इकारोपधस्य उकारोपधस्य च अप्रत्ययस्य विसर्जनीयस्य षकार आदेशो भवति कुप्वोः परतः । निर्दुर्बहिराविश्चतुर्प्रादुस् । निस् - निष्कृतम् । निष्पीतम् । दुस् - दुष्कृतम् । दुष्पीतम् । वहिस् - बहिष्कृतम् । बहिष्पीतम् । आविस् - आविष्कृतम् । आविष्पीतम् । चतुर् - चतुष्कृतम् । चतुष्कपालम् । चतुष्कलम् । चतुष्कण्टकम् । प्रादुस् - प्रादुष्कृतम् । प्राउद्ष्पीतम् । अप्रत्ययस्य इति किम् ? अग्निः करोति । वायुः करोति । मातुः करोति, पितुः करोति, अत्र रात् सस्य (*८,२।२४) इति सकारलोपे कृते रेफस्य यो विसर्जनीयः, तस्य अप्रत्ययविसर्जनीयत्वात् षत्वं प्राप्नोति ? कस्कादिषु तु म्रातुष्पुत्रग्रहणं ज्ञापकम् एकादेशनिमित्तत्वात् षत्वप्रतिषेधस्य । पुम्मुहुसोः प्रतिषेधो वक्तव्यः । पुंस्कामा । मुहुः कामा । नैष्कुल्यम् । दौष्कुल्यम् । दौष्पुरुष्यम् । नि३ष्कुलम् । दु३ष्कुलम् । दु३ष्पुरुषः । बहिरङ्गलक्षणयोर् वृद्धिप्लुतयोर् असिद्धत्वात् षत्वं प्रवर्तते ॥ तिरसो ऽन्यतरस्याम्
ikāropadhasya ukāropadhasya ca apratyayasya visarjanīyasya ṣakāra ādeśo bhavati kupvoḥ parataḥ / nirdurbahirāviścaturprādus / nis - niṣkṛtam / niṣpītam / dus - duṣkṛtam / duṣpītam / vahis - bahiṣkṛtam / bahiṣpītam / āvis - āviṣkṛtam / āviṣpītam / catur - catuṣkṛtam / catuṣkapālam / catuṣkalam / catuṣkaṇṭakam / prādus - prāduṣkṛtam / prāudṣpītam / apratyayasya iti kim ? agniḥ karoti / vāyuḥ karoti / mātuḥ karoti, pituḥ karoti, atra rāt sasya (*8,2.24) iti sakāralope kṛte rephasya yo visarjanīyaḥ, tasya apratyayavisarjanīyatvāt ṣatvaṃ prāpnoti ? kaskādiṣu tu mrātuṣputragrahaṇaṃ jñāpakam ekādeśanimittatvāt ṣatvapratiṣedhasya / pummuhusoḥ pratiṣedho vaktavyaḥ / puṃskāmā / muhuḥ kāmā / naiṣkulyam / dauṣkulyam / dauṣpuruṣyam / ni3ṣkulam / du3ṣkulam / du3ṣpuruṣaḥ / bahiraṅgalakṣaṇayor vṛddhiplutayor asiddhatvāt ṣatvaṃ pravartate // tiraso 'nyatarasyām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.