प्रकृते मुख्यार्थसंभवे लाक्षणिकग्रहणस्यान्न्याय्यत्वात् तदर्थस्यैव ग्रहणादन्तःप्रयोगं मन्थनकारणसिद्धिरिति सर्वत्राग्नौ योगिकत्वेन वाच्यत्वं नाश्रयणीयम् । किञ्च यदि कौस्तुभोक्तरीत्या प्राप्तपाकविधानमङ्गीक्रियते, तदा निर्मन्थ्याग्निद्रव्यविशिष्टपाकविधानेन विशिष्टार्थे विधौ वैयर्थ्याभावात् निर्मन्थ्यपदस्य वैद्युतादिव्यावृत्त्या सार्थक्यात् किमिति विशेषणविधिकल्पनागौरवमाश्रित्य मथनांशे ऽपि विधानमाश्रयणीयम्? यदि तु पाकस्यान्यतः प्राप्तिमाश्रित्योद्देश्यत्वम्, तदा तस्य प्राप्तत्वात् विधेः विशेषणांशे पर्यवसाने । अपि पाकसामर्थ्याद्वह्नेर्विशेष्यस्यापि प्राप्तौ लोहितोष्णीषवदिह द्रव्यविशेषणीभूतक्रियामात्र एव पर्यवस्यतीति प्रयोगमध्ये तदनुष्ठानलाभः । "पाकेनाग्नेरुपात्तत्वाद्विशेषणपरा श्रुतेः । तच्च पाकाङ्गभूतत्वात्तद्देशादौ करिष्यते" ॥ इत्यचिरमथितत्वोपपादनपरवार्तिकमप्येवमेव नेयम् । तत्र पाकप्राप्तिः कथं? प्राप्तावपि वा कथं न विशिष्टोद्देशः? इत्याशङ्कावान्तरप्रकरणादिष्टानां लाभात् इष्टकात्वस्य पाकसमनियतत्वेनार्थात् पाकलाभात् निराकर्तव्येति मम प्रतिभाति ॥ इति दशमं निर्मन्थ्याधिकरणम् ॥ <ब्१> (११ अधिकरणम् । ) वैश्वदेवे विकल्प इति चेत्
prakṛte mukhyārthasaṃbhave lākṣaṇikagrahaṇasyānnyāyyatvāt tadarthasyaiva grahaṇādantaḥprayogaṃ manthanakāraṇasiddhiriti sarvatrāgnau yogikatvena vācyatvaṃ nāśrayaṇīyam / kiñca yadi kaustubhoktarītyā prāptapākavidhānamaṅgīkriyate, tadā nirmanthyāgnidravyaviśiṣṭapākavidhānena viśiṣṭārthe vidhau vaiyarthyābhāvāt nirmanthyapadasya vaidyutādivyāvṛttyā sārthakyāt kimiti viśeṣaṇavidhikalpanāgauravamāśritya mathanāṃśe 'pi vidhānamāśrayaṇīyam? yadi tu pākasyānyataḥ prāptimāśrityoddeśyatvam, tadā tasya prāptatvāt vidheḥ viśeṣaṇāṃśe paryavasāne / api pākasāmarthyādvahnerviśeṣyasyāpi prāptau lohitoṣṇīṣavadiha dravyaviśeṣaṇībhūtakriyāmātra eva paryavasyatīti prayogamadhye tadanuṣṭhānalābhaḥ / "pākenāgnerupāttatvādviśeṣaṇaparā śruteḥ / tacca pākāṅgabhūtatvāttaddeśādau kariṣyate" // ityaciramathitatvopapādanaparavārtikamapyevameva neyam / tatra pākaprāptiḥ kathaṃ? prāptāvapi vā kathaṃ na viśiṣṭoddeśaḥ? ityāśaṅkāvāntaraprakaraṇādiṣṭānāṃ lābhāt iṣṭakātvasya pākasamaniyatatvenārthāt pākalābhāt nirākartavyeti mama pratibhāti // iti daśamaṃ nirmanthyādhikaraṇam // <B1> (11 adhikaraṇam / ) vaiśvadeve vikalpa iti cet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.