Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.1·6.1.57

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.57

JV 6.1.57

णौ इति वर्तते, विभाषा इति च । हेतुर् इह पारिभाषिकः स्वतन्त्रस्य प्रयोजकः, ततो यद् भयम्, स यस्य भयस्य साक्षाद् हेतुः, तद्भयम् हेतुभयम् । तत्र वर्तमानस्य ञिभी भये इत्य् अस्य धातोः णौ परतः विभाषा आकारादेशो भवति । मुण्डो भापयते, मुण्डो भीषयते । जटिलो भापयते, जटिलो भीषयते । भीस्म्योर् हेतुभये (*१,३।३८) इत्य् आत्मनेपदम् । भियो हेतुभये षुक् (*७,३।४०) । स च आत्त्वपक्षे न भवति । लिभियोः ईकारप्रश्लेषनिर्देशाद् ईकारान्तस्य भियः षुक् विधीयते । हेतुभये इति किम् ? कुञ्चिकयैनं भाययति । अत्र हि कुञ्चिकातो भयं करणात्, न हेतोर् देवदत्तात् ॥ नित्यं स्मयतेः

ṇau iti vartate, vibhāṣā iti ca / hetur iha pāribhāṣikaḥ svatantrasya prayojakaḥ, tato yad bhayam, sa yasya bhayasya sākṣād hetuḥ, tadbhayam hetubhayam / tatra vartamānasya ñibhī bhaye ity asya dhātoḥ ṇau parataḥ vibhāṣā ākārādeśo bhavati / muṇḍo bhāpayate, muṇḍo bhīṣayate / jaṭilo bhāpayate, jaṭilo bhīṣayate / bhīsmyor hetubhaye (*1,3.38) ity ātmanepadam / bhiyo hetubhaye ṣuk (*7,3.40) / sa ca āttvapakṣe na bhavati / libhiyoḥ īkārapraśleṣanirdeśād īkārāntasya bhiyaḥ ṣuk vidhīyate / hetubhaye iti kim ? kuñcikayainaṃ bhāyayati / atra hi kuñcikāto bhayaṃ karaṇāt, na hetor devadattāt // nityaṃ smayateḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.1.57

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.57, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.1.57), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text