Library·Kautilya: Arthasastra·10·10.1

Kautilya: Arthasastra 10.1

वास्तुकप्रशस्ते वास्तुनि नायकवर्धकि मौहूर्तिकाः स्कन्धआवारम्, वृत्तं दीर्घं चतुरश्रं वा भूमिवशेन वा, चतुर्द्वारं षट्पथं नवसंस्थानं मापयेयुः खातवप्रसालद्वारअट्टालकसम्पन्नं भये स्थाने च ॥

vāstuka.praśaste vāstuni nāyaka.vardhaki mauhūrtikāḥ skandha.āvāram, vṛttaṃ dīrghaṃ catur.aśraṃ vā bhūmi.vaśena vā, catur.dvāraṃ ṣaṭ.pathaṃ nava.saṃsthānaṃ māpayeyuḥ khāta.vapra.sāla.dvāra.aṭṭālaka.sampannaṃ bhaye sthāne ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमस्य^उत्तरे नवभागे राजवास्तुकं धनुःशतआयामम् अर्धविस्तारम्, पश्चिमअर्धे तस्य^अन्तःपुरम् ॥

madhyamasya^uttare nava.bhāge rāja.vāstukaṃ dhanuḥ.śata.āyāmam ardha.vistāram, paścima.ardhe tasya^antaḥ.puram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्वंशिकसैन्यं च^अन्ते निविशेत ॥

antar.vaṃśika.sainyaṃ ca^ante niviśeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्ताद् उपस्थानम्, दक्षिणतः कोशशासनकार्यकरणानि, वामतो राजऔपवाह्यानां हस्त्यश्वरथानां स्थानम् ॥

purastād upasthānam, dakṣiṇataḥ kośa.śāsana.kārya.karaṇāni, vāmato rāja.aupavāhyānāṃ hasty.aśva.rathānāṃ sthānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो धनुःशतअन्तराश् चत्वारः शकटमेथीप्रततिस्तम्भसालपरिक्षेपाः ॥

ato dhanuḥ.śata.antarāś catvāraḥ śakaṭa.methī.pratati.stambha.sāla.parikṣepāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे पुरस्तान् मन्त्रिपुरोहितौ, दण्षिणतः कोष्ठअगारं महानसं च, वामतः कुप्यआयुधअगारम् ॥

prathame purastān mantri.purohitau, daṇṣiṇataḥ koṣṭha.agāraṃ mahānasaṃ ca, vāmataḥ kupya.āyudha.agāram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीये मौलभृतानां स्थानम् अश्वरथानां सेनापतेश् च ॥

dvitīye maula.bhṛtānāṃ sthānam aśva.rathānāṃ senā.pateś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीये हस्तिनः श्रेण्यः प्रशास्ता च ॥

tṛtīye hastinaḥ śreṇyaḥ praśāstā ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे विष्टिर् नायको मित्रअमित्रअटवीबलं स्वपुरुषअधिष्ठितम् ॥

caturthe viṣṭir nāyako mitra.amitra.aṭavī.balaṃ sva.puruṣa.adhiṣṭhitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिजो रूपआजीवाश् च^अनुमहापथम् ॥

vaṇijo rūpa.ājīvāś ca^anu.mahā.patham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यतो लुब्धकश्वगणिनः सतूर्यअग्नयः, गूढाश् च^आरक्षाः ॥

bāhyato lubdhaka.śva.gaṇinaḥ satūrya.agnayaḥ, gūḍhāś ca^ārakṣāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रूणाम् आपाते कूपकूटअवपातकण्टकिनीश् च स्थापयेत् ॥

śatrūṇām āpāte kūpa.kūṭa.avapāta.kaṇṭakinīś ca sthāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशवर्गाणाम् आरक्षविपर्यासं कारयेत् ॥

aṣṭādaśa.vargāṇām ārakṣa.viparyāsaṃ kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवआयामं च कारयेद् अपसर्पज्ञानअर्थम् ॥

diva.āyāmaṃ ca kārayed apasarpa.jñāna.artham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवादसौरिकसमाजद्यूतवारणं च कारयेत्, मुद्रारक्षणं च ॥

vivāda.saurika.samāja.dyūta.vāraṇaṃ ca kārayet, mudrā.rakṣaṇaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनानिवृत्तम् आयुधीयम् अशासनं शून्यपालो बध्नीयात् ॥

senā.nivṛttam āyudhīyam aśāsanaṃ śūnya.pālo badhnīyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्ताद् अध्वनः सम्यक्प्रशास्ता रक्षणानि च । यायाद् वर्धकिविष्टिभ्याम् उदकानि च कारयेत् ॥ए

purastād adhvanaḥ samyak.praśāstā rakṣaṇāni ca / yāyād vardhaki.viṣṭibhyām udakāni ca kārayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.