Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.2·6.2.45

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.45

JV 6.2.45

चतुर्थी इति वर्तते । अर्थशब्दे उत्तरपदे चतुर्थ्यन्तं पूर्वपदं प्रकृतिस्वरं भवति । मात्रे इदं मात्रर्थम् । पित्रर्थम् । देवतार्थम् । अतिथ्यर्थम् । मातृपितृशब्दावन्तोदात्तावुणादिषु निपातितौ । देवताशब्दो लित्स्वरेण मध्योदात्तः । अतिथिः इति अतेरिथिन् इति इथिन्प्रत्ययान्तः । तदर्थविशेषा एव दारुहिरण्यादयो भवन्ति, न त्वर्थशब्दवाच्यं सामान्यं इत्य् अतदर्थार्थो ऽयम् आरम्भः । केचित् पुनराहुः ज्ञापकार्थम् इदम् । एतद् अनेन ज्ञाप्यते, पूर्वो विधिः प्रकृतिविकृत्योः समासे भवति । अश्वघासः, श्वश्रूसुरम् इत्य् अत्र सत्य् अपि तादर्थ्ये न भवति ॥ क्ते च

caturthī iti vartate / arthaśabde uttarapade caturthyantaṃ pūrvapadaṃ prakṛtisvaraṃ bhavati / mātre idaṃ mātrartham / pitrartham / devatārtham / atithyartham / mātṛpitṛśabdāvantodāttāvuṇādiṣu nipātitau / devatāśabdo litsvareṇa madhyodāttaḥ / atithiḥ iti aterithin iti ithinpratyayāntaḥ / tadarthaviśeṣā eva dāruhiraṇyādayo bhavanti, na tvarthaśabdavācyaṃ sāmānyaṃ ity atadarthārtho 'yam ārambhaḥ / kecit punarāhuḥ jñāpakārtham idam / etad anena jñāpyate, pūrvo vidhiḥ prakṛtivikṛtyoḥ samāse bhavati / aśvaghāsaḥ, śvaśrūsuram ity atra saty api tādarthye na bhavati // kte ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.2.45

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.45, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.2.45), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text