Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.2

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.2

JV 8.2.2

ये ऽत्र षष्थीनिर्देशाः, सप्तमीनिर्देशाः, पञ्चमीनिर्देशाश् च, तेषां षष्ठी स्थानेयोगा (*१,१।४९), तस्मिन्निति निर्दिष्टे पूर्वस्य (*१,१।६०), तस्माद् इत्य् उत्तरस्य इति च कर्तव्ये न असिद्धत्व भवति, कार्यकालं हि सञ्ज्ञापरिभाषम् इति पूर्वत्वमासां परिभाषाणां न अस्ति इति । विप्रतिषेधे परम् इत्य् एषा च परिभाषा येन पूर्वेण लक्षणेन सह स्पर्धते, परं लक्षणं तत्प्रति तस्य असिद्धत्वान् न प्रवर्तते । तथा च विस्फोर्यम्, अगोर्यम् इति गुणः परेण हलि च (*८,२।७७) इति दीर्घत्वेन न बाध्यते । अपवादस्य तु परस्य अपि उत्सर्गे कर्तव्ये वचनप्रामण्याद् असिद्धत्वं न भवति । तेन दोग्धा, दोग्धुम् इत्य् अत्र घत्वस्य असिद्धत्वाद् हो ढः (*८,२।३१) इति न भवति ॥ नलोपः सुप्-स्वर-सञ्ज्ञा-तुग्-विधिषु कृति

ye 'tra ṣaṣthīnirdeśāḥ, saptamīnirdeśāḥ, pañcamīnirdeśāś ca, teṣāṃ ṣaṣṭhī sthāneyogā (*1,1.49), tasminniti nirdiṣṭe pūrvasya (*1,1.60), tasmād ity uttarasya iti ca kartavye na asiddhatva bhavati, kāryakālaṃ hi sañjñāparibhāṣam iti pūrvatvamāsāṃ paribhāṣāṇāṃ na asti iti / vipratiṣedhe param ity eṣā ca paribhāṣā yena pūrveṇa lakṣaṇena saha spardhate, paraṃ lakṣaṇaṃ tatprati tasya asiddhatvān na pravartate / tathā ca visphoryam, agoryam iti guṇaḥ pareṇa hali ca (*8,2.77) iti dīrghatvena na bādhyate / apavādasya tu parasya api utsarge kartavye vacanaprāmaṇyād asiddhatvaṃ na bhavati / tena dogdhā, dogdhum ity atra ghatvasya asiddhatvād ho ḍhaḥ (*8,2.31) iti na bhavati // nalopaḥ sup-svara-sañjñā-tug-vidhiṣu kṛti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.2

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.2, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.2), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text