Kautilya: Arthasastra 5.4

लोकयात्राविद् राजानम् आत्मद्रव्यप्रकृतिसंपन्नं प्रियहितद्वारेण^आश्रयेत ॥

loka.yātrāvid rājānam ātma.dravya.prakṛti.saṃpannaṃ priya.hita.dvāreṇa^āśrayeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वा मन्येत "यथा^अहम् आश्रयईप्सुर् एवम् असौ विनयईप्सुर् आभिगामिकगुणयुक्तः" इति, द्रव्यप्रकृतिहीनम् अप्य् एनम् आश्रयेत, न त्व् एव^अनात्मसंपन्नम् ॥

yaṃ vā manyeta "yathā^aham āśraya.īpsur evam asau vinaya.īpsur ābhigāmika.guṇa.yuktaḥ" iti, dravya.prakṛti.hīnam apy enam āśrayeta, na tv eva^anātma.saṃpannam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनात्मवा हि नीतिशास्त्रद्वेषाद् अनर्थ्यसंयोगाद् वा प्राप्य^अपि महद् ऐश्वर्यं न भवति ॥

anātmavā hi nīti.śāstra.dveṣād anarthya.saṃyogād vā prāpya^api mahad aiśvaryaṃ na bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मवति लब्धअवकाशः शास्त्रअनुयोगं दद्यात् ॥

ātmavati labdha.avakāśaḥ śāstra.anuyogaṃ dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविसंवादाद्द् हि स्थानस्थैर्यम् अवाप्नोति ॥

avisaṃvādādd hi sthāna.sthairyam avāpnoti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतिकर्मसु पृष्ठस् तदात्वे च^आयत्यां च धर्मअर्थसंयुक्तं समर्थं प्रवीणवद् अपरिषद्भीरुः कथयेत् ॥

mati.karmasu pṛṣṭhas tadātve ca^āyatyāṃ ca dharma.artha.saṃyuktaṃ samarthaṃ pravīṇavad apariṣad.bhīruḥ kathayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईप्सितः पणेत "धर्मअर्थअनुयोगम् अविशिष्टेषु बलवत्संयुक्तेषु दण्डधारणं मत्संयोगे तदात्वे च दण्डधारणम् इति न कुर्याः, पक्षं वृत्तिं गुह्यं च मे न^उपहन्याः, संज्ञया च त्वां कामक्रोधदण्डनेषु वारयेयम्" इति ॥

īpsitaḥ paṇeta "dharma.artha.anuyogam aviśiṣṭeṣu balavat.saṃyukteṣu daṇḍa.dhāraṇaṃ mat.saṃyoge tadātve ca daṇḍa.dhāraṇam iti na kuryāḥ, pakṣaṃ vṛttiṃ guhyaṃ ca me na^upahanyāḥ, saṃjñayā ca tvāṃ kāma.krodha.daṇḍaneṣu vārayeyam" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिष्टः प्रदिष्टायां भूमाव् अनुज्ञातः प्रविशेत्, उपविशेच् च पार्श्वतः संनिकृष्टविप्रकृष्टः परआसनम् ॥

ādiṣṭaḥ pradiṣṭāyāṃ bhūmāv anujñātaḥ praviśet, upaviśec ca pārśvataḥ saṃnikṛṣṭa.viprakṛṣṭaḥ para.āsanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विगृह्य कथनम् असभ्यम् अप्रत्यक्षम् अश्रद्धेयम् अनृतं च वाक्यम् उच्चैर् अनर्मणि हासं वातष्ठीवने च शब्दवती न कुर्यात् ॥

vigṛhya kathanam asabhyam apratyakṣam aśraddheyam anṛtaṃ ca vākyam uccair anarmaṇi hāsaṃ vāta.ṣṭhīvane ca śabdavatī na kuryāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथः कथनम् अन्येन, जनवादे द्वन्द्वकथनम्, राज्ञो वेषम् उद्धतकुहकानां च, रत्नअतिशयप्रकाशअभ्यर्थनम्, एकअक्ष्योष्ठनिर्भोगं भ्रुकुटीकर्म वाक्यअवक्षेपणं च ब्रुवति, बलवत् संयुक्तविरोधम्, स्त्रीभिः स्त्रीदर्शिभिः सामन्तदूतैर् द्वेष्यपक्षअवक्षिप्तान् अर्थ्यैश् च प्रतिसंसर्गम् एकअर्थचर्यां संघातं च वर्जयेत्

mithaḥ kathanam anyena, jana.vāde dvandva.kathanam, rājño veṣam uddhata.kuhakānāṃ ca, ratna.atiśaya.prakāśa.abhyarthanam, eka.akṣy.oṣṭha.nirbhogaṃ bhrukuṭī.karma vākya.avakṣepaṇaṃ ca bruvati, balavat saṃyukta.virodham, strībhiḥ strī.darśibhiḥ sāmanta.dūtair dveṣya.pakṣa.avakṣiptān arthyaiś ca pratisaṃsargam eka.artha.caryāṃ saṃghātaṃ ca varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहीनकालं राजअर्थं स्वअर्थं प्रियहितैः सह । परअर्थं देशकाले च ब्रूयाद् धर्मअर्थसंहितम् ॥

ahīna.kālaṃ rāja.arthaṃ sva.arthaṃ priya.hitaiḥ saha / para.arthaṃ deśa.kāle ca brūyād dharma.artha.saṃhitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टः प्रियहितं ब्रूयान् न ब्रूयाद् अहितं प्रियम् । अप्रियं वा हितं ब्रूयात्^शृण्वतो^अनुमतो मिथः ॥

pṛṣṭaḥ priya.hitaṃ brūyān na brūyād ahitaṃ priyam / apriyaṃ vā hitaṃ brūyāt^śṛṇvato^anumato mithaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णीं वा प्रतिवाक्ये स्याद् वेष्यआदींश् च न वर्णयेत् । अप्रिया अपि दक्षाः स्युस् तद्भावाद् ये बहिष्कृताः ॥

tūṣṇīṃ vā prativākye syād veṣya.ādīṃś ca na varṇayet / apriyā api dakṣāḥ syus tad.bhāvād ye bahiṣ.kṛtāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थ्याश् च प्रिया दृष्टाश् चित्तज्ञानअनुवर्तिनः । अभिहास्येष्व् अभिहसेद् घोरहासांश् च वर्जयेत् ॥ए

anarthyāś ca priyā dṛṣṭāś citta.jñāna.anuvartinaḥ / abhihāsyeṣv abhihased ghora.hāsāṃś ca varjayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परात् संक्रामयेद् घोरं न च घोरं परे वदेत् । तितिक्षेत^आत्मनश् चैव क्षमावान् पृथिवीसमः ॥

parāt saṃkrāmayed ghoraṃ na ca ghoraṃ pare vadet / titikṣeta^ātmanaś caiva kṣamāvān pṛthivī.samaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मरक्षा हि सततं पूर्वं कार्या विजानता । अग्नाव् इव हि संप्रोक्ता वृत्ती राजा^उपजीविनाम् ॥

ātma.rakṣā hi satataṃ pūrvaṃ kāryā vijānatā / agnāv iva hi saṃproktā vṛttī rājā^upajīvinām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदेशं दहेद् अग्निः शरीरं वा परं गतः । स-पुत्रदारं राजा तु घातयेद् अर्धयेत वा ॥ए

eka.deśaṃ dahed agniḥ śarīraṃ vā paraṃ gataḥ / sa-putra.dāraṃ rājā tu ghātayed ardhayeta vā //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.