Library·Janmamaraṇavicāra·1

Janmamaraṇavicāra 1

व्रजेद् आयतनं नैव स फलं किंचिद् अश्नुते

vrajed āyatanaṃ naiva sa phalaṃ kiṃcid aśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्षायतनविज्ञानद्वेषिणो ये तु चेतसा

dīkṣāyatanavijñānadveṣiṇo ye tu cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचरन्ति च तत् ते वै सर्वे निरयगामिनः

ācaranti ca tat te vai sarve nirayagāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च स्वभ्यस्तविज्ञानमयाः शिवमया हि ते

ye ca svabhyastavijñānamayāḥ śivamayā hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्ता न तेषां स्यान् मृतौ कापि विचारणा

jīvanmuktā na teṣāṃ syān mṛtau kāpi vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत एव उक्तं श्रीनिशाटने गोदोहम् इषुपातं वा नयनोन्मीलनं च वा

ata eva uktaṃ śrīniśāṭane godoham iṣupātaṃ vā nayanonmīlanaṃ ca vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्युक्तः परे तत्त्वे न भूयो जन्मभाग् भवेत्

samyagyuktaḥ pare tattve na bhūyo janmabhāg bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात् पूर्वं परे न्यस्तो येनात्मा ब्रह्मणि स्वयम्

yasmāt pūrvaṃ pare nyasto yenātmā brahmaṇi svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणं तु कथं तस्य प्राणान्ते समुपस्थिते

smaraṇaṃ tu kathaṃ tasya prāṇānte samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरामभट्टारके ऽपि तावत् क्षेत्रं तथा तीर्थं यावद् ब्रह्मणि नो विशेत्

śrīrāmabhaṭṭārake 'pi tāvat kṣetraṃ tathā tīrthaṃ yāvad brahmaṇi no viśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् विदित्वा श्वपाको ऽपि मत्समो नात्र संशयः

tad viditvā śvapāko 'pi matsamo nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवता भेगिपतिनापि तीर्थे श्वपचगृहे वा नष्टस्मृतिर् अपि परित्यजन् देहम्

bhagavatā bhegipatināpi tīrthe śvapacagṛhe vā naṣṭasmṛtir api parityajan deham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानसमकालमुक्तः कैवल्यं याति हतशोकः

jñānasamakālamuktaḥ kaivalyaṃ yāti hataśokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमत्पौष्करायाम् अपि उक्तम् क्षित्यन्तानां च तत्त्वानां देवत्वेन व्यवस्थितः

śrīmatpauṣkarāyām api uktam kṣityantānāṃ ca tattvānāṃ devatvena vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रज्ञो भगवद्भक्तः श्रद्दधानः सदास्तिकः

mantrajño bhagavadbhaktaḥ śraddadhānaḥ sadāstikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्राश्रमे चैव निवसेत् संयतेन्द्रियः

yatra yatrāśrame caiva nivaset saṃyatendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदेहस्थं स्मरेन् नित्यं स्वमन्त्रं न्यस्तविग्रहः

svadehasthaṃ smaren nityaṃ svamantraṃ nyastavigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहसंन्यासकाले तु विश्रान्तो यत्र कुत्रचित्

dehasaṃnyāsakāle tu viśrānto yatra kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयाति पदम् आद्यं वै समुत्क्रान्तः स्वविग्रहम्

prayāti padam ādyaṃ vai samutkrāntaḥ svavigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्रापि शरीरम् एवायतनं नान्यद् आयतनं व्रजेत्

anyatrāpi śarīram evāyatanaṃ nānyad āyatanaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थम् एकं श्रयेन् मन्त्रम् अन्यतीर्थानि वर्जयेत् इति

tīrtham ekaṃ śrayen mantram anyatīrthāni varjayet iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा स्वस्थचेष्टाश् च ये मर्त्याः स्मरन्ति मम नारद

tathā svasthaceṣṭāś ca ye martyāḥ smaranti mama nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठपाषाणतुल्यांस् तान् अन्तकाले स्मराम्य् अहम्

kāṣṭhapāṣāṇatulyāṃs tān antakāle smarāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तम्

ity uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च संस्थितस्य उत्तमतया अधिकारिणो लोकयात्राप्रसिद्धास्रुविमोचनादिपरिदेवितं कार्यम् यथोक्तं श्रीपूर्वशासने निषिद्धं सर्वशास्त्राणां रोदनं कायशासनम्

na ca saṃsthitasya uttamatayā adhikāriṇo lokayātrāprasiddhāsruvimocanādiparidevitaṃ kāryam yathoktaṃ śrīpūrvaśāsane niṣiddhaṃ sarvaśāstrāṇāṃ rodanaṃ kāyaśāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषाद् भैरवे तन्त्रे शम्बरं पशुकल्पितम्

viśeṣād bhairave tantre śambaraṃ paśukalpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयुक्तम् इमम् आचारं त्यजेद् वै नौर्ध्वदैहिकम्

ayuktam imam ācāraṃ tyajed vai naurdhvadaihikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमतरहस्यतिलके ऽपि उत्तमनयाधिकारिणां संवृतनिजसदाचाराणां लोकप्रसिद्धिरक्षायै तदाचारापरित्यागो ऽपि आम्नातः तथा हि लोकाचारस्य विच्छेदो न कर्तव्यः कदाचन

śrīmatarahasyatilake 'pi uttamanayādhikāriṇāṃ saṃvṛtanijasadācārāṇāṃ lokaprasiddhirakṣāyai tadācārāparityāgo 'pi āmnātaḥ tathā hi lokācārasya vicchedo na kartavyaḥ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुह्यं गुह्यतरं कार्यं बाह्यं बाह्यान्तरं तथा इति

guhyaṃ guhyataraṃ kāryaṃ bāhyaṃ bāhyāntaraṃ tathā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनयोश् च पक्षयोर् एकतरपक्षावलम्बने प्रवरगुरव एव प्रमाणम्

anayoś ca pakṣayor ekatarapakṣāvalambane pravaragurava eva pramāṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रुद्देशेन च यागजपहोमोपवासादि गुरुम् आराध्य अवश्यं विधातव्यम् इत्य् उक्तम् श्रीमहाकुले आसूत्रिते भागलुप्ते यथेष्टरजसान्विते

pitruddeśena ca yāgajapahomopavāsādi gurum ārādhya avaśyaṃ vidhātavyam ity uktam śrīmahākule āsūtrite bhāgalupte yatheṣṭarajasānvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि मन्त्रम् अनाहूय मण्डले विधिचोदिते

api mantram anāhūya maṇḍale vidhicodite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिधानं प्रकुर्वन्ति मन्त्राणां सप्तकोटयः

saṃnidhānaṃ prakurvanti mantrāṇāṃ saptakoṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं पुनः कौलिकाम्नायस् तत्राहूय प्रपूजितः

kiṃ punaḥ kaulikāmnāyas tatrāhūya prapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्दिश्य पितॄन् भद्रे तदानन्त्याय कल्पते

samuddiśya pitṝn bhadre tadānantyāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीप्रचण्डभैरवे ऽपि उक्तम् तनुवित्ताश् च ये मर्त्या गुरुमन्त्रपरायणाः

śrīpracaṇḍabhairave 'pi uktam tanuvittāś ca ye martyā gurumantraparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषेण महायागपूजनं प्रति न क्षमाः

viśeṣeṇa mahāyāgapūjanaṃ prati na kṣamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धलिङ्गं तदा तेषां पित्रर्थं पूजयेद् बुधः

siddhaliṅgaṃ tadā teṣāṃ pitrarthaṃ pūjayed budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उचितं पूजनं तत्र देवानाम् अपि दुर्लभम्

ucitaṃ pūjanaṃ tatra devānām api durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलान्य् उद्धरते तत्र दश पूर्वापराण्य् अपि

kulāny uddharate tatra daśa pūrvāparāṇy api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभागेशमते ऽपि विषसर्पाग्न्यपस्मारक्षुधात्यशनबन्धनैः

śrībhāgeśamate 'pi viṣasarpāgnyapasmārakṣudhātyaśanabandhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालोदकनिर्घातराजशासनतस्करैः

caṇḍālodakanirghātarājaśāsanataskaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निदाघशीतशकटलूतोषितमहाव्रजैः

nidāghaśītaśakaṭalūtoṣitamahāvrajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणम्लेच्छपाषण्डिनिर्मूलोड्डामरक्रमैः

brāhmaṇamlecchapāṣaṇḍinirmūloḍḍāmarakramaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये हताः पापकर्माणो मित्रद्रोहरताश् च ये

ye hatāḥ pāpakarmāṇo mitradroharatāś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामिद्रोहकृताश् चान्ये ये तथात्मोपघातकाः

svāmidrohakṛtāś cānye ye tathātmopaghātakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुर्विण्यो दुश्चरित्राश् च प्रसवेन हताश् च याः

gurviṇyo duścaritrāś ca prasavena hatāś ca yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् उद्धरणोपायो नान्यो ऽस्ति वरवर्णिनि

teṣām uddharaṇopāyo nānyo 'sti varavarṇini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना यागं विना होमं विना मूर्तिपरिग्रहम्

