उभयेषां वच्यादीनां ग्रह्यादीनां च लिटि परतो ऽभ्यासस्य सम्प्रसारणं भवति । वचि - उवाच । उवचिथ । स्वपि - सुष्वाप । सुष्वपिथ । यज इयाज । इयजिथ । डुवप् - उवाप । उअवपिथ । ग्रह्यादीनाम् - तत्र ग्रहेर् अविशेषः । जग्राह । जग्रहिथ । ज्या - जिज्यौ । जिज्यिथ । वयि - उवाय । उवयिथ । व्यध - विव्याध । विव्यधिथ । वश - उवाश । उवशिथ । व्यच - विव्याच । विव्यचिथ । वृश्चतेः सत्यसति वा योगे न अस्ति विशेषः । योगारम्भे तु सति यदि सम्प्रसारणम् अकृत्वा हलादिशेषेण रेफो निवर्त्यते, तदा वकारस्य सम्प्रसारणं प्राप्नोति । अथ रेफस्य सम्प्रसारणं कृत्वा उरदत्वं रपरत्वं च क्रियते, तदानी - मुरदत्वस्य स्थानिवद्भावात् न सम्प्रसारणे सम्प्रसारणम् (*६,१।३७) इति प्रतिषेधो भवति इत्य् अस्ति विशेषः । वव्रश्च । वव्रश्चिथ । पृच्छति भृज्जत्योर् अविशेषः । अकिदर्थं च+इदम् अभ्यासस्य सम्प्रसारणं विधीयते । किति हि परत्वाद् धातोः सम्प्रसारणे कृते पुनः प्रसङ्गविज्ञानाद् द्विर्वचनम्, ऊचतुः, ऊचुः इति । अधिकाराद् एव+उभयेषां ग्रहणे सिद्धे पुनर् उभयेषाम् इति वचनं हलादिः शेषम् अपि बाधित्वा सम्प्रसारणम् एव यथा स्यात् इति । विव्याध ॥ स्वापेश् चङि
ubhayeṣāṃ vacyādīnāṃ grahyādīnāṃ ca liṭi parato 'bhyāsasya samprasāraṇaṃ bhavati / vaci - uvāca / uvacitha / svapi - suṣvāpa / suṣvapitha / yaja iyāja / iyajitha / ḍuvap - uvāpa / uavapitha / grahyādīnām - tatra graher aviśeṣaḥ / jagrāha / jagrahitha / jyā - jijyau / jijyitha / vayi - uvāya / uvayitha / vyadha - vivyādha / vivyadhitha / vaśa - uvāśa / uvaśitha / vyaca - vivyāca / vivyacitha / vṛścateḥ satyasati vā yoge na asti viśeṣaḥ / yogārambhe tu sati yadi samprasāraṇam akṛtvā halādiśeṣeṇa repho nivartyate, tadā vakārasya samprasāraṇaṃ prāpnoti / atha rephasya samprasāraṇaṃ kṛtvā uradatvaṃ raparatvaṃ ca kriyate, tadānī - muradatvasya sthānivadbhāvāt na samprasāraṇe samprasāraṇam (*6,1.37) iti pratiṣedho bhavati ity asti viśeṣaḥ / vavraśca / vavraścitha / pṛcchati bhṛjjatyor aviśeṣaḥ / akidarthaṃ ca+idam abhyāsasya samprasāraṇaṃ vidhīyate / kiti hi paratvād dhātoḥ samprasāraṇe kṛte punaḥ prasaṅgavijñānād dvirvacanam, ūcatuḥ, ūcuḥ iti / adhikārād eva+ubhayeṣāṃ grahaṇe siddhe punar ubhayeṣām iti vacanaṃ halādiḥ śeṣam api bādhitvā samprasāraṇam eva yathā syāt iti / vivyādha // svāpeś caṅi
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.