Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.4·6.4.154

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.4.154

JV 6.4.154

नडादिषु बल्वादयः पठ्यन्ते । नडादीनां कुक् च (*४,२।९१) इति कृतकुगागमा बिल्वकादयो भवन्ति । तेभ्यः उत्तरस्य छस्य भस्य तद्धिते परतो लुग् भवति । बिल्वा यस्यां सन्ति बिल्वकीया, तस्यां भवाः बैल्वकाः । वेणुकीया - वैणुकाः । वेत्रकीया - वैत्रकाः । वेतसकीया - वैतसका । तृणकीया - तार्णकाः । इक्षुकीया ऐक्षुकाः । काष्ठकीया - काष्ठकाः । कपोतकीया - कापोतकाः । क्रुञ्चायां ह्रस्वत्वं च । क्रुञ्चकीया - क्रौञ्चकाः । छग्रहणम् किम् ? छमात्रस्य लुग् यथा स्यात्, कुको निवृत्तिर् मा भूत् इति । अन्यथा हि संनियोगशिष्टानाम् अन्यतरापाये उभयोर् अपि अभावः इति कुगपि निवर्तेत । लुग्ग्रहणं सर्वलोपो यथा स्याद्, यकारमात्रस्य मा भूत् ॥ तुर् इष्ठ-इम-ईयस्सु

naḍādiṣu balvādayaḥ paṭhyante / naḍādīnāṃ kuk ca (*4,2.91) iti kṛtakugāgamā bilvakādayo bhavanti / tebhyaḥ uttarasya chasya bhasya taddhite parato lug bhavati / bilvā yasyāṃ santi bilvakīyā, tasyāṃ bhavāḥ bailvakāḥ / veṇukīyā - vaiṇukāḥ / vetrakīyā - vaitrakāḥ / vetasakīyā - vaitasakā / tṛṇakīyā - tārṇakāḥ / ikṣukīyā aikṣukāḥ / kāṣṭhakīyā - kāṣṭhakāḥ / kapotakīyā - kāpotakāḥ / kruñcāyāṃ hrasvatvaṃ ca / kruñcakīyā - krauñcakāḥ / chagrahaṇam kim ? chamātrasya lug yathā syāt, kuko nivṛttir mā bhūt iti / anyathā hi saṃniyogaśiṣṭānām anyatarāpāye ubhayor api abhāvaḥ iti kugapi nivarteta / luggrahaṇaṃ sarvalopo yathā syād, yakāramātrasya mā bhūt // tur iṣṭha-ima-īyassu

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.4.154

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.4.154, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.4.154), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text