Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.81

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.81

JV 8.2.81

अदसो ऽसकारान्तस्य वर्णस्य दात् परस्य उवर्णादेशो भवति, दकारस्य च मकारः । अमुम्, अमू, अमून् । अमुना, अमूभ्याम् । भाव्यमानेन अप्य् उकारेण सवर्णानां ग्रहणम् इष्यते इति एकमात्रिकस्य मात्रिकः, द्विमात्रिकस्य द्विमात्रिकः आदेशो भवति । असेः इति किम् ? अदः इच्छति अदस्यति । अदसो ऽनोस्र इति वक्तव्यम् । ओकाररेफयोर् अपि प्रतिषेधो यथा स्यात् इति । अदो ऽत्र । अदः । तदर्थं केचित् सूत्रं वर्णयन्ति, अः सेः यस्य सो ऽयम् असिः, यत्र सकारस्य अकारः क्रियते इति, तेन त्यदाद्यत्वविधाने एतद् अन्यत्र न भवितव्यम् एव इति । अद्र्यादेशे कथम् ? अदसो ऽद्रेः पृथङ् मुत्वं केचिद् इच्छन्ति लत्ववत् । केचिदन्त्यसदेशस्य नेत्येके ऽसेर्हि दृश्यते ॥ इति । यैः असेः इति सकारस्य प्रतिषेधः क्रियते, अनन्त्यविकारे अन्त्यसदेशस्य इति च परिभाषा न अश्रीयते, तेषाम् उभयोर् अपि मुत्वेन भवितव्यम्, अमुमुयङ्, अमुमुयञ्चौ, अमुमुयञ्चः इति , यथा चलीक्लृप्यते इति लत्वम् । ये तु परिभाषाम् आश्रयन्ति तेषाम् अन्त्यसदेशस्य एव भवितव्यम्, अदमुयङ्, अदमुयञ्चौ, अदमुयञ्चः इति । येषं तु त्यदाद्यत्वविषय एव मुत्वेन भवितव्यम् इति दर्शनम् तेषाम् अत्र न भवितव्यम्, अदद्र्यङ्, अदद्र्यञ्चौ, अदद्र्यञ्चः इति । दात् इति किम् ? अलो ऽन्त्यस्य मा भूत्, अमुया । अमुयोः ॥ एत ईद् बहुवचने

adaso 'sakārāntasya varṇasya dāt parasya uvarṇādeśo bhavati, dakārasya ca makāraḥ / amum, amū, amūn / amunā, amūbhyām / bhāvyamānena apy ukāreṇa savarṇānāṃ grahaṇam iṣyate iti ekamātrikasya mātrikaḥ, dvimātrikasya dvimātrikaḥ ādeśo bhavati / aseḥ iti kim ? adaḥ icchati adasyati / adaso 'nosra iti vaktavyam / okārarephayor api pratiṣedho yathā syāt iti / ado 'tra / adaḥ / tadarthaṃ kecit sūtraṃ varṇayanti, aḥ seḥ yasya so 'yam asiḥ, yatra sakārasya akāraḥ kriyate iti, tena tyadādyatvavidhāne etad anyatra na bhavitavyam eva iti / adryādeśe katham ? adaso 'dreḥ pṛthaṅ mutvaṃ kecid icchanti latvavat / kecidantyasadeśasya netyeke 'serhi dṛśyate // iti / yaiḥ aseḥ iti sakārasya pratiṣedhaḥ kriyate, anantyavikāre antyasadeśasya iti ca paribhāṣā na aśrīyate, teṣām ubhayor api mutvena bhavitavyam, amumuyaṅ, amumuyañcau, amumuyañcaḥ iti , yathā calīklṛpyate iti latvam / ye tu paribhāṣām āśrayanti teṣām antyasadeśasya eva bhavitavyam, adamuyaṅ, adamuyañcau, adamuyañcaḥ iti / yeṣaṃ tu tyadādyatvaviṣaya eva mutvena bhavitavyam iti darśanam teṣām atra na bhavitavyam, adadryaṅ, adadryañcau, adadryañcaḥ iti / dāt iti kim ? alo 'ntyasya mā bhūt, amuyā / amuyoḥ // eta īd bahuvacane

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.81

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.81, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.81), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text