Library·Kautilya: Arthasastra·2·2.8

Kautilya: Arthasastra 2.8

कोशपूर्वाः सर्वआरम्भाः ॥

kośa.pūrvāḥ sarva.ārambhāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् पूर्वं कोशम् अवेक्षेत ॥

tasmāt pūrvaṃ kośam avekṣeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचारसमृद्धिश् चरित्रअनुग्रहश् चोरनिग्रहो युक्तप्रतिषेधः सस्यसम्पत् पण्यबाहुल्यम् उपसर्गप्रमोक्षः परिहारक्षयो हिरण्यौपायनम् इति कोशवृद्धिः ॥

pracāra.samṛddhiś caritra.anugrahaś cora.nigraho yukta.pratiṣedhaḥ sasya.sampat paṇya.bāhulyam upasarga.pramokṣaḥ parihāra.kṣayo hiraṇya.upāyanam iti kośa.vṛddhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिबन्धः प्रयोगो व्यवहारो^अवस्तारः परिहापणम् उपभोगः परिवर्तनम् अपहारश् च^इति कोशक्षयः ॥

pratibandhaḥ prayogo vyavahāro^avastāraḥ parihāpaṇam upabhogaḥ parivartanam apahāraś ca^iti kośa.kṣayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धीनाम् असाधनम् अनवतारणम् अप्रवेशनं वा प्रतिबन्धः ॥

siddhīnām asādhanam anavatāraṇam apraveśanaṃ vā pratibandhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दशबन्धो दण्डः ॥

tatra daśa.bandho daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशद्रव्याणां वृद्धिप्रयोगाः प्रयोगः ॥

kośa.dravyāṇāṃ vṛddhi.prayogāḥ prayogaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पण्यव्यवहारो व्यवहारः ॥

paṇya.vyavahāro vyavahāraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र फलद्विगुणो दण्डः ॥

tatra phala.dvi.guṇo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं कालम् अप्राप्तं करोति^ अप्राप्तं प्राप्तं वा^इत्य् अवस्तारः ॥

siddhaṃ kālam aprāptaṃ karoti^ aprāptaṃ prāptaṃ vā^ity avastāraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पञ्चबन्धो दण्डः ॥

tatra pañca.bandho daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लृप्तम्(कॢप्तम्) आयं परिहापयति व्ययं वा विवर्धयति^इति परिहापणम् ॥

klṛptam(kḷptam) āyaṃ parihāpayati vyayaṃ vā vivardhayati^iti parihāpaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हीनचतुर्गुणो दण्डः ॥

tatra hīna.catur.guṇo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम् अन्यैर् वा राजद्रव्याणाम् उपभोजनम् उपभोगः ॥

svayam anyair vā rāja.dravyāṇām upabhojanam upabhogaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रत्नौपभोगे घातः, सारौपभोगे मध्यमः साहसदण्डः, फल्गुकुप्यौपभोगे तच् च तावत्^ च दण्डः ॥

tatra ratna.upabhoge ghātaḥ, sāra.upabhoge madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, phalgu.kupya.upabhoge tac ca tāvat^ ca daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजद्रव्याणाम् अन्यद्रव्येन^आदानं परिवर्तनम् ॥

rāja.dravyāṇām anya.dravyena^ādānaṃ parivartanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् उपभोगेन व्याख्यातम् ॥

tad upabhogena vyākhyātam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धम् आयं न प्रवेशयति, निबद्धं व्ययं न प्रयच्छति, प्राप्तां नीवीं विप्रतिजानीत इत्य् अपहारः ॥

siddham āyaṃ na praveśayati, nibaddhaṃ vyayaṃ na prayacchati, prāptāṃ nīvīṃ vipratijānīta ity apahāraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र द्वादशगुणो दण्डः ॥

tatra dvādaśa.guṇo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां हरणौपायाश् चत्वारिंशत् ॥

teṣāṃ haraṇa.upāyāś catvāriṃśat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं सिद्धं पश्चाद् अवतारितम्, पश्चात् सिद्धं पूर्वम् अवतारितम्, साध्यं न सिद्धम्, असाध्यं सिद्धम्, सिद्धम् असिद्धं कृतम्, असिद्धं सिद्धं कृतम्, अल्पसिद्धं बहु कृतम्, बहुसिद्धम् अल्पं कृतम्, अन्यत् सिद्धम् अन्यत् कृतम्, अन्यतः सिद्धम् अन्यतः कृतम्,- देयं न दत्तम्, अदेयं दत्तम्, काले न दत्तम्, अकाले दत्तम्, अल्पं दत्तं बहु कृतम्, बहु दत्तम् अल्पं कृतम्, अन्यद् दत्तम् अन्यत् कृतम्, अन्यतो दत्तम् अन्यतः कृतम्,- प्रविष्टम् अप्रविष्टं कृतम्, अप्रविष्टं प्रविष्टं कृतम्, कुप्यम् अदत्तमूल्यं प्रविष्टम्, दत्तमूल्यं न प्रविष्टं - संक्षेपो विक्षेपः कृतः, विक्षेपः संक्षेपो वा, महाअर्घम् अल्पअर्घेण परिवर्तितम्, अल्पअर्घं महाअर्घेण वा - समारोपितो^अर्घः, प्रत्यवरोपितो वा, संवत्सरो मासविषमः कृतः, मासो दिवसविषमो वा, समागमविषमः, मुखविषमः, कार्मिकविषमः - निर्वर्तनविषमः, पिण्डविषमः, वर्णविषमः, अर्घविषमः, मानविषमः, मापनविषमः, भाजनविषमः - इति हरणौपायाः ॥ -

