प्रथम-द्विर्वचन-अपवादो ऽयम् । अजादेर् द्वितियस्य एकचो द्विर्वचनम् अधिक्रियते । अच् आदिर् यस्य धातोः तदवयवस्य द्वितीयस्य एकाचो द्वे भवतः । अटिटिषति । अशिशिषति । अरिरिषति । अर्तेः स्मि-पूङ्-र्-अञ्ज्व्-अशां सनि (*७,२।७४) इति इट् क्रियते । तस्मिन् कृते गुणे च रपरत्वे च द्विर्वचने ऽचि (*१,२।५९) इति स्थानिवद्भावः प्राप्नोति । तत्र प्रतिविधानं द्विर्वचननिमित्ते ऽचि इति उच्यते । न च अत्र द्विर्वचननिमित्तमिट् । किं तर्हि ? कार्यी । न च कार्यी निमित्तत्वेन अश्रीयते । तथा हि - क्ङिनिमित्तयोर् गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधो विधीयमानः शयिता इत्य् अत्र न भवति, न हि कार्यिणः शीङो गुणं प्रति निमित्तभावः इति । अत्र केचिद् अजादेः इति कर्मधारयात् पञ्चमीम् इच्छन्ति । अच् च असौ आदिश् च इत्य् अजादिः, तस्मात् अजादेर् उत्तरस्य एकाचो द्वे भवतः इति । तेषां द्वितीयस्य इति विस्पष्टर्थं द्रष्टाव्यम् ॥ न न्द्राः संयोगादयः
prathama-dvirvacana-apavādo 'yam / ajāder dvitiyasya ekaco dvirvacanam adhikriyate / ac ādir yasya dhātoḥ tadavayavasya dvitīyasya ekāco dve bhavataḥ / aṭiṭiṣati / aśiśiṣati / aririṣati / arteḥ smi-pūṅ-r-añjv-aśāṃ sani (*7,2.74) iti iṭ kriyate / tasmin kṛte guṇe ca raparatve ca dvirvacane 'ci (*1,2.59) iti sthānivadbhāvaḥ prāpnoti / tatra pratividhānaṃ dvirvacananimitte 'ci iti ucyate / na ca atra dvirvacananimittamiṭ / kiṃ tarhi ? kāryī / na ca kāryī nimittatvena aśrīyate / tathā hi - kṅinimittayor guṇavṛddhyoḥ pratiṣedho vidhīyamānaḥ śayitā ity atra na bhavati, na hi kāryiṇaḥ śīṅo guṇaṃ prati nimittabhāvaḥ iti / atra kecid ajādeḥ iti karmadhārayāt pañcamīm icchanti / ac ca asau ādiś ca ity ajādiḥ, tasmāt ajāder uttarasya ekāco dve bhavataḥ iti / teṣāṃ dvitīyasya iti vispaṣṭarthaṃ draṣṭāvyam // na ndrāḥ saṃyogādayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.