प्रकृत्या पूर्वपदम् इति वर्तते, द्वन्द्वे इति निवृत्तम् । महान् इत्य् एतत् पूर्वपदं व्रीहि अपराह्ण गृष्टि इष्वास जाबाल भार भारत हैलिहिल लौरव प्रवृद्ध इत्य् एतेषु उत्तरपदेषु प्रकृतिस्वरं भवति । महव्रीहिः । महापराह्णः । महागृष्टिः । महेष्वासः । महाजाबालः । महाभारः । महाभारतः । महाहैलिहिलः । महारौरवः । महाप्रवृद्धः । महच्छब्दो ऽन्तोदात्तः, तस्य रतिपदोक्तो यः समासः सन्महत्परमोत्कृष्टाः पूज्यमानैः (*२,१।६१) इति तत्र+एष स्वरः । तेन+एषां षष्ठीसमासो ऽन्तोदात्त एव भवति, महतो व्रीहिः महद्व्रीहिः इति । कर्मधारये ऽनिष्ठा (*६,२।४६) इत्य् अयम् अपि श्रेण्यादिसमासे विधिः इति प्रवृद्धशब्दः इह पठ्यते ॥ क्षुल्लकश् च वैश्वदेवे
prakṛtyā pūrvapadam iti vartate, dvandve iti nivṛttam / mahān ity etat pūrvapadaṃ vrīhi aparāhṇa gṛṣṭi iṣvāsa jābāla bhāra bhārata hailihila laurava pravṛddha ity eteṣu uttarapadeṣu prakṛtisvaraṃ bhavati / mahavrīhiḥ / mahāparāhṇaḥ / mahāgṛṣṭiḥ / maheṣvāsaḥ / mahājābālaḥ / mahābhāraḥ / mahābhārataḥ / mahāhailihilaḥ / mahārauravaḥ / mahāpravṛddhaḥ / mahacchabdo 'ntodāttaḥ, tasya ratipadokto yaḥ samāsaḥ sanmahatparamotkṛṣṭāḥ pūjyamānaiḥ (*2,1.61) iti tatra+eṣa svaraḥ / tena+eṣāṃ ṣaṣṭhīsamāso 'ntodātta eva bhavati, mahato vrīhiḥ mahadvrīhiḥ iti / karmadhāraye 'niṣṭhā (*6,2.46) ity ayam api śreṇyādisamāse vidhiḥ iti pravṛddhaśabdaḥ iha paṭhyate // kṣullakaś ca vaiśvadeve
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.