / tat katham ? kākasyāgamanaṃ yādṛcchikam, tālasya patanaṃ ca / tena talena patatā kākasya vadhaḥkṛtaḥ / evam eva devadattasya tatrāgamanaṃ, dasyūnāṃ ca upanipātaḥ / taiśca tasya vadhaḥ kṛtaḥ / tatra yo devadattasya dasyūnāṃ ca samāgamaḥ, sa kākatālasamāgamasadṛśaḥ ity ekaḥ upamārthaḥ, ataśca devadattasya vadhaḥ, sa kālatālavadhasadṛśaḥ iti dvitīyaḥ upamārthaḥ / tatra prathame samāsaḥ, dvitīye pratyayaḥ / samāsaś ca ayam asmād eva jñāpakāt, na hy asya aparaṃ sakṣaṇam asti / supsupeti vā samāsaḥ / sa ca+evam viṣaya eva // śarkarā-ādibhyo 'ṇ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/5.3.107

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 5.3.107, in HREEM (hreem.cc/library/JV/5.3.107), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text