अतएव यजुश्शब्दो रूढ एव, तस्यच वेदत्ववत् सर्वमन्त्रेषु व्यासज्यवृत्तितया कल्पने ऽपि यजुरवयवस्यैव विनियोगेन प्रकाशकत्वात्तत्पर्याप्तिरवयवे ऽपि न विरुध्यते । अतएव मन्त्र एव खल्वयं निगदभूतो भवति तस्माद्यजुरिति सुब्रह्मण्यानिगदरूपवाक्ये ऽपि यजुष्ट्वव्यवहार उपपद्यते । एतेन ---------- यजुश्शब्दस्य यागसाधनवाचित्वेन यौगिकत्वात् सूक्तवाकवत् स्वाध्यायकाले भेदानभ्युपगमे ऽपि कर्मकाले विनियोगभेदेन यजुर्भेदावगतेर्भेदेनैव प्रयोज्यतेति न्यायसुधाकृतो यौगिकत्वोक्तिः ------- परास्ता; जपादिसाधनेषु यजुष्ट्वानापत्तेश्च । एवं मन्त्रत्वमपि वाक्य एव पर्याप्तम्; मन्त्रशब्दप्रयोगात्, वेदत्वं तु एकस्मिन् वाक्ये अधीते वेदो ऽधीत इति व्यवहाराभावात् व्यासज्यवृत्त्येव । यथाच वेदैकदेशश्रवणे ऽपि शूद्रादेर्वेदश्रवणनिषेधप्रवृत्तिः तथा वेदोपक्रमाधिकरणे कौस्तुभे दर्शयिष्यते । अतो वाक्यमात्रवृत्तित्वेन यजुष्ट्वस्य तद्भेदाद्युक्तो भेद इति भावः ॥ इति पञ्चदशमर्थैकत्वाधिकरणम् ॥ ------------------- <ब्१> (१६ अधिकरणम् । ) (अ।२ पा।१ अधि।१६) समेषु वाक्यभेदः स्यात्
ataeva yajuśśabdo rūḍha eva, tasyaca vedatvavat sarvamantreṣu vyāsajyavṛttitayā kalpane 'pi yajuravayavasyaiva viniyogena prakāśakatvāttatparyāptiravayave 'pi na virudhyate / ataeva mantra eva khalvayaṃ nigadabhūto bhavati tasmādyajuriti subrahmaṇyānigadarūpavākye 'pi yajuṣṭvavyavahāra upapadyate / etena ---------- yajuśśabdasya yāgasādhanavācitvena yaugikatvāt sūktavākavat svādhyāyakāle bhedānabhyupagame 'pi karmakāle viniyogabhedena yajurbhedāvagaterbhedenaiva prayojyateti nyāyasudhākṛto yaugikatvoktiḥ ------- parāstā; japādisādhaneṣu yajuṣṭvānāpatteśca / evaṃ mantratvamapi vākya eva paryāptam; mantraśabdaprayogāt, vedatvaṃ tu ekasmin vākye adhīte vedo 'dhīta iti vyavahārābhāvāt vyāsajyavṛttyeva / yathāca vedaikadeśaśravaṇe 'pi śūdrādervedaśravaṇaniṣedhapravṛttiḥ tathā vedopakramādhikaraṇe kaustubhe darśayiṣyate / ato vākyamātravṛttitvena yajuṣṭvasya tadbhedādyukto bheda iti bhāvaḥ // iti pañcadaśamarthaikatvādhikaraṇam // ------------------- <B1> (16 adhikaraṇam / ) (a.2 pā.1 adhi.16) sameṣu vākyabhedaḥ syāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.