अल्पः पश्चात्कोपो महान् पुरस्ताल्लाभ इति अल्पः पश्चात्कोपो गरीयान् ॥
alpaḥ paścāt.kopo mahān purastāl.lābha iti alpaḥ paścāt.kopo garīyān //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kautilya: Arthasastra·9·9.3
Kautilya: Arthasastra 9.3
अल्पं पश्चात्कोपं प्रयातस्स्य दूष्यअमित्रआटविका हि सर्वतः समेधयन्ति, प्रकृतिकोपो वा ॥
alpaṃ paścāt.kopaṃ prayātassya dūṣya.amitra.āṭavikā hi sarvataḥ samedhayanti, prakṛti.kopo vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धम् अपि च महान्तं पुरस्ताल्लाहम् एवंभूते भृत्यमित्रक्षयव्यया ग्रसन्ते ॥
labdham api ca mahāntaṃ purastāl.lāham evaṃ.bhūte bhṛtya.mitra.kṣaya.vyayā grasante //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सहस्रएकीयः पुरस्ताल्लाभस्य^अयोगः शतएकीयो वा पश्चात्कोप इति न यायात् ॥
tasmāt sahasra.ekīyaḥ purastāl.lābhasya^ayogaḥ śata.ekīyo vā paścāt.kopa iti na yāyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूचीमुखा ह्य् अनर्था इति लोकप्रवादः ॥
sūcī.mukhā hy anarthā iti loka.pravādaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्कोपे सामदानभेददण्डान् प्रयुञ्जीत ॥
paścāt.kope sāma.dāna.bheda.daṇḍān prayuñjīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताल्लाभे सेनापतिं कुमारं वा दण्डचारिणं कुर्वीत ॥
purastāl.lābhe senā.patiṃ kumāraṃ vā daṇḍa.cāriṇaṃ kurvīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवान् वा राजा पश्चात्कोपअवग्रहसमर्थः पुरस्ताल्लाभम् आदातुं यायात् ॥
balavān vā rājā paścāt.kopa.avagraha.samarthaḥ purastāl.lābham ādātuṃ yāyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरकोपशङ्कायां शङ्कितान् आदाय यायात्, बाह्यकोपशङ्कायां वा पुत्रदारम् एषाम् ॥
abhyantara.kopa.śaṅkāyāṃ śaṅkitān ādāya yāyāt, bāhya.kopa.śaṅkāyāṃ vā putra.dāram eṣām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरअवग्रहं कृत्वा शून्यपालम् अनेकबलवर्गम् अनेकमुख्यं च स्थापयित्वा यायात्, न वा यायात् ॥
abhyantara.avagrahaṃ kṛtvā śūnya.pālam aneka.bala.vargam aneka.mukhyaṃ ca sthāpayitvā yāyāt, na vā yāyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरकोपो बाह्यकोपात् पापीयान् इत्य् उक्तं पुरस्तात् ॥
abhyantara.kopo bāhya.kopāt pāpīyān ity uktaṃ purastāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रपुरोहितसेनापतियुवराजानाम् अन्यतमकोपो^अभ्यन्तरकोपः ॥
mantra.purohita.senā.pati.yuva.rājānām anyatama.kopo^abhyantara.kopaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आत्मदोषत्यागेन परशक्त्यपराधवशेन वा साधयेत् ॥
tam ātma.doṣa.tyāgena para.śakty.aparādha.vaśena vā sādhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाअपराधे^अपि पुरोहिते सम्रोधनम् अवस्रावणं वा सिद्धिः, युवराजे सम्रोधनं निग्रहो वा गुणवत्य् अन्यस्मिन् सति पुत्रे ॥
mahā.aparādhe^api purohite samrodhanam avasrāvaṇaṃ vā siddhiḥ, yuva.rāje samrodhanaṃ nigraho vā guṇavaty anyasmin sati putre //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रं भ्रातरम् अन्यं वा कुल्यं राजग्राहिणम् उत्साहेन साधयेत्, उत्साहअब्भावे गृहीतअनुवर्तनसंधिकर्मभ्याम् अरिसंधानभयात् ॥
putraṃ bhrātaram anyaṃ vā kulyaṃ rāja.grāhiṇam utsāhena sādhayet, utsāha.abbhāve gṛhīta.anuvartana.saṃdhi.karmabhyām ari.saṃdhāna.bhayāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येभ्यस् तद्विधेभ्यो वा भूमिदानैर् विश्वासयेद् एनम् ॥
anyebhyas tad.vidhebhyo vā bhūmi.dānair viśvāsayed enam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विशिष्टं स्वयंग्राहं दण्डं वा प्रेषयेत्, सामन्तआटविकान् वा, तैर् विगृहीतम् अतिसंदध्यात् ॥
tad.viśiṣṭaṃ svayaṃ.grāhaṃ daṇḍaṃ vā preṣayet, sāmanta.āṭavikān vā, tair vigṛhītam atisaṃdadhyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरुद्धआदानं पारग्रामिकं वा योगम् आतिष्ठेत् ॥
aparuddha.ādānaṃ pāragrāmikaṃ vā yogam ātiṣṭhet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन मन्त्रसेनापती व्याख्यातौ ॥
etena mantra.senā.patī vyākhyātau //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्र्यादिवर्जानाम् अन्तरमात्यानाम् अन्यतमकोपो^अन्तरमात्यकोपः ॥
mantry.ādi.varjānām antar.amātyānām anyatama.kopo^antar.amātya.kopaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र^अपि यथाअर्हम् उपायान् प्रयुञ्जीत ॥
tatra^api yathā.arham upāyān prayuñjīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राष्ट्रमुख्यअन्तपालआटविकदण्डौपनतानाम् अन्यतमकोपो बाह्यकोपः ॥
rāṣṭra.mukhya.anta.pāla.āṭavika.daṇḍa.upanatānām anyatama.kopo bāhya.kopaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अन्योन्येन^अवग्राहयेत् ॥
tam anyonyena^avagrāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिदुर्गप्रतिष्टब्धं वा सामन्तआटविकतत्कुलीनअपरुद्धानाम् अन्यतमेन^अवग्राहयेत् ॥
atidurga.pratiṣṭabdhaṃ vā sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatamena^avagrāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रेण^उपग्राहयेद् वा यथा न^अमित्रं गच्छेत् ॥
mitreṇa^upagrāhayed vā yathā na^amitraṃ gacchet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमित्राद् वा सत्त्री भेदयेद् एनं - "अयं त्वा योगपुरुषं मन्यमानो भर्तर्य् एव विक्रमयिष्यति, अवाप्तअर्थो दण्डचारिणम् अमित्रआटविकेषु कृच्छ्रे वा प्रयासे योक्ष्यति, विपुत्रदारम् अन्ते वा वासयिष्यति ॥
amitrād vā sattrī bhedayed enaṃ - "ayaṃ tvā yoga.puruṣaṃ manyamāno bhartary eva vikramayiṣyati, avāpta.artho daṇḍa.cāriṇam amitra.āṭavikeṣu kṛcchre vā prayāse yokṣyati, viputra.dāram ante vā vāsayiṣyati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिहतविक्रमं त्वां भर्तर्य् पण्यं करिष्यति, त्वया वा संधिं कृत्वा भर्तारम् एव प्रसादयिष्यति ॥
pratihata.vikramaṃ tvāṃ bhartary paṇyaṃ kariṣyati, tvayā vā saṃdhiṃ kṛtvā bhartāram eva prasādayiṣyati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रम् उपकृष्टं वा^अस्य गच्छ" इति ॥
mitram upakṛṣṭaṃ vā^asya gaccha" iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपन्नम् इष्टअभिप्रायैः पूजयेत् ॥
pratipannam iṣṭa.abhiprāyaiḥ pūjayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतिपन्नस्य संश्रयं भेदयेद् "असौ ते योगपुरुषः प्रणिहितः" इति ॥
apratipannasya saṃśrayaṃ bhedayed "asau te yoga.puruṣaḥ praṇihitaḥ" iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्री च^एनम् अभित्यक्तशासनैर् घातयेत्, गूढपुरुषैर् वा ॥
sattrī ca^enam abhityakta.śāsanair ghātayet, gūḍha.puruṣair vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहप्रस्थायिनो वा^अस्य प्रवीरपुरुषान् यथाअभिप्रायकरणेन^आवाहयेत् ॥
saha.prasthāyino vā^asya pravīra.puruṣān yathā.abhiprāya.karaṇena^āvāhayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रणिहितान् सत्त्री ब्रूयात् ॥
tena praṇihitān sattrī brūyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सिद्धिः ॥
iti siddhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्य च^एनान् कोपान् उत्थापयेत्, आत्मनश् च शमयेत् ॥
parasya ca^enān kopān utthāpayet, ātmanaś ca śamayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः कोपं कर्तुं शमयितुं वा शक्तस् तत्र^उपजापः कार्यः ॥
yaḥ kopaṃ kartuṃ śamayituṃ vā śaktas tatra^upajāpaḥ kāryaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सत्यसंधः शक्तः कर्मणि फलअवाप्तौ च^अनुग्रहीतुं विनिपाते च त्रातुं तत्र प्रतिजापः कार्यः, तर्कयितव्यश् च कल्याणबुद्धिर् उत^अहो शठ इति ॥
yaḥ satya.saṃdhaḥ śaktaḥ karmaṇi phala.avāptau ca^anugrahītuṃ vinipāte ca trātuṃ tatra pratijāpaḥ kāryaḥ, tarkayitavyaś ca kalyāṇa.buddhir uta^aho śaṭha iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शठो हि बाह्यो^अभ्यन्तरम् एवम् उपजपति - "भर्तारं चेद्द् हत्वा मां प्रतिपादयिष्यति शत्रुवधो भूमिलाभश् च मे द्विविधो लाभो भविष्यति, अथ वा शत्रुर् एनम् आहनिष्यति^इति हतबन्धुपक्षस् तुल्यदोषदण्डेन^उद्विग्नश् च मे भूयान् अकृत्यपक्षो भविष्यति, तद्विधे वा^अन्यस्मिन्न् अपि शङ्कितो भविष्यति, अन्यम् अन्यं च^अस्य मुख्यम्
śaṭho hi bāhyo^abhyantaram evam upajapati - "bhartāraṃ cedd hatvā māṃ pratipādayiṣyati śatru.vadho bhūmi.lābhaś ca me dvividho lābho bhaviṣyati, atha vā śatrur enam āhaniṣyati^iti hata.bandhu.pakṣas tulya.doṣa.daṇḍena^udvignaś ca me bhūyān akṛtya.pakṣo bhaviṣyati, tad.vidhe vā^anyasminn api śaṅkito bhaviṣyati, anyam anyaṃ ca^asya mukhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरो वा शठो बाह्यम् एवम् उपजपति - "कोशम् अस्य हरिष्यामि, दण्डं वा^अस्य हनिष्यामि, दुष्टं वा भर्तारम् अनेन घातयिष्यामि, प्रतिपन्नं बाह्यम् अमित्रआटविकेषु विक्रमयिष्यामि "चक्रम् अस्य सज्यताम्, वैरम् अस्य प्रसज्यताम्, ततः स्वअधीनो मे भविष्यति, ततो भर्तारम् एव प्रसादयिष्यामि, स्वयं वा राज्यं ग्रहीष्यामिण्" बद्ध्वा वा बाह्यभूमिं
abhyantaro vā śaṭho bāhyam evam upajapati - "kośam asya hariṣyāmi, daṇḍaṃ vā^asya haniṣyāmi, duṣṭaṃ vā bhartāram anena ghātayiṣyāmi, pratipannaṃ bāhyam amitra.āṭavikeṣu vikramayiṣyāmi "cakram asya sajyatām, vairam asya prasajyatām, tataḥ sva.adhīno me bhaviṣyati, tato bhartāram eva prasādayiṣyāmi, svayaṃ vā rājyaṃ grahīṣyāmiṇ" baddhvā vā bāhya.bhūmiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्याणबुद्धिस् तु सहजीव्य् अर्थम् उपजपति ॥
kalyāṇa.buddhis tu saha.jīvy artham upajapati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्याणबुद्धिना संदधीत, शठं "तथा" इति प्रतिगृह्य^अतिसंदध्यात् - इति ॥
kalyāṇa.buddhinā saṃdadhīta, śaṭhaṃ "tathā" iti pratigṛhya^atisaṃdadhyāt - iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उपलभ्य - परे परेभ्यः स्वे स्वेभ्यः स्वे परेभ्यः स्वतः परे । रक्ष्याः स्वेभ्यः परेभ्यश् च नित्यम् आत्मा विपश्चिता ॥ए
evam upalabhya - pare parebhyaḥ sve svebhyaḥ sve parebhyaḥ svataḥ pare / rakṣyāḥ svebhyaḥ parebhyaś ca nityam ātmā vipaścitā //E
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.