Library·Kautilya: Arthasastra·1·1.21·1.21.7

Kautilya: Arthasastra 1.21.7

KAZ 1.21.7

अन्नस्य ऊष्मा मयूरग्रीवआभः शैत्यम् आशु क्लिष्टस्य^इव वैवर्ण्यं स-उदकत्वम् अक्लिन्नत्वं च - व्यञ्जनानाम् आशु शुष्कत्वं च क्वाथध्यामफेनपटलविच्छिन्नभावो गन्धस्पर्शरसवधश् च - द्रवेषु हीनअतिरिक्तच्छायादर्शनं फेनपटलसीमन्तऊर्ध्वराजीदर्शनं च - रसस्य मध्ये नीला राजी, पयसस् ताम्रा, मद्यतोययोः काली, दध्नः श्यामा, मधुनः श्वेता, द्रव्याणाम् आर्द्राणाम् आशु प्रम्लानत्वम् उत्पक्वभावः क्वाथनीलश्यावता च - शुष्काणाम् आशु शातनं वैवर्ण्यं च, - कठिनानां मृदुत्वं मृदूनां च कठिनत्वम्, तदभ्याशे क्षुद्रसत्त्ववधश् च, - आस्तरणप्रवरणानां ध्याममण्डलता तन्तुरोमपक्ष्मशातनं च, - लोहमणिमयानां पङ्कमलोपदेहता स्नेहरागगौरवप्रभाववर्णस्पर्शवधश् च - इति विषयुक्तस्य लिङ्गानि ॥

annasya ūṣmā mayūra.grīva.ābhaḥ śaityam āśu kliṣṭasya^iva vaivarṇyaṃ sa-udakatvam aklinnatvaṃ ca - vyañjanānām āśu śuṣkatvaṃ ca kvātha.dhyāma.phena.paṭala.vicchinna.bhāvo gandha.sparśa.rasa.vadhaś ca - draveṣu hīna.atiriktac.chāyā.darśanaṃ phena.paṭala.sīmanta.ūrdhva.rājī.darśanaṃ ca - rasasya madhye nīlā rājī, payasas tāmrā, madya.toyayoḥ kālī, dadhnaḥ śyāmā, madhunaḥ śvetā, dravyāṇām ārdrāṇām āśu pramlānatvam utpakva.bhāvaḥ kvātha.nīla.śyāvatā ca - śuṣkāṇām āśu śātanaṃ vaivarṇyaṃ ca, - kaṭhinānāṃ mṛdutvaṃ mṛdūnāṃ ca kaṭhinatvam, tad.abhyāśe kṣudra.sattva.vadhaś ca, - āstaraṇa.pravaraṇānāṃ dhyāma.maṇḍalatā tanturoma.pakṣma.śātanaṃ ca, - loha.maṇimayānāṃ paṅkama.lopadehatā sneha.rāga.gaurava.prabhāva.varṇa.sparśavadhaś ca - iti viṣayuktasya liṅgāni //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KAZ/1.21.7

Cite as: Kautilya: Arthasastra 1.21.7, in HREEM (hreem.cc/library/KAZ/1.21.7), after GRETIL, Kautilya: Arthasastra.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/5_artha/kautil_u.htm — Kautilya: Arthasastra | This files is copyrighted by the members of the Joint Seminar (see | | below). They may be freely distributed and used for scholarly purposes,| | but anyone wishing to use the files for commercial purposes must apply | | to the copyrigh

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text