Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.4·6.4.17

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.4.17

JV 6.4.17

अजन्तानाम् अङ्गानं हनिगम्योश् च सनि झलादौ परे दीर्घो भवति । अजन्तानाम् - विवीषति । तुष्टूषति । चिकीर्षति । जिहीर्षति । हन् - जिघांसति । गम् - अधिजिगांसते । गमेरिङादेशस्य+इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् सञ्जिगंसते वत्सो मात्र इति । स्वर्गं लोकं समजिगांसत् इति छन्दसि यदनिङादेशस्य अपि दीर्घत्वं दृश्यते, तद् अन्येषाम् अपि दृश्यते (*६,३।१३७) इत्य् अनेन भवति । अथ वा इह अज्ग्रहणं न कर्तव्यम् । सनि दीर्घो भवति इत्य् एतावदेव सूत्रं कर्तव्यम् । तत्राचा गृह्यमाणस्य विशेषणे सति सिद्धम् अजन्तस्य दीर्घत्वम् ? तत् क्रियते प्रवृत्तिभेदेन गमेर् अपि विशेषणार्थम्, अजन्तस्य अङ्गस्य दीर्घो भवति, अजादेशस्य गमेः इति । ततो न वक्तव्यम् इदं गमेरिङादेशस्य इति ॥ तनोतेर् विभाषा

ajantānām aṅgānaṃ hanigamyoś ca sani jhalādau pare dīrgho bhavati / ajantānām - vivīṣati / tuṣṭūṣati / cikīrṣati / jihīrṣati / han - jighāṃsati / gam - adhijigāṃsate / gameriṅādeśasya+iti vaktavyam / iha mā bhūt sañjigaṃsate vatso mātra iti / svargaṃ lokaṃ samajigāṃsat iti chandasi yadaniṅādeśasya api dīrghatvaṃ dṛśyate, tad anyeṣām api dṛśyate (*6,3.137) ity anena bhavati / atha vā iha ajgrahaṇaṃ na kartavyam / sani dīrgho bhavati ity etāvadeva sūtraṃ kartavyam / tatrācā gṛhyamāṇasya viśeṣaṇe sati siddham ajantasya dīrghatvam ? tat kriyate pravṛttibhedena gamer api viśeṣaṇārtham, ajantasya aṅgasya dīrgho bhavati, ajādeśasya gameḥ iti / tato na vaktavyam idaṃ gameriṅādeśasya iti // tanoter vibhāṣā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.4.17

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.4.17, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.4.17), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text