pūrvaṃ siddhaṃ paścād avatāritam, paścāt siddhaṃ pūrvam avatāritam, sādhyaṃ na siddham, asādhyaṃ siddham, siddham asiddhaṃ kṛtam, asiddhaṃ siddhaṃ kṛtam, alpa.siddhaṃ bahu kṛtam, bahu.siddham alpaṃ kṛtam, anyat siddham anyat kṛtam, anyataḥ siddham anyataḥ kṛtam,- deyaṃ na dattam, adeyaṃ dattam, kāle na dattam, akāle dattam, alpaṃ dattaṃ bahu kṛtam, bahu dattam alpaṃ kṛtam, anyad dattam anyat kṛtam, anyato dattam anyataḥ kṛtam,- praviṣṭam apraviṣṭaṃ kṛtam, apraviṣṭaṃ praviṣṭaṃ kṛtam, kupyam adatta.mūlyaṃ praviṣṭam, datta.mūlyaṃ na praviṣṭaṃ - saṃkṣepo vikṣepaḥ kṛtaḥ, vikṣepaḥ saṃkṣepo vā, mahā.argham alpa.argheṇa parivartitam, alpa.arghaṃ mahā.argheṇa vā - samāropito^arghaḥ, pratyavaropito vā, saṃvatsaro māsa.viṣamaḥ kṛtaḥ, māso divasa.viṣamo vā, samāgama.viṣamaḥ, mukha.viṣamaḥ, kārmika.viṣamaḥ - nirvartana.viṣamaḥ, piṇḍa.viṣamaḥ, varṇa.viṣamaḥ, argha.viṣamaḥ, māna.viṣamaḥ, māpana.viṣamaḥ, bhājana.viṣamaḥ - iti haraṇa.upāyāḥ // -

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र^उपयुक्तनिधायकनिबन्धकप्रतिग्राहकदायकदापकमन्त्रिवैयावृत्यकरान् एकएकशो^अनुयुञ्जीत ॥

tatra^upayukta.nidhāyaka.nibandhaka.pratigrāhaka.dāyaka.dāpaka.mantri.vaiyāvṛtya.karān eka.ekaśo^anuyuñjīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्यावादे च^एषां युक्तसमो दण्डः ॥

mithyā.vāde ca^eṣāṃ yukta.samo daṇḍaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचारे च^अवघोषयेत् "अमुना प्रकृतेन^उपहताः प्रज्ञापयन्तु" इति ॥

pracāre ca^avaghoṣayet "amunā prakṛtena^upahatāḥ prajñāpayantu" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञापयतो यथाउपघातं दापयेत् ॥

prajñāpayato yathā.upaghātaṃ dāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकेषु च^अभियोगेष्व् अपव्ययमानः सकृद् एव परौक्तः सर्वं भजेत ॥

anekeṣu ca^abhiyogeṣv apavyayamānaḥ sakṛd eva para.uktaḥ sarvaṃ bhajeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैषम्ये सर्वत्र^अनुयोगं दद्यात् ॥

vaiṣamye sarvatra^anuyogaṃ dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्य् अर्थअपहारे च^अल्पेन^अपि सिद्धः सर्वं भजेत ॥

mahaty artha.apahāre ca^alpena^api siddhaḥ sarvaṃ bhajeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतप्रतिघातअवस्थः सूचको निष्पन्नअर्थः षष्ठम् अंशं लभेत, द्वादशम् अंशं भृतकः ॥

kṛta.pratighāta.avasthaḥ sūcako niṣpanna.arthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta, dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभूतअभियोगाद् अल्पनिष्पत्तौ निष्पन्नस्य^अंशं लभेत ॥

prabhūta.abhiyogād alpa.niṣpattau niṣpannasya^aṃśaṃ labheta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्पन्ने शारीरं हैरण्यं वा दण्डं लभेत, न च^अनुग्राह्यः ॥

aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta, na ca^anugrāhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पत्तौ निक्षिपेद् वादम् आत्मानं वा^अपवाहयेत् ।[श्] अभियुक्तौपजापात् तु सूचको वधम् आप्नुयात् ॥[श्] ए

niṣpattau nikṣiped vādam ātmānaṃ vā^apavāhayet /[ś] abhiyukta.upajāpāt tu sūcako vadham āpnuyāt //[ś] E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.