न इति वर्तते । वृद्धेर् निमित्तं यस्मिन् स वृद्धिनिमित्तः तद्धितः, स यदि रक्ते ऽर्थे विकारे च न विहितः, तदन्तस्य स्त्रीशब्दस्य न पुंवद् भवति । स्त्रौघ्नीभार्यः । माथुरीभार्यः । स्त्रौघनीपाशा । माथुरीपाशा । सौघनीयते । माथुरीयते । स्त्रौघ्नीमानिनी । माथुरीमानिनीइ । वृद्धिनिमित्तस्य इति किम् ? मध्यमभार्यः । तद्धितस्य इति किम् ? काण्डलावभार्यः । बहुव्रीहिपरिग्रहः कमर्थः ? तावद्भार्यः । यावद्भार्यः । अरक्तविकारे इति किम् ? कषायेण रक्ता काषायी, काषायी बृहतिका यस्य स काषायवृहतिकः । लोहस्य विकारो लौहीम् लौही ईषा यस्य रथस्य स लौहेषः । खादिरेषः ॥ स्वाङ्गाच् च+इतो ऽमानिनि
na iti vartate / vṛddher nimittaṃ yasmin sa vṛddhinimittaḥ taddhitaḥ, sa yadi rakte 'rthe vikāre ca na vihitaḥ, tadantasya strīśabdasya na puṃvad bhavati / straughnībhāryaḥ / māthurībhāryaḥ / straughanīpāśā / māthurīpāśā / saughanīyate / māthurīyate / straughnīmāninī / māthurīmāninīi / vṛddhinimittasya iti kim ? madhyamabhāryaḥ / taddhitasya iti kim ? kāṇḍalāvabhāryaḥ / bahuvrīhiparigrahaḥ kamarthaḥ ? tāvadbhāryaḥ / yāvadbhāryaḥ / araktavikāre iti kim ? kaṣāyeṇa raktā kāṣāyī, kāṣāyī bṛhatikā yasya sa kāṣāyavṛhatikaḥ / lohasya vikāro lauhīm lauhī īṣā yasya rathasya sa lauheṣaḥ / khādireṣaḥ // svāṅgāc ca+ito 'mānini
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.