यदि वा मन्येत "शैलवननदीदुर्गम् अटवीव्यवहितं छिन्नधान्यपुरुषवीवधआसारम् अयवसैन्धनौदकम् अविज्ञातं प्रकृष्टम् अन्यभावदेशीयं वा सैन्यव्यायामानाम् अलब्धभौमं वा देशं परो यास्यति, विपरीतम् अहम्" इत्य् एतस्मिन् विशेषे परिपणितदेशं संधिम् उपेयात् ॥

yadi vā manyeta "śaila.vana.nadī.durgam aṭavī.vyavahitaṃ chinna.dhānya.puruṣa.vīvadha.āsāram ayavasa.indhana.udakam avijñātaṃ prakṛṣṭam anya.bhāva.deśīyaṃ vā sainya.vyāyāmānām alabdha.bhaumaṃ vā deśaṃ paro yāsyati, viparītam aham" ity etasmin viśeṣe paripaṇita.deśaṃ saṃdhim upeyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.9

यदि वा मन्येत "प्रवर्षौष्णशीतम् अतिव्याधिप्रायम् उपक्षीणआहारौपभोगं सैन्यव्यायामानां च^औपरोधिकं कार्यसाधनानाम् ऊनम् अतिरिक्तं वा कालं परश् चेष्टिष्यते, विपरीतम् अहम्" इत्य् एतस्मिन् विशेषे परिपणितकालं संधिम् उपेयात् ॥

yadi vā manyeta "pravarṣa.uṣṇa.śītam ativyādhi.prāyam upakṣīṇa.āhāra.upabhogaṃ sainya.vyāyāmānāṃ ca^auparodhikaṃ kārya.sādhanānām ūnam atiriktaṃ vā kālaṃ paraś ceṣṭiṣyate, viparītam aham" ity etasmin viśeṣe paripaṇita.kālaṃ saṃdhim upeyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.10

यदि वा मन्येत "प्रत्यादेयं प्रकृतिकोपकं दीर्घकालं महाक्षयव्ययम् अल्पम् अनर्थअनुबन्धम् अकल्यम् अधर्म्यं मध्यमौदासीनविरुद्धं मित्रौपघातकं वा कार्यं परः साधयिष्यति, विपरीतम् अहम्" इत्य् एतस्मिन् विशेषे परिपणितअर्थं संधिम् उपेयात् ॥

yadi vā manyeta "pratyādeyaṃ prakṛti.kopakaṃ dīrgha.kālaṃ mahā.kṣaya.vyayam alpam anartha.anubandham akalyam adharmyaṃ madhyama.udāsīna.viruddhaṃ mitra.upaghātakaṃ vā kāryaṃ paraḥ sādhayiṣyati, viparītam aham" ity etasmin viśeṣe paripaṇita.arthaṃ saṃdhim upeyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.11

एवं देशकालयोः कालकार्ययोर् देशकार्ययोर् देशकालकार्याणां च^अवस्थापनात् सप्तविधः परिपणितः ॥

evaṃ deśa.kālayoḥ kāla.kāryayor deśa.kāryayor deśa.kāla.kāryāṇāṃ ca^avasthāpanāt sapta.vidhaḥ paripaṇitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.12

तस्मिन् प्राग् एव^आरभ्य प्रतिष्ठाप्य च स्वकर्माणि परकर्मसु विक्रमेत ॥

tasmin prāg eva^ārabhya pratiṣṭhāpya ca sva.karmāṇi para.karmasu vikrameta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.13

व्यसनत्वरअवमानआलस्ययुक्तम् अज्ञं वा शत्रुम् अतिसंधातुकामो देशकालकार्याणाम् अनवस्थापनात् "संहितौ स्वः" इति संधिविश्वासेन परच्छिद्रम् आसाद्य प्रहरेद् इत्य् अपरिपणितः ॥

vyasana.tvara.avamāna.ālasya.yuktam ajñaṃ vā śatrum atisaṃdhātu.kāmo deśa.kāla.kāryāṇām anavasthāpanāt "saṃhitau svaḥ" iti saṃdhi.viśvāsena parac.chidram āsādya prahared ity aparipaṇitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.14

तत्र^एतद् भवति ॥

tatra^etad bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.15

सामन्तेन^एव सामन्तं विद्वान् आयोज्य विग्रहे । ततो^अन्यस्य हरेद् भूमिं छित्त्वा पक्षं समन्ततः ॥

sāmantena^eva sāmantaṃ vidvān āyojya vigrahe / tato^anyasya hared bhūmiṃ chittvā pakṣaṃ samantataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.16

संधेर् अकृतचिकीर्षा कृतश्लेषणं कृतविदूषणम् अवशीर्णक्रिया च ॥

saṃdher akṛta.cikīrṣā kṛta.śleṣaṇaṃ kṛta.vidūṣaṇam avaśīrṇa.kriyā ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.17

विक्रमस्य प्रकाशयुद्धं कूटयुद्धं तूष्णींयुद्धम् ॥

vikramasya prakāśa.yuddhaṃ kūṭa.yuddhaṃ tūṣṇīṃ.yuddham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.18

इति संधिविक्रमौ ॥

iti saṃdhi.vikramau //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.19

अपूर्वस्य संधेः सअनुबन्धैः सामआदिभिः पर्येषणं समहीनज्यायसां च यथाबलम् अवस्थापनम् अकृतचिकीर्षा ॥

apūrvasya saṃdheḥ sa.anubandhaiḥ sāma.ādibhiḥ paryeṣaṇaṃ sama.hīna.jyāyasāṃ ca yathā.balam avasthāpanam akṛta.cikīrṣā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.20

कृतस्य प्रियहिताभ्याम् उभयतः परिपालनं यथासम्भाषितस्य च निबन्धनस्य^अनुवर्तनं रक्षणं च "कथं परस्मान् न भिद्येत" इति कृतश्लेषणम् ॥

kṛtasya priya.hitābhyām ubhayataḥ paripālanaṃ yathā.sambhāṣitasya ca nibandhanasya^anuvartanaṃ rakṣaṇaṃ ca "kathaṃ parasmān na bhidyeta" iti kṛta.śleṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.21

परस्य^अपसंधेयतां दूष्यअतिसंधानेन स्थापयित्वा व्यतिक्रमः कृतविदूषणम् ॥

parasya^apasaṃdheyatāṃ dūṣya.atisaṃdhānena sthāpayitvā vyatikramaḥ kṛta.vidūṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.22

भृत्येन मित्रेण वा दोषअपसृतेन प्रतिसंधानम् अवशीर्णक्रिया ॥

bhṛtyena mitreṇa vā doṣa.apasṛtena pratisaṃdhānam avaśīrṇa.kriyā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.23

तस्यां गतआगतश् चतुर्विधः - कारणाद् गतआगतो, विपरीतः, कारणाद् गतो^अकारणाद् आगतो, विपरीतश् च^इति ॥

tasyāṃ gata.āgataś catur.vidhaḥ - kāraṇād gata.āgato, viparītaḥ, kāraṇād gato^akāraṇād āgato, viparītaś ca^iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.24

स्वामिनो दोषेण गतो गुणेन^आगतः परस्य गुणेन गतो दोषेण^आगत इति कारणाद् गतआगतः संधेयः ॥

svāmino doṣeṇa gato guṇena^āgataḥ parasya guṇena gato doṣeṇa^āgata iti kāraṇād gata.āgataḥ saṃdheyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.25

स्वदोषेण गतआगतो गुणम् उभयोः परित्यज्य अकारणाद् गतआगतः चलबुद्धिर् असंधेयः ॥

sva.doṣeṇa gata.āgato guṇam ubhayoḥ parityajya akāraṇād gata.āgataḥ cala.buddhir asaṃdheyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.26

स्वामिनो दोषेण गतः परस्मात् स्वदोषेण^आगत इति कारणाद् गतो^अकारणाद् आगतः तर्कयितव्यः "परप्रयुक्तः स्वेन वा दोषेण^अपकर्तुकामः, परस्य^उच्छेत्तारम् अमित्रं मे ज्ञात्वा प्रतिघातभयाद् आगतः, परं वा माम् उच्छेत्तुकामं परित्यज्य^आनृशंस्याद् आगतः" इति ॥

svāmino doṣeṇa gataḥ parasmāt sva.doṣeṇa^āgata iti kāraṇād gato^akāraṇād āgataḥ tarkayitavyaḥ "para.prayuktaḥ svena vā doṣeṇa^apakartu.kāmaḥ, parasya^ucchettāram amitraṃ me jñātvā pratighāta.bhayād āgataḥ, paraṃ vā mām ucchettu.kāmaṃ parityajya^ānṛśaṃsyād āgataḥ" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.27

ज्ञात्वा कल्याणबुद्धिं पूजयेद्, अन्यथाबुद्धिम् अपकृष्टं वासयेत् ॥

jñātvā kalyāṇa.buddhiṃ pūjayed, anyathā.buddhim apakṛṣṭaṃ vāsayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.28

स्वदोषेण गतः परदोषेण^आगत इत्य् अकारणाद् गतः कारणाद् आगतः तर्कयितव्यः " छिद्रं मे पूरयिष्यति, उचितो^अयम् अस्य वासः, परत्र^अस्य जनो न रमते, मित्रैर् मे संहितः, शत्रुभिर् विगृहीतः, लुब्धक्रूराद् आविग्नः शत्रुसंहिताद् वा परस्मात्" इति ॥

sva.doṣeṇa gataḥ para.doṣeṇa^āgata ity akāraṇād gataḥ kāraṇād āgataḥ tarkayitavyaḥ " chidraṃ me pūrayiṣyati, ucito^ayam asya vāsaḥ, paratra^asya jano na ramate, mitrair me saṃhitaḥ, śatrubhir vigṛhītaḥ, lubdha.krūrād āvignaḥ śatru.saṃhitād vā parasmāt" iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.29