vinā yāgaṃ vinā homaṃ vinā mūrtiparigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना महाजालविधिप्रयोगाहृतपुद्गलम्

vinā mahājālavidhiprayogāhṛtapudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतोद्धरणसंज्ञां च दीक्षां सर्वाध्ववर्तिनीम् इति

mṛtoddharaṇasaṃjñāṃ ca dīkṣāṃ sarvādhvavartinīm iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अयं तावत् ऊर्ध्वशासनवर्तिनां क्रमः

tad ayaṃ tāvat ūrdhvaśāsanavartināṃ kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरेषां तु स्वशास्त्रसमयोपन्यस्तानुष्ठानम् एव श्रेयः तद् अलम् अनेन

itareṣāṃ tu svaśāstrasamayopanyastānuṣṭhānam eva śreyaḥ tad alam anena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं समनन्तरोदीरितया नीत्या जन्ममरणप्रबन्धसम्बन्धम् अवधार्य अकृत्रिमस्वरूपपरामर्शनेन जीवन्मुक्तिम् आसाद्य कृतकृत्यताम् आलम्बन्ते सन्तः

evaṃ samanantarodīritayā nītyā janmamaraṇaprabandhasambandham avadhārya akṛtrimasvarūpaparāmarśanena jīvanmuktim āsādya kṛtakṛtyatām ālambante santaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तम् विदितमतिसतत्त्वाः संविदम्भोनिधानाद् अचलहृदयवीर्याकर्षनिष्पीडनोत्थम्

yathoktam viditamatisatattvāḥ saṃvidambhonidhānād acalahṛdayavīryākarṣaniṣpīḍanottham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतम् इति निगीर्णे कालकूटे ऽपि देवा यदि पिबत तदानीं निश्चितं वः शिवत्वम्

amṛtam iti nigīrṇe kālakūṭe 'pi devā yadi pibata tadānīṃ niścitaṃ vaḥ śivatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्योगेश्वराचार्यप्रसादासादितस्थितिः

śrīmadyogeśvarācāryaprasādāsāditasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामदेवश् चकारेदं जन्ममृत्युविचारणम्

vāmadevaś cakāredaṃ janmamṛtyuvicāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनवमदमन्थरा पुरंध्री मधुसमये मधुराश् च गीतिबन्धाः

abhinavamadamantharā puraṃdhrī madhusamaye madhurāś ca gītibandhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बत बत हृदयं हरन्ति वाचो ललितपदाश् च रहस्यवस्तुगर्भाः

bata bata hṛdayaṃ haranti vāco lalitapadāś ca rahasyavastugarbhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतिस् तत्रभवन्महामाहेश्वराचार्यवर्यश्रीमद्भट्टवामदेवस्य

kṛtis tatrabhavanmahāmāheśvarācāryavaryaśrīmadbhaṭṭavāmadevasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्विद्यानां संश्रये ग्रन्थविद्वद्व्यूहे ह्रासं कालवृत्त्योपयाते

sadvidyānāṃ saṃśraye granthavidvadvyūhe hrāsaṃ kālavṛttyopayāte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तत्सद्धर्मोद्दिधीर्षैकतानसत्प्रेक्षौजःशालिना कर्मवृत्त्यै

tattatsaddharmoddidhīrṣaikatānasatprekṣaujaḥśālinā karmavṛttyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमत्कश्मीराधिराजेन मुख्यैर् धर्मोद्युक्तैर् मन्त्रिभिः स्वैर् विवेच्य

śrīmatkaśmīrādhirājena mukhyair dharmodyuktair mantribhiḥ svair vivecya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यष्ठापि ज्ञानविज्ञानगर्भग्रन्थोद्धृत्यै मुख्यकार्यालयो यः

pratyaṣṭhāpi jñānavijñānagarbhagranthoddhṛtyai mukhyakāryālayo yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राजीवं निर्विशद्भिर् मुकुन्दरामाध्यक्षत्वाश्रितैः सद्भिर् एषः

tatrājīvaṃ nirviśadbhir mukundarāmādhyakṣatvāśritaiḥ sadbhir eṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्त्या शुद्ध्या व्याख्यया संस्कृतः स्तात् पूर्णो ग्रन्थः श्रेयसे सज्जनानाम्

pūrtyā śuddhyā vyākhyayā saṃskṛtaḥ stāt pūrṇo granthaḥ śreyase sajjanānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलकम्

tilakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीस्वात्मचिदमृतवपुःशंकरार्पणं भूयात्

śrīsvātmacidamṛtavapuḥśaṃkarārpaṇaṃ bhūyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.