Ksemendra: Avadanakalpalata 29

जयति स सत्त्वविशेषः सत्त्ववताम् सर्वसत्त्वसुखहेतुः । देहदलने ऽपि शमयति कोपाग्निं शान्तिमुच्चैर्यः

jayati sa sattvaviśeṣaḥ sattvavatām sarvasattvasukhahetuḥ / dehadalane 'pi śamayati kopāgniṃ śāntimuccairyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मोपदेशे भगवान् कौण्डिन्यस्याग्रवर्तिनः । भिक्षोः कथाप्रसङ्गेन पृष्ट्प् भिक्षुभिरभ्यधात्

dharmopadeśe bhagavān kauṇḍinyasyāgravartinaḥ / bhikṣoḥ kathāprasaṅgena pṛṣṭp bhikṣubhirabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मदत्तस्य तनयो वाराणस्यां महीपतेः । काशिसुन्दरनामा व कालभूश्च बभुवतुः

brahmadattasya tanayo vārāṇasyāṃ mahīpateḥ / kāśisundaranāmā va kālabhūśca babhuvatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौवराज्यभरैकर्हः कुमारः काशिसुन्दरः । धर्माधर्ममयं राज्यं विचार्याचिन्तयच्चिरम्

yauvarājyabharaikarhaḥ kumāraḥ kāśisundaraḥ / dharmādharmamayaṃ rājyaṃ vicāryācintayacciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणक्षयिणि तारुण्ये जीविते वीचिचञ्चले । राज्ये स्वप्नविवाहे ऽस्मिन् मोहमूले न मे मतिः

kṣaṇakṣayiṇi tāruṇye jīvite vīcicañcale / rājye svapnavivāhe 'smin mohamūle na me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागप्रलापबहुले मायाम्फमहे मुहुः । वेश्यारोदननिःसारे संसारे नास्ति सत्यता

rāgapralāpabahule māyāmphamahe muhuḥ / veśyārodananiḥsāre saṃsāre nāsti satyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्रज्यामनघस्तस्मादगारादनगारिकम् । निस्त्रिंशवृत्तिसंसक्ताभिरागः किं विभूतिभिः

pravrajyāmanaghastasmādagārādanagārikam / nistriṃśavṛttisaṃsaktābhirāgaḥ kiṃ vibhūtibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजसूनुर्विचिन्त्येति विवेकविमलाशयः । उवाचाभ्येत्य भूपालमरण्यगमनोत्सुकः

rājasūnurvicintyeti vivekavimalāśayaḥ / uvācābhyetya bhūpālamaraṇyagamanotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम संभोगवर्गो ऽयं राजन्नैवोपयुज्यते । यौवराज्याभिषेकार्हः समारम्भो निवार्यताम्

mama saṃbhogavargo 'yaṃ rājannaivopayujyate / yauvarājyābhiṣekārhaḥ samārambho nivāryatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधाग्नितप्ताः सुतरामेतास्तात न मे मताः । बद्धबन्धभयायासजनन्यो राजसंपदः

krodhāgnitaptāḥ sutarāmetāstāta na me matāḥ / baddhabandhabhayāyāsajananyo rājasaṃpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याप्ताः क्रूरतराचारैर्ज्वलिताः पार्थिवश्रियः । कुर्वन्ति कस्य नोद्वेगं श्मशानाग्निशिखा इव

vyāptāḥ krūratarācārairjvalitāḥ pārthivaśriyaḥ / kurvanti kasya nodvegaṃ śmaśānāgniśikhā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्रसंछादिता लोकाश्चामरानिललोलिताः । पतन्ति पातकश्वभ्रे मदक्षीबाः क्षितीश्वराः

chatrasaṃchāditā lokāścāmarānilalolitāḥ / patanti pātakaśvabhre madakṣībāḥ kṣitīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुभोगांशुकाभ्याससुकुमारे महीभुजाम् । काये पतति पर्यन्ते क्लेशः कुलिशदारुणः

mṛdubhogāṃśukābhyāsasukumāre mahībhujām / kāye patati paryante kleśaḥ kuliśadāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तासंततसंतापतीव्रतृष्णाप्रलापिनाम् । राज्यज्वरजुषां नैषां मोहमूर्च्छा निवर्तते

cintāsaṃtatasaṃtāpatīvratṛṣṇāpralāpinām / rājyajvarajuṣāṃ naiṣāṃ mohamūrcchā nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्राणां रत्नदीप्तानां द्विजिहानां पदे पदे । छिद्रसंदर्शिनां राज्ञां व्यापारः परमारणम्

vakrāṇāṃ ratnadīptānāṃ dvijihānāṃ pade pade / chidrasaṃdarśināṃ rājñāṃ vyāpāraḥ paramāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपवंशशतोच्छिष्टां मन्यते मामनन्यगाम् । इतीव श्रीः क्षीतीशानां हारचामरहासिनी

nṛpavaṃśaśatocchiṣṭāṃ manyate māmananyagām / itīva śrīḥ kṣītīśānāṃ hāracāmarahāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यञ्जितव्यजनोच्छ्वसा लक्ष्मीर्मुक्ताश्रुसंततिः । राज्ञां मोहाभृतातीतभूपतिस्मरणादिव

vyañjitavyajanocchvasā lakṣmīrmuktāśrusaṃtatiḥ / rājñāṃ mohābhṛtātītabhūpatismaraṇādiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्व्रजामि प्रव्रज्याविवर्जितजनस्थितिः । संतोषशीतलच्छायं संतापशमनं वनम्

tasmādvrajāmi pravrajyāvivarjitajanasthitiḥ / saṃtoṣaśītalacchāyaṃ saṃtāpaśamanaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविश्रान्तस्य संसारपथपान्थस्य दुर्वहः । कायो ऽस्य यत्सदापायः किं पुनः पृथिवीभरः

aviśrāntasya saṃsārapathapānthasya durvahaḥ / kāyo 'sya yatsadāpāyaḥ kiṃ punaḥ pṛthivībharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पुत्रवचः श्रुत्वा भूप्तिर्भृशमप्रियम् । प्रव्रज्याशब्दचकितः सोद्वेगस्तमभाषतः

iti putravacaḥ śrutvā bhūptirbhṛśamapriyam / pravrajyāśabdacakitaḥ sodvegastamabhāṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य वंशस्य महतः साम्राज्यस्य वृद्धये । आशानिबद्धवृद्धेन त्वयि पुत्र मया परम्

asya vaṃśasya mahataḥ sāmrājyasya vṛddhaye / āśānibaddhavṛddhena tvayi putra mayā param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्स संकल्पभन्गं मे न काले क्र्तुमर्हसि । इदं तव महच्छायं यौवनं न वनोचितम्

vatsa saṃkalpabhangaṃ me na kāle krtumarhasi / idaṃ tava mahacchāyaṃ yauvanaṃ na vanocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्त्राभ्यासयुक्तानाम् शक्तानां साधुदर्शने । जितेन्द्रियाणां सरव्त्र नृपाणामवनं तपः

samantrābhyāsayuktānām śaktānāṃ sādhudarśane / jitendriyāṇāṃ saravtra nṛpāṇāmavanaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपदे ऽपि सरोजस्य निःसङ्गसलिलस्थितिः । दृष्ट्वा वने ऽप्यशोकस्य ललनाचरणाहतिः

svapade 'pi sarojasya niḥsaṅgasalilasthitiḥ / dṛṣṭvā vane 'pyaśokasya lalanācaraṇāhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगेहसुलभैर्भोगैर्यावद्दृष्टिविसूचिका । तावदेते परित्युक्तं शक्यन्ते विषयाः क्षणम्

svagehasulabhairbhogairyāvaddṛṣṭivisūcikā / tāvadete parityuktaṃ śakyante viṣayāḥ kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखमन्तः परित्यज्य स्वजनं गृहनिर्गतः । अभ्यस्तभोगचिरहक्लेशं न सहते जनः

sukhamantaḥ parityajya svajanaṃ gṛhanirgataḥ / abhyastabhogacirahakleśaṃ na sahate janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते स्मर्यते धर्मः क्रियते च सुखाद् गृहे । वने शुष्यन्ति शुष्काणां श्रवणास्मरणक्रियाः

śrūyate smaryate dharmaḥ kriyate ca sukhād gṛhe / vane śuṣyanti śuṣkāṇāṃ śravaṇāsmaraṇakriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षरत्क्षतजपादस्य दर्भसंदर्भसूचिभिः । ततः किं दुःखमपरं परलोले भविष्यति

kṣaratkṣatajapādasya darbhasaṃdarbhasūcibhiḥ / tataḥ kiṃ duḥkhamaparaṃ paralole bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जानं जनमीक्षन्ते याताश्चर्मास्थिशेषताम् । परदतं सदाश्नन्ति प्रेता इव तपस्विनः

bhuñjānaṃ janamīkṣante yātāścarmāsthiśeṣatām / paradataṃ sadāśnanti pretā iva tapasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वने निवसनं पुत्र पांशुप्रावरणं समम् । पालनं ब्रह्मचर्यस्य मकराकरशोषणम्

vane nivasanaṃ putra pāṃśuprāvaraṇaṃ samam / pālanaṃ brahmacaryasya makarākaraśoṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दावाग्निधूमविकटभ्रुकुटिमुखेषु गोनासवासघनघूकगुहागृहेषु । सिंहाहतद्विरदलोहितलोहितेषु त्यक्त्वा गृहं भवति कस्य धृतिर्वनेषु

dāvāgnidhūmavikaṭabhrukuṭimukheṣu gonāsavāsaghanaghūkaguhāgṛheṣu / siṃhāhatadviradalohitalohiteṣu tyaktvā gṛhaṃ bhavati kasya dhṛtirvaneṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामी संयममिच्छति स्मरति च श्यामारतेः संयमी तृप्तस्तीव्रतरव्रतेषु रमते भक्ष्यं क्षुधा काङ्क्ष्ःअति । एकाकी जनमीहते जनवनोद्वेगी वनं वाञ्छति त्यक्त्वान्वेषणतत्पराः पुनरपि प्राप्यावमानं जनाः

kāmī saṃyamamicchati smarati ca śyāmārateḥ saṃyamī tṛptastīvrataravrateṣu ramate bhakṣyaṃ kṣudhā kāṅkṣḥati / ekākī janamīhate janavanodvegī vanaṃ vāñchati tyaktvānveṣaṇatatparāḥ punarapi prāpyāvamānaṃ janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मां पुत्र परित्यज्य गहनं गन्तुमर्हसि । भवन्तु तव शत्रूणां वनवासमनोरथाः

na māṃ putra parityajya gahanaṃ gantumarhasi / bhavantu tava śatrūṇāṃ vanavāsamanorathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तमौक्तिकहासिन्यः करवाललता इव । त्यक्ता न पुनरायान्ति मानिन्यो नृपसंपदः

vyaktamauktikahāsinyaḥ karavālalatā iva / tyaktā na punarāyānti māninyo nṛpasaṃpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्रो ऽप्यसकृत् पित्रा निश्चयान्न चचाल सः । वज्ररत्नशिखाकल्पः संकल्पो हि महात्मनाम्

ityukro 'pyasakṛt pitrā niścayānna cacāla saḥ / vajraratnaśikhākalpaḥ saṃkalpo hi mahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जननीभिरमात्यैश्च बन्धुपौरमहत्तमैः । स प्रार्थितो ऽप्यभून्मौनी निराहारो दिनत्रयम्

jananībhiramātyaiśca bandhupauramahattamaiḥ / sa prārthito 'pyabhūnmaunī nirāhāro dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजभोगी तपस्वी वा जीवत्वेष निजेच्छया । कामानुवर्ती लोलो ऽयमित्यूचिः सचिवा नृपम्

rājabhogī tapasvī vā jīvatveṣa nijecchayā / kāmānuvartī lolo 'yamityūciḥ sacivā nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथंचिदनुज्ञातः साश्रुनेत्रेण भूभुजा । ययौ पौरजनाक्रन्दमौनी मुनितपोवनम्

sa kathaṃcidanujñātaḥ sāśrunetreṇa bhūbhujā / yayau paurajanākrandamaunī munitapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यपरिपाकेण तत्र मैत्रीपवित्रिताम् । भेजे स सर्वसत्त्वेषु विवेकदयितां दयाम्

vairāgyaparipākeṇa tatra maitrīpavitritām / bheje sa sarvasattveṣu vivekadayitāṃ dayām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूवुस्तत्प्रभावेण तत्र सर्ववनौकसां । जातिवैराजलत्यागशीतलाश्चित्तवृत्तयः

babhūvustatprabhāveṇa tatra sarvavanaukasāṃ / jātivairājalatyāgaśītalāścittavṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्ते प्राणवधे प्रसक्तहरिणीवृन्दैः पुलिन्दैः परं सिंहैर्वारणदारणन्युपरमे सर्वाङ्गसङ्गीकृते । मायूरावरणैर्दरिद्रजघना मुक्ताकलापोज्झितास् तत्रोच्छ्वासविरागशुष्यदधरा जाताः किराताङ्गनाः

tyakte prāṇavadhe prasaktahariṇīvṛndaiḥ pulindaiḥ paraṃ siṃhairvāraṇadāraṇanyuparame sarvāṅgasaṅgīkṛte / māyūrāvaraṇairdaridrajaghanā muktākalāpojjhitās tatrocchvāsavirāgaśuṣyadadharā jātāḥ kirātāṅganāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षमां त्यक्त्वाब्धिवसनां सरव्भूतक्षमाश्रितः । सो ऽभवत् क्षान्तिवादीति विशुतः काशिसुन्दरः

kṣamāṃ tyaktvābdhivasanāṃ saravbhūtakṣamāśritaḥ / so 'bhavat kṣāntivādīti viśutaḥ kāśisundaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे महीहर्षे ब्रह्मदत्ते दिवं गते । उद्वेग इव भूतानां भूपालः कलिभूरभूत्

atrāntare mahīharṣe brahmadatte divaṃ gate / udvega iva bhūtānāṃ bhūpālaḥ kalibhūrabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथदभ्रभ्रमद्भृङ्गभ्रूभङ्गमलिनाननः । मुनिसंयमविद्वेषी वसन्तः प्रत्यदृश्यत

athadabhrabhramadbhṛṅgabhrūbhaṅgamalinānanaḥ / munisaṃyamavidveṣī vasantaḥ pratyadṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनोन्मादभुतस्य प्रोद्भूतस्य मृगीदृशाम् । मानविध्वंसदूतस्य चुतस्य रुरुचे रुचिः

madanonmādabhutasya prodbhūtasya mṛgīdṛśām / mānavidhvaṃsadūtasya cutasya ruruce ruciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ताशोकस्य पार्श्वस्थलतालिङ्गनशङ्कितः । ईर्ष्यालुरिव पुष्पाणि जहार मलयानिलः

raktāśokasya pārśvasthalatāliṅganaśaṅkitaḥ / īrṣyāluriva puṣpāṇi jahāra malayānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानयौवने तस्मिन् काले कोकिलसंकुले । सान्तःपुरो नृपः प्रायाद् वनालोकनकौतुकी

udyānayauvane tasmin kāle kokilasaṃkule / sāntaḥpuro nṛpaḥ prāyād vanālokanakautukī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानावर्णपतत्पुष्पप्रकारप्रचितानि सः । पश्यन् वनानि रम्याणि शनैः प्राप तपोवनम्

nānāvarṇapatatpuṣpaprakārapracitāni saḥ / paśyan vanāni ramyāṇi śanaiḥ prāpa tapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्थलीषु कान्तासु तत्र कन्यासखश्चिरम् । विहृत्य रतिविश्रान्तः क्षस्णं निद्रामवाप्तवान्

vanasthalīṣu kāntāsu tatra kanyāsakhaściram / vihṛtya rativiśrāntaḥ kṣasṇaṃ nidrāmavāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्वकुसुमस्मेराश्चिन्वानास्तत्र मञ्जरी । अन्तःपुराङ्गनाश्चेरुः संचारिण्यो लता इव

apūrvakusumasmerāścinvānāstatra mañjarī / antaḥpurāṅganāśceruḥ saṃcāriṇyo latā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे क्षान्तिवादी विविक्तोद्देशनिर्वृतः । एकान्ते निश्चलस्तस्थौ शान्तिमन्तर्विचिन्तयन्

atrāntare kṣāntivādī viviktoddeśanirvṛtaḥ / ekānte niścalastasthau śāntimantarvicintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमन्दानन्दचिष्यन्दी वन्दनीयो मनीषिणाम् । कृशो ऽप्यकृशसौन्दर्यः शशीव प्रथमोदितः

amandānandaciṣyandī vandanīyo manīṣiṇām / kṛśo 'pyakṛśasaundaryaḥ śaśīva prathamoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिणाममनोज्ञेन रेखासंस्थानशोभिना । पुराणचित्ररूपेण नैव शून्या तदाकृतिः

pariṇāmamanojñena rekhāsaṃsthānaśobhinā / purāṇacitrarūpeṇa naiva śūnyā tadākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा राजललनाश्चित्तदर्पणमार्जनम् । तत्रैव निश्चलास्तस्थुस्ताश्चित्रलिखिता इव

taṃ dṛṣṭvā rājalalanāścittadarpaṇamārjanam / tatraiva niścalāstasthustāścitralikhitā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबुद्धो ऽथ नृपः क्षिप्रं नापश्यद्दयिताः पुरः । ददर्श वनमन्विष्य परिवार्य स्थिता मुनिम्

prabuddho 'tha nṛpaḥ kṣipraṃ nāpaśyaddayitāḥ puraḥ / dadarśa vanamanviṣya parivārya sthitā munim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजङ्गस्ता विलोक्यैव श्वसन्नीर्ष्याविषाकुलः । विससर्ज वरोचूपहलाहलमिवोत्कटम्

bhujaṅgastā vilokyaiva śvasannīrṣyāviṣākulaḥ / visasarja varocūpahalāhalamivotkaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्त्वं मुनिव्यञ्जनया चित्रकृत्रिममात्रया । मुष्णासि मुग्धगृदया नूनं नारीप्रतारकः

kastvaṃ munivyañjanayā citrakṛtrimamātrayā / muṣṇāsi mugdhagṛdayā nūnaṃ nārīpratārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रीहरणे ध्यान जपस्तद्विघ्नवारणे । धूर्तानां परमोपायः सरलाश्वासनं तपः

parastrīharaṇe dhyāna japastadvighnavāraṇe / dhūrtānāṃ paramopāyaḥ saralāśvāsanaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखमाधुर्यधूर्तस्य वृत्तिर्वल्कलिनस्तव । अहो नु मोहजननी वने विषतरोरिव

mukhamādhuryadhūrtasya vṛttirvalkalinastava / aho nu mohajananī vane viṣataroriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिकल्पसमाकल्पश्चरितं पुनरीदृशम् । सिद्धिं संभावितां वापि वेत्ति कस्तत्त्वमान्तरम्

munikalpasamākalpaścaritaṃ punarīdṛśam / siddhiṃ saṃbhāvitāṃ vāpi vetti kastattvamāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते भूभुजा क्रोधादक्रोधमधुराशयः । निर्विकारेण मनसा क्षान्तिवादी जगाद् तम्

ityukte bhūbhujā krodhādakrodhamadhurāśayaḥ / nirvikāreṇa manasā kṣāntivādī jagād tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्तिवादी मुनिरहं न मां शन्कितुमर्हसि । एतासु निर्विशेषो मे कान्तासु च तलासु च

kṣāntivādī munirahaṃ na māṃ śankitumarhasi / etāsu nirviśeṣo me kāntāsu ca talāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनोक्तमाकर्ण्य क्षान्तं पश्यामि ते ऽधुना । इति ब्रुवाणश्चिच्छेद हस्तौ तस्यासिना नृपः

iti tenoktamākarṇya kṣāntaṃ paśyāmi te 'dhunā / iti bruvāṇaściccheda hastau tasyāsinā nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशसे ऽपि क्षमाशीलं निविकारं विलोक्य तम् । चकर्त चरणौ तस्य प्रशमाय समत्सरः

viśase 'pi kṣamāśīlaṃ nivikāraṃ vilokya tam / cakarta caraṇau tasya praśamāya samatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदिशन्त्यशिवं मार्गे जिह्वया दूषयन्ति च । लुम्पन्त्यङ्गानि पर्यन्ते खलाः कौलेयका इव

pradiśantyaśivaṃ mārge jihvayā dūṣayanti ca / lumpantyaṅgāni paryante khalāḥ kauleyakā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताडने ऽपि क्षमासक्ताः स्कन्धच्छेदे ऽपि मौनिनः । शीतलास्तीव्रतापे ऽपि सरलाः सरला इव

tāḍane 'pi kṣamāsaktāḥ skandhacchede 'pi mauninaḥ / śītalāstīvratāpe 'pi saