Library·Kurma-Purana·1·1.11

Kurma-Purana 1.11

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे देशमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन् देवदेवः पितामहः । सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge deśamo 'dhyāyaḥ śrīkūrma uvāca evaṃ sṛṣṭvā parīcyādīn devadevaḥ pitāmahaḥ / sahaiva mānasaiḥ putraistatāpa paramaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं तपतो वक्त्राद् रुद्रः कालाग्निसन्निभः । त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

tasyaivaṃ tapato vaktrād rudraḥ kālāgnisannibhaḥ / triśūlapāṇirīśānaḥ pradurāsīt trilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः । विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

ardhanārīnaravapuḥ duṣprekṣyo 'tibhayaṅkaraḥ / vibhajātmānamityuktvā brahmā cāntardadhe bhayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत् । बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

tathokto 'sau dvidhā strītvaṃ puruṣatvamathākarot / bibheda puruṣatvaṃ ca daśadhā caikadhā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः । कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ / kapālośādayo viprā devakārye niyojitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः । बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

saumyāsaumyaistathā śāntāśāntaiḥ strītvaṃ ca sa prabhuḥ / bibheda bahudhā devaḥ svarūpairasitaiḥ sitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि । लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

tā vai vibhūtayo viprā viśrutāḥ śaktayo bhuvi / lakṣmyādayo yābhirīśā viśvaṃvyāpnoti śāṅkarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद् विभोः । महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

vibhajya purarīśānī svātmānaṃ śaṅkarād vibhoḥ / mahādevaniyogena pitāmahamupasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामाह भगवान् ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव । सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

tāmāha bhagavān brahmā dakṣasya duhitā bhava / sāpi tasya niyogena prādurāsīt prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियोगाद् ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम् । दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

niyogād brahmaṇo devīṃ dadau rudrāya tāṃ satīm / dakṣād rudro 'pi jagrāha svakīyāmeva śūlabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी । मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

prajāpatiṃ vinindyaiṣā kālena parameśvarī / menāyāmabhavat putrī tadā himavataḥ satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम् । हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

sa cāpi parvatavaro dadau rudrāya pārvatīm / hitāya sarvadevānāṃ trilokasyātmano 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी । शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

saiṣā māheśvarī devī śaṅkarārdhaśarīriṇī / śivā satī haimavatī surāsuranamaskṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः । विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

tasyāḥ prabhāvamatulaṃ sarve devāḥ savāsavāḥ / vindanti munayo vetti śaṅkaro vā svayaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः । ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

etad vaḥ kathitaṃ viprāḥ putratvaṃ parameṣṭhinaḥ / brahmaṇaḥ padmayonitvaṃ śaṅkarasyāmitaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम् । विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

sūta uvāca ityākarṇyātha munayaḥ kūrmarūpeṇa bhāṣitam / viṣṇunā punarevainaṃ praṇatā harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषय ऊचुः कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी । शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

ṛṣaya ūcuḥ kaiṣā bhagavatī devī śaṅkarārdhaśarīriṇī / śivā satī haimavatī yathāvad brūhi pṛcchatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः । प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā munīnāṃ puruṣottamaḥ / pratyuvāca mahāyogī dhyātvā svaṃ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकूर्म उवाच पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम् । रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

śrīkūrma uvāca purā pitāmahenoktaṃ merupṛṣṭhe suśobhanam / rahasyametad vijñānaṃ gopanīyaṃ viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम् । संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

sāṃkhyānāṃ paramaṃ sāṃkhyaṃ brahmavijñānamuttamam / saṃsārārṇavamagnānāṃ jantūnāmekamocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा । व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

yā sā māheśvarī śaktirjñānarūpātilālasā / vyomasaṃjñā parā kāṣṭhā seyaṃ haimavatī matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला । एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

śivā sarvagatānāntā guṇātītā suniṣkalā / ekānekavibhāgasthā jñānarūpātilālasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा । स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

ananyā niṣkale tattve saṃsthitā tasya tejasā / svābhāvikī ca tanmūlā prabhā bhānorivāmalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः । परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

ekā māheśvarī śaktiranekopādhiyogataḥ / parāvareṇa rūpeṇa krīḍate tasya sannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत् । न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

seyaṃ karoti sakalaṃ tasyāḥ kāryamidaṃ jagat / na kāryaṃ nāpi karaṇamīśvarasyeti sūrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः । अधिष्ठानवशात् तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः

catastraḥ śaktayo devyāḥ svarūpatvena saṃsthitāḥ / adhiṣṭhānavaśāt tasyāḥ śṛṇudhvaṃ munipuṅgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः । चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः

śāntirvidyā pratiṣṭhā ca nivṛttiścetitāḥ smṛtaḥ / caturvyūhastato devaḥ procyate parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते । चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः

anayā parayā devaḥ svātmānandaṃ samaśnute / caturṣvapi ca vedeṣu caturmūrtirmaheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत् । तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना

asyāstvanādisaṃsiddhamaiśvaryamatulaṃ mahat / tatsambandhādanantāyā rudreṇa paramātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका । प्रोच्यते भगवान् कालो हरिः प्राणो महेश्वरः

saiṣā sarveśvarī devī sarvabhūtapravartikā / procyate bhagavān kālo hariḥ prāṇo maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् । स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः

tatra sarvamidaṃ protamotaṃ caivākhilaṃ jagat / sa kālo 'gnirharo rudro gīyate vedavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः । सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

kālaḥ sṛjati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ / sarve kālasya vaśagā na kālaḥ kasyacid vaśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः । कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना

pradhānaṃ puruṣastattvaṃ mahānātmā tvahaṅkṛtiḥ / kālenānyāni tattvāni samāviṣṭāni yoginā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता । तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः

tasya sarvajagatsūtiḥ śaktirmāyeti viśrutā / tayedaṃ bhrāmayedīśo māyāvī puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी । वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत्

saiṣā māyātmikā śaktiḥ sarvākārā sanātanī / vaiśvarūpyaṃ maheśasya sarvadā saṃprakāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः । ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम्

anyāśca śaktayo mukhyāstasya devasya nirmitāḥ / jñānaśaktiḥ kriyāśaktiḥ prāṇaśaktiriti trayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः । माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया

sarvāsāmeva śaktīnāṃ śaktimanto vinirmitāḥ / māyayaivātha viprendrāḥ sā cānādiranantayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया । मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः

sarvaśaktyātmikā māyā durnivārā duratyayā / māyāvī sarvaśaktīśaḥ kālaḥ kālakāraḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति कालः सकलं संहरेत् काल एव हि । कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत्

karoti kālaḥ sakalaṃ saṃharet kāla eva hi / kālaḥ sthāpayate viśvaṃ kālādhīnamidaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः । अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः

labdhvā devādhidevasya sannidhiṃ parameṣṭhinaḥ / anantasyākhileśasya śaṃbhoḥ kālātmanaḥ prabhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते । एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा

pradhānaṃ puruṣo māyā māyā caivaṃ prapadyate / ekā sarvagatānantā kevalā niṣkalā śivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः । शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः

ekā śaktiḥ śivaiko 'pi śaktimānucyate śivaḥ / śaktayaḥ śaktimanto 'nye sarvaśaktisamudbhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः । अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः

śaktiśaktimatorbhedaṃ vadanti paramārthataḥ / abhedaṃ cānupaśyanti yoginastattvacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः । विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः

śaktayo girajā devī śaktimanto 'tha śaṅkaraḥ / viśeṣaḥ kathyate cāyaṃ purāṇe brahmavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता । प्रोच्यते भगवान् भोक्ता कपर्दे नीललोहितः

bhogyā viśveśvarī devī maheśvarapativratā / procyate bhagavān bhoktā kaparde nīlalohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः । प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः

mantā viśveśvaro devaḥ śaṅkaro manmathāntakaḥ / procyate matirīśānī mantavyā ca vicārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम् । प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ityetadakhilaṃ viprāḥ śaktiśaktimadudbhavam / procyate sarvavedeṣu munibhistattvadarśibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् । सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः

etat pradarśitaṃ divyaṃ devyā māhātmyamuttamam / sarvavedāntavedeṣu niścitaṃ brahmavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम् । योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ekaṃ sarvagataṃ sūkṣmaṃ kūṭasthamacalaṃ dhruvam / yoginastat prapaśyanti mahādevyāḥ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम् । योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ānandamakṣaraṃ brahma kevalaṃ niṣkalaṃ param / yoginastat prapaśyanti mahādevyāḥ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम् । अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत् परमं पदम्

parātparataraṃ tattvaṃ śāśvataṃ śivamacyutam / anantaprakṛtau līnaṃ devyāstat paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम् । आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत् परमं पदम्

śubhaṃ nirañjanaṃ śuddhaṃ nirguṇaṃ dvaitavarjitam / ātmopalabdhiviṣayaṃ devyāstat paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम् । संसारतापानखिलान् निहन्तीश्वरसंश्रया

saiṣā dhātrī vidhātrī ca paramānandamicchatām / saṃsāratāpānakhilān nihantīśvarasaṃśrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् विमुक्तिमन्विच्छन् पार्वतीं परमेश्वरीम् । आश्रयेत् सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम्

tasmād vimuktimanvicchan pārvatīṃ parameśvarīm / āśrayet sarvabhāvānāmātmabhūtāṃ śivātmikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् । सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम्

labdhvā ca putrīṃ śarvāṇīṃ tapastaptvā suduścaram / sabhāryaḥ śaraṃ yātaḥ pārvatīṃ parameśvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम् । मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम्

tāṃ dṛṣṭvā jāyamānāṃ ca svecchayaiva varānanām / menā himavataḥ patnī prāhedaṃ parvateśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेनोवाच पश्य बालामिमां राजन् राजीवसदृशाननाम् । हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः

menovāca paśya bālāmimāṃ rājan rājīvasadṛśānanām / hitāya sarvabhūtānāṃ jātā ca tapasāvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् । कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

so 'pi dṛṣṭvā tataḥ putrīṃ taruṇādityasannibhām / kapardinīṃ caturvaktrāṃ trinetrāmatilālasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम् । निर्गुणां सगुणां साक्षात् सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

aṣṭahastāṃ viśālākṣīṃ candrāvayavabhūṣaṇām / nirguṇāṃ saguṇāṃ sākṣāt sadasadvyaktivarjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः । भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम्

praṇamya śirasā bhūmau tejasā cātivihvalaḥ / bhītaḥ kṛtāñjalistasyāḥ provāca parameśvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीमवानुवाच का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते । न जाने त्वामहं वत्से यथावद् ब्रूहि पृच्छते

hīmavānuvāca kā tvaṃ devi viśālākṣi śaśāṅkāvayavāṅkite / na jāne tvāmahaṃ vatse yathāvad brūhi pṛcchate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी । व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा

girīndravacanaṃ śrutvā tataḥ sā parameśvarī / vyājahāra mahāśailaṃ yogināmabhayapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्युवाच मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम् । अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः

devyuvāca māṃ viddha paramāṃ śaktiṃ parameśvarasamāśrayām / ananyāmavyayāmekāṃ yāṃ paśyanti mumukṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा । शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका

ahaṃ vai sarvabhāvānātmā sarvāntarā śivā / śāśvataiśvaryavijñānamūrtiḥ sarvapravartikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी । दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम्

anantānantamahimā saṃsārārṇavatāriṇī / divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me rūpamaiśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम् । स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत् पारमेश्वरम्

etāvaduktvā vijñānaṃ dattvā himavate svayam / svaṃ rūpaṃ darśayāmāsa divyaṃ tat pārameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम् । ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम्

koṭisūryapritīkāśaṃ tejobimbaṃ nirākulam / jvālāmālāsahastrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम् । त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम्

daṃṣṭrākarālaṃ durdharṣa jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam / triśūlavarahastaṃ ca ghorarūpaṃ bhayānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम् । चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम्

praśāntaṃ saumyavadanamanantāścaryasaṃyutam / candrāvayavalakṣmāṇaṃ candrakoṭisamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् । दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्

kirīṭinaṃ gadāhastaṃ nūpurairupaśobhitam / divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् । अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम्

śaṅkhacakradharaṃ kāmyaṃ trinetraṃ kṛttivāsasam / aṇḍasthaṃ cāṇḍabāhyasthaṃ bāhyamābhyantaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम् । ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम्

sarvaśaktimayaṃ śubhraṃ sarvākāraṃ sanātanam / brahmondropendrayogīndrairvandyamānapadāmbujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् । सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम्

sarvataḥ pāṇipādāntaṃ sarvato 'kṣiśiromukham / sarvamāvṛtya tiṣṭhantaṃ dadarśa parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम् । भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः

dṛṣṭvā tadīdṛśaṃ rūpaṃ devyā māheśvaraṃ param / bhayena ca samāviṣṭaḥ sa rājā hṛṣṭamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् । नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम्

ātmanyādhāya cātmānamoṅkāraṃ samanusmaran / nāmnāmaṣṭasahastreṇa tuṣṭāva parameśvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीमवानुवाच शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला । शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा

hīmavānuvāca śivomā paramā śaktiranantā niṣkalāmalā / śāntā māheśvarī nityā śāśvatī paramākṣarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका । अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला

acintyā kevalānantyā śivātmā paramātmikā / anādiravyayā śuddhā devātmā sarvagācalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला । महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना

ekānekavibhāgasthā māyātītā sunirmalā / mahāmāheśvarī satyā mahādevī nirañjanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा । नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा

kāṣṭhā sarvāntarasthā ca cicchaktiratilālasā / nandā sarvātmikā vidyā jyotīrūpāmṛtākṣarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा । व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा

śāntiḥ pratiṣṭhā sarveṣāṃ nivṛttiramṛtapradā / vyomamūrtirvyomalayā vyomādhārācyutāmarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला । क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया

anādinidhanāmoghā kāraṇātmā kalākalā / kratuḥ prathamajā nābhiramṛtasyātmasaṃśrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी । प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी

prāṇeśvarapriyā mātā mahāmahiṣaghātinī / prāṇeśvarī prāṇarūpā pradhānapuruṣeśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा । सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी

sarvaśaktikalākārā jyotsnā dyormahimāspadā / sarvakāryaniyantrī ca sarvabhūteśvareśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी । आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी

anādiravyaktaguhā mahānandā sanātanī / ākāśayoniryogasthā mahāyogeśvareśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी । संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा

mahāmāyā suduṣpūrā mūlaprakṛtirīśvarī / saṃsārayoniḥ sakalā sarvaśaktisamudbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा । प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला

saṃsārapārā durvārā durnirokṣyā durāsadā / prāṇaśaktiḥ praṇavidyā yoginī paramā kalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा । अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः

mahāvibhūtirdurdharṣā mūlaprakṛtisaṃbhavā / anādyanantavibhavā parārthā puruṣāraṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया । शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा

sargasthityantakaraṇī sudurvācyā duratyayā / śabdayoniḥ śabdamayī nādākhyā nādavigrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका । पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी

pradhānapuruṣātītā pradhānapuruṣātmikā / purāṇī cinmayī puṃsāmādiḥ puruṣarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता । जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता

bhūtāntarātmā kūṭasthā mahāpuruṣasaṃjñitā / janmamṛtyujarātītā sarvaśaktisamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी । क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता

vyāpinī cānavacchinnā pradhānānupraveśinī / kṣetrajñaśaktiravyaktalakṣaṇā malavarjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा । महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा

anādimāyasaṃbhinnā tritattvā prakṛtirguhā / mahāmāyāsamutpannā tāmasī pauruṣī dhruvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका । अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी

vyaktāvyaktātmikākṛṣṇā raktāśuklā prasūtikā / akāryā kāryajananī nityaṃ prasavadharmiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी । ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका

sargapralayanirmuktā sṛṣṭisthityantadharmiṇī / brahmagarbhā caturviśā padmanābhācyutātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया । सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता

vaidyutī śāśvatī yonirjaganmāteśvarapriyā / sarvādhārā mahārūpā sarvaiśvaryasamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी । महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा

viśvarūpā mahāgarbhā viśveśecchānuvartinī / mahīyasī brahmayonirmahālakṣmīsamudbhāvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका । सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका

mahāvimānamadhyasthā mahānidrātmahetukā / sarvasādhāraṇī sūkṣmā hyavidyā pāramārthikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी । अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता

anantarūpānantasthā devī puruṣamohinī / anekākārasaṃsthānā kālatrayavivarjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका । ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया

brahmajanmā harermūrtirbrahmaviṣṇuśivātmikā / brahmeśaviṣṇujananī brahmākhyā brahmasaṃśrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी । वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता । अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा

vyaktā prathamajā brāhmī mahatī jñānarūpiṇī / vairāgyaiśvaryadharmātmā brahmamūrtirhṛdisthitā / apāṃyoniḥ svayaṃbhūtirmānasī tattvasaṃbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी । भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका

īśvarāṇī ca śarvāṇī śaṅkarārdhaśarīriṇī / bhavānī caiva rudrāṇī mahālakṣmīrathāmbikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा

maheśvarasamutpannā bhuktimuktiphalapradā / sarveśvarī sarvavandyā nityaṃ muditamānasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी । ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता

brahmendropendranamitā śaṅkarecchānuvartinī / īśvarārdhāsanagatā maheśvarapativratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी । पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी

sakṛdvibhāvitā sarvā samudrapariśoṣiṇī / pārvatī himavatputrī paramānandadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी । सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता

guṇāḍhyā yogajā yogyā jñānamūrtirvikāsinī / sāvitrīkamalā lakṣmīḥ śrīranantorasi sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना । सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला

sarojanilayā mudrā yoganidrā surārdinā / sarasvatī sarvavidyā jagajjyeṣṭhā sumaṅgalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका । योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना

vāgdevī varadā vācyā kīrtiḥ sarvārthasādhikā / yogīśvarī brahmavidyā mahāvidyā suśobhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता । स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः

guhyavidyātmavidyā ca dharmavidyātmabhāvitā / svāhā viśvaṃbharā siddhiḥ svadhā medhā dhṛtiḥ śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी । अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी

nītiḥ sunītiḥ sukṛtirmādhavī naravāhinī / ajā vibhāvarī saumyā bhoginī bhogadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी । त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी

śobhā vaṃśakarī lolā mālinī parameṣṭhinī / trailokyasundarī ramyā sundarī kāmacāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी । पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना

mahānubhāvā sattvasthā mahāmahiṣamardanī / padmamālā pāpaharā vicitrā mukuṭānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका । आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

niryantrā yantravāhasthā nandinī bhadrakālikā / ādityavarṇā kaumārī mayūravaravāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका । आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

niryantrā yantravāhasthā nandinī bhadrakālikā / ādityavarṇā kaumārī mayūravaravāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता । अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना

vṛṣāsanagatā gauro mahākālī surārcitā / aditirniyatā raudrī padmagarbhā vivāhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी । महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी

virūpākṣī lelihānā mahāpuranivāsinī / mahāphalānavadyāṅgī kāmapūrā vibhāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी । कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी

vicitraratnamukuṭā praṇatārtiprabhañjanī / kauśikī karṣaṇī rātristridaśārtivināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता । भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी

bahurūpā surūpā ca virūpā rūpavarjitā / bhaktārtiśamanī bhavyā bhavabhāvavināśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा । यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया

nirguṇā nityavibhavā niḥ sārā nirapatrapā / yaśasvinī sāmagītirbhavāṅganilayālayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी । सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी

dīkṣā vidyādharī dīptā mahendravinipātinī / sarvātiśāyinī vidyā sarvasiddhipradāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी । अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया

sarveśvarapriyā tārkṣyā samudrāntaravāsinī / akalaṅkā nirādhārā nityasiddhā nirāmayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.