इदितो धातोर् नुमागमो भवति । कुडि - कुण्डिता । कुण्डितुम् । कुण्डितव्यम् । कुण्डा । हुडि - हुण्डिता । हुण्डितुम् । हुण्दितव्यम् । हुण्डा । इदितः इति किम् ? पचति । पठति । अयं धातूपदेशावस्थायाम् एव नुगाममो भवति कुण्डा, गुण्डा इति, गुरोश् च हलः (*३,३।१०३) इत्य् अकारप्रत्ययो यथा स्यात् । तथा हि धिन्विकृण्व्योर च (*३,१।८०) इति प्रत्ययविधाव् एव नुमनुषक्तयोर् ग्रहणम् । धातुग्रहणम् च+इह क्रियते धातूपदेशकाल एव नुमागमो यथा स्यात् इत्य् एवम् अर्थम् । तासिसिचोरिदित्कार्यं न अस्ति इत्य् उच्चारणार्थो निरनुनासिक इकारः पठ्यते । अमंस्त इत्य् एवम् आदौ हि हनः सिच् (*१,२।२४) इति कित्वविधानसामर्थ्यात् नकारलोपो न भवति । मन्ता इत्य् अत्र अपि असिद्धवद्-अत्र-आ भात् (*६,४।२२) इति टिलोपस्य असिद्धत्वान् नलोपो न भवति । इह कस्मान् न भवति, भेत्ता, धेत्ता इति ? इरितां समुदायस्येत्सञ्ज्ञा इति इदित्वं न अस्ति । अवयवशो ऽपि इत्सञ्ज्ञायां सत्यां गोः पादान्ते (*७,१।५७) इतो ऽन्तग्रहणम् अनुवर्तयितव्यम्, तेनान्तेदितो धातवो गृह्यन्ते ॥ शे मुचादीनाम्
idito dhātor numāgamo bhavati / kuḍi - kuṇḍitā / kuṇḍitum / kuṇḍitavyam / kuṇḍā / huḍi - huṇḍitā / huṇḍitum / huṇditavyam / huṇḍā / iditaḥ iti kim ? pacati / paṭhati / ayaṃ dhātūpadeśāvasthāyām eva nugāmamo bhavati kuṇḍā, guṇḍā iti, guroś ca halaḥ (*3,3.103) ity akārapratyayo yathā syāt / tathā hi dhinvikṛṇvyora ca (*3,1.80) iti pratyayavidhāv eva numanuṣaktayor grahaṇam / dhātugrahaṇam ca+iha kriyate dhātūpadeśakāla eva numāgamo yathā syāt ity evam artham / tāsisicoriditkāryaṃ na asti ity uccāraṇārtho niranunāsika ikāraḥ paṭhyate / amaṃsta ity evam ādau hi hanaḥ sic (*1,2.24) iti kitvavidhānasāmarthyāt nakāralopo na bhavati / mantā ity atra api asiddhavad-atra-ā bhāt (*6,4.22) iti ṭilopasya asiddhatvān nalopo na bhavati / iha kasmān na bhavati, bhettā, dhettā iti ? iritāṃ samudāyasyetsañjñā iti iditvaṃ na asti / avayavaśo 'pi itsañjñāyāṃ satyāṃ goḥ pādānte (*7,1.57) ito 'ntagrahaṇam anuvartayitavyam, tenāntedito dhātavo gṛhyante // śe mucādīnām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.