Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.1·6.1.92

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.92

JV 6.1.92

आत् इत्य् एव । अवर्णान्ताद् उपसर्गात् ऋकारादौ धातौ परतः पूर्वपरयोः स्थाने वृद्धिर् एकादेशो भवति । आद्गुणापवादः । उपार्च्छति । प्रार्च्छति । उपार्ध्नोति । उपसर्गात् इति किम् ? खट्वर्च्छति । मालर्च्छति । प्रगता ऋ च्छका अस्माद् देशात् प्रर्च्छको देशः । यत्क्रियायुक्ताः प्रादयः तं प्रति गत्युपसर्गसञ्ज्ञकाः इति । ऋति इति किम् ? उप इतः उपेतः । तपरकरणम् किम् ? उप ऋकरीयति उपर्कारीयति । वा सुप्यापिशलेः (*६,१।९२) इति विकल्पः स्यात् । उपसर्गग्रहणाद् एव धातुग्रहणे सिद्धे धातुग्रहणं शाकलनिवृत्त्यर्थम् । ऋत्यकः (*६,१।१२८) इति हि शाकल्यस्य प्रक्र्तिभावः प्राप्नोति ॥ वा सुप्यापिशलेः

āt ity eva / avarṇāntād upasargāt ṛkārādau dhātau parataḥ pūrvaparayoḥ sthāne vṛddhir ekādeśo bhavati / ādguṇāpavādaḥ / upārcchati / prārcchati / upārdhnoti / upasargāt iti kim ? khaṭvarcchati / mālarcchati / pragatā ṛ cchakā asmād deśāt prarcchako deśaḥ / yatkriyāyuktāḥ prādayaḥ taṃ prati gatyupasargasañjñakāḥ iti / ṛti iti kim ? upa itaḥ upetaḥ / taparakaraṇam kim ? upa ṛkarīyati uparkārīyati / vā supyāpiśaleḥ (*6,1.92) iti vikalpaḥ syāt / upasargagrahaṇād eva dhātugrahaṇe siddhe dhātugrahaṇaṃ śākalanivṛttyartham / ṛtyakaḥ (*6,1.128) iti hi śākalyasya prakrtibhāvaḥ prāpnoti // vā supyāpiśaleḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.1.92

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.92, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.1.92), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text