ज्ञात्वा यथाबुद्ध्य् अवस्थापयितव्यः ॥

jñātvā yathā.buddhy avasthāpayitavyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.30

"कृतप्रणाशः शक्तिहानिर् विद्यापण्यत्वम् आशानिर्वेदो देशलौल्यम् अविश्वासो बलवद्विग्रहो वा परित्यागस्थानम्" इत्य् आचार्याः ॥

"kṛta.praṇāśaḥ śakti.hānir vidyā.paṇyatvam āśā.nirvedo deśa.laulyam aviśvāso balavad.vigraho vā parityāga.sthānam" ity ācāryāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.31

भयम् अवृत्तिर् अमर्ष इति कौटिल्यः ॥

bhayam avṛttir amarṣa iti kauṭilyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.32

इह^अपकारी त्याज्यः, परअपकारी संधेयः, उभयअपकारी तर्कयितव्य इति समानम् ॥

iha^apakārī tyājyaḥ, para.apakārī saṃdheyaḥ, ubhaya.apakārī tarkayitavya iti samānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.33

असंधेयेन त्व् अवश्यं संधातव्ये यतः प्रभावस् ततः प्रतिविदध्यात् ॥

asaṃdheyena tv avaśyaṃ saṃdhātavye yataḥ prabhāvas tataḥ pratividadhyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.34

सौपकारं व्यवहितं गुप्तम् आयुःक्षयाद् इति । वासयेद् अरिपक्षीयम् अवशीर्णक्रियाविधौ ॥

sa.upakāraṃ vyavahitaṃ guptam āyuḥ.kṣayād iti / vāsayed ari.pakṣīyam avaśīrṇa.kriyā.vidhau //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.35

विक्रमयेद् भर्तरि वा सिद्धं वा दण्डचारिणम् ॥ कुर्याद् अमित्रअटवीषु प्रत्यन्ते वा^अन्यतः क्षिपेत् ॥

vikramayed bhartari vā siddhaṃ vā daṇḍa.cāriṇam // kuryād amitra.aṭavīṣu pratyante vā^anyataḥ kṣipet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.36

पण्यं कुर्याद् असिद्धं वा सिद्धं वा तेन संवृतम् ॥ तस्य^एव दोषेणअदूष्य परसंधेयकारणात् ॥

paṇyaṃ kuryād asiddhaṃ vā siddhaṃ vā tena saṃvṛtam // tasya^eva doṣeṇa.adūṣya para.saṃdheya.kāraṇāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.37

अथ वा शमयेद् एनम् आयत्यर्थम् उपांशुना ॥ आयत्यां च वधप्रेप्सुं दृष्ट्वा हन्याद् गतआगतम् ॥

atha vā śamayed enam āyaty.artham upāṃśunā // āyatyāṃ ca vadha.prepsuṃ dṛṣṭvā hanyād gata.āgatam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.38

अरितो^अभ्यागतो दोषः शत्रुसंवासकारितः ॥ सर्पसंवासधर्मित्वान् नित्यौद्वेगेन दूषितः ॥

arito^abhyāgato doṣaḥ śatru.saṃvāsa.kāritaḥ // sarpa.saṃvāsa.dharmitvān nitya.udvegena dūṣitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.39

जायते प्लक्षबीजआशात् कपोताद् इव शाल्मलेः ॥ उद्वेगजननो नित्यं पश्चाद् अपि भयआवहः ॥

jāyate plakṣa.bīja.āśāt kapotād iva śālmaleḥ // udvega.janano nityaṃ paścād api bhaya.āvahaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.40

प्रकाशयुद्धं निर्दिष्टे देशे काले च विक्रमः ॥ विभीषणम् अवस्कन्दः प्रमादव्यसनअर्दनम् ॥

prakāśa.yuddhaṃ nirdiṣṭe deśe kāle ca vikramaḥ // vibhīṣaṇam avaskandaḥ pramāda.vyasana.ardanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KAZ 7.6.41

एकत्र त्यागघातौ च कूटयुद्धस्य मातृका ॥ योगगूढौपजापअर्थं तूष्णींयुद्धस्य लक्षणम् ॥ए

ekatra tyāga.ghātau ca kūṭa.yuddhasya mātṛkā // yoga.gūḍha.upajāpa.arthaṃ tūṣṇīṃ.yuddhasya lakṣaṇam //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.