Library·Janmamaraṇavicāra·1·1.164

Janmamaraṇavicāra 1.164

Janm 1.164

इदम् अत्र तात्पर्यं तं तथाभूतम् आत्मानं विदित्वा नरो न जन्मक्लेशम् अनुभवति किंभूतं यद् धृदयोक्तं द्वासप्ततिसंख्यावच्छिन्नं नाडीचक्रं तद् अन्तर् यत् शशिमण्डलं तदन्तःस्थं ताश् च नाड्यो ऽशितपीतरससंचरणाधिकारत्वात् पुण्योपचयेन हिताः तदभावेन अहिताः तासां संचारक एक एव व्यवहारभेदात् पञ्चभेदो वायुः तासां च द्वे प्रधाने दक्षिणोत्तरसम्बद्धे अग्नीषोमात्मके तद्द्वारेण प्राणस्य ऊर्ध्वगमनम् अहः अधो ऽपानस्य रात्रिः एतेन अर्धमासमासर्तुवत्सरादिकालविभागो ऽपि व्याख्यातः समप्राणचारो विषुवत् तयोर् मध्ये तृतीया दण्डाकारा ब्रह्मनाडी स्थिता तत्र निरुद्धप्राणो योगी दीपाकारम् आत्मानं पश्यति इति अत एवोक्तं सम्यग्दर्शनसम्पन्नः कर्मभिर् न स बध्यते

idam atra tātparyaṃ taṃ tathābhūtam ātmānaṃ viditvā naro na janmakleśam anubhavati kiṃbhūtaṃ yad dhṛdayoktaṃ dvāsaptatisaṃkhyāvacchinnaṃ nāḍīcakraṃ tad antar yat śaśimaṇḍalaṃ tadantaḥsthaṃ tāś ca nāḍyo 'śitapītarasasaṃcaraṇādhikāratvāt puṇyopacayena hitāḥ tadabhāvena ahitāḥ tāsāṃ saṃcāraka eka eva vyavahārabhedāt pañcabhedo vāyuḥ tāsāṃ ca dve pradhāne dakṣiṇottarasambaddhe agnīṣomātmake taddvāreṇa prāṇasya ūrdhvagamanam ahaḥ adho 'pānasya rātriḥ etena ardhamāsamāsartuvatsarādikālavibhāgo 'pi vyākhyātaḥ samaprāṇacāro viṣuvat tayor madhye tṛtīyā daṇḍākārā brahmanāḍī sthitā tatra niruddhaprāṇo yogī dīpākāram ātmānaṃ paśyati iti ata evoktaṃ samyagdarśanasampannaḥ karmabhir na sa badhyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Janm/1.164

Cite as: Janmamaraṇavicāra 1.164, in HREEM (hreem.cc/library/Janm/1.164), after GRETIL, M.R.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_vAmadeva-janmamaraNavicAra.xml — M.R. Shastri, Bombay: Nirnaya Sagar Press, 1918 | NOTE: verses numbered only within chapters; chapter numbers inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text