Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.8

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.8

JV 8.2.8

पदस्य इति वर्तते । प्रातिपदिकस्य पदस्य यो ऽन्त्यो नकारः तस्य लोपो भवति । राजा । राजभ्याम् । राजभिः । राजता । राजतरः । राजतमः । प्रातिपदिकग्रहणं किम् ? अहन्नहिम् । अन्तग्रहणं किम् ? राजानौ । राजानः । प्रातिपदिकग्रहणम् असमस्तम् एव सुपां सुलुक् इति षष्ठ्या लुका निर्दिष्टम् । अह्नो नलोपप्रतिषेधो वक्तव्यः । अहः । अहोभ्याम् । अहोभिः । रो ऽसुपि (*८,२।६९), अहन् (*७,२।६८) इति रेफरुत्वयोर् असिद्धत्वात् नलोपः प्राप्नोति, सावकाशं तदुभयं सम्बुद्धौ, हे ऽहः, हे दीर्घातो निदाघेति ? तत्र समाधिमाहुः । अहन् इति रुविधौ यद् उपादीयते प्रथमैकवचनान्तम् अकृतनलोपं तद् आवर्त्यते, तत्र एकया आवृत्त्या तद् एवं रूपं नलोपाभावार्थम् अन्वाख्यायते, द्वितीययापि तस्य रुः विधीयते ॥ न ङि-सम्बुद्ध्योः

padasya iti vartate / prātipadikasya padasya yo 'ntyo nakāraḥ tasya lopo bhavati / rājā / rājabhyām / rājabhiḥ / rājatā / rājataraḥ / rājatamaḥ / prātipadikagrahaṇaṃ kim ? ahannahim / antagrahaṇaṃ kim ? rājānau / rājānaḥ / prātipadikagrahaṇam asamastam eva supāṃ suluk iti ṣaṣṭhyā lukā nirdiṣṭam / ahno nalopapratiṣedho vaktavyaḥ / ahaḥ / ahobhyām / ahobhiḥ / ro 'supi (*8,2.69), ahan (*7,2.68) iti repharutvayor asiddhatvāt nalopaḥ prāpnoti, sāvakāśaṃ tadubhayaṃ sambuddhau, he 'haḥ, he dīrghāto nidāgheti ? tatra samādhimāhuḥ / ahan iti ruvidhau yad upādīyate prathamaikavacanāntam akṛtanalopaṃ tad āvartyate, tatra ekayā āvṛttyā tad evaṃ rūpaṃ nalopābhāvārtham anvākhyāyate, dvitīyayāpi tasya ruḥ vidhīyate // na ṅi-sambuddhyoḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.8

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.8, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.8), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text