Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.47

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.47

JV 8.2.47

क्षियो धातोः दीर्घाद् उत्तरस्य निष्थातकारस्य नकारादेशो भवति । क्षीणाः क्लोशाः । क्षीणः जाल्मः । क्षीणः तपस्वी । क्षियः निष्ठायाम् अण्यदर्थे (*६,४।६०), वा+आक्रोशादैन्ययोः (*६,४।६१) इति दीर्घत्वं भवति । दीर्घात् इति किम् ? अक्षितमसि मामेक्षेष्ठाः । अक्षितम् इति क्तप्रत्ययो भावे, भावश् च ण्यदर्थः इति दीर्घाभावः । ह्रस्वस्य अपि हि धात्वनुकरणस्य इह इयङा निर्देशः । क्षियः निष्थायाम् अण्यदर्थे (*६,४।६०) इत्य् अत्र दीर्घग्रहणं क्रियते । विपराभ्यां जेः (*१,३।१९) इत्य् एवम् आदौ तु धातुत्वम् अनुकार्यगतं सदप्यविवक्षितत्वाद् जिरुपसामान्यानुकरणं द्रष्टव्यम् ॥ श्यो ऽस्पर्शे

kṣiyo dhātoḥ dīrghād uttarasya niṣthātakārasya nakārādeśo bhavati / kṣīṇāḥ klośāḥ / kṣīṇaḥ jālmaḥ / kṣīṇaḥ tapasvī / kṣiyaḥ niṣṭhāyām aṇyadarthe (*6,4.60), vā+ākrośādainyayoḥ (*6,4.61) iti dīrghatvaṃ bhavati / dīrghāt iti kim ? akṣitamasi māmekṣeṣṭhāḥ / akṣitam iti ktapratyayo bhāve, bhāvaś ca ṇyadarthaḥ iti dīrghābhāvaḥ / hrasvasya api hi dhātvanukaraṇasya iha iyaṅā nirdeśaḥ / kṣiyaḥ niṣthāyām aṇyadarthe (*6,4.60) ity atra dīrghagrahaṇaṃ kriyate / viparābhyāṃ jeḥ (*1,3.19) ity evam ādau tu dhātutvam anukāryagataṃ sadapyavivakṣitatvād jirupasāmānyānukaraṇaṃ draṣṭavyam // śyo 'sparśe

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.47

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.47, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.47), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text