हलः इति वर्तते, अन्यतरस्याम् इति च । हल उत्तरस्य झरो झरि सवर्णे परतो लोपो भवति अन्यतरस्याम् । प्रत्त्तम्, अवत्त्तम् इत्य् अत्र त्रयस्तकाराः, क्रमजश्चतुर्थः । तत्र मध्यमस्य मध्यमयोर् वा लोपो भवति । मरुत्त्त्तः इत्य् अत्र चत्वारस्तकाराः क्रमजः पञ्चमः । तत्र मध्यमस्य मध्यमयोः मध्यमानां वा लोपो भवति । मरुच्छब्दस्य हि उपसङ्ख्यानसामर्थ्यात् अच उपसर्गात्तः (*७,४।४७) इति तत्वं भवति । झरः इति किम् ? शार्ङ्गम् । झरि इति किम् ? प्रियपञ्च्ञा । अल्लोपस्य च पूर्वत्र असिद्धे न स्थानिवत् इति स्थानिवद्भावप्रतिषेधात् चकारस्य ञकारे लोपः स्यात् । सवर्णे इति किम् ? तर्प्ता तप्तुम् । तर्प्तव्यम् । सवर्णग्रहणसामर्थ्यात् इह सङ्ख्यातानुदेशो न भवति, सवर्णमात्रे लोपो विज्ञायते । तेन शिण्ढि, पिण्ढि इति ढकारे डकारस्य लोपो भवति ॥ उदत्ताद् अनुदात्तस्य स्वरितः
halaḥ iti vartate, anyatarasyām iti ca / hala uttarasya jharo jhari savarṇe parato lopo bhavati anyatarasyām / pratttam, avatttam ity atra trayastakārāḥ, kramajaścaturthaḥ / tatra madhyamasya madhyamayor vā lopo bhavati / maruttttaḥ ity atra catvārastakārāḥ kramajaḥ pañcamaḥ / tatra madhyamasya madhyamayoḥ madhyamānāṃ vā lopo bhavati / marucchabdasya hi upasaṅkhyānasāmarthyāt aca upasargāttaḥ (*7,4.47) iti tatvaṃ bhavati / jharaḥ iti kim ? śārṅgam / jhari iti kim ? priyapañcñā / allopasya ca pūrvatra asiddhe na sthānivat iti sthānivadbhāvapratiṣedhāt cakārasya ñakāre lopaḥ syāt / savarṇe iti kim ? tarptā taptum / tarptavyam / savarṇagrahaṇasāmarthyāt iha saṅkhyātānudeśo na bhavati, savarṇamātre lopo vijñāyate / tena śiṇḍhi, piṇḍhi iti ḍhakāre ḍakārasya lopo bhavati // udattād anudāttasya svaritaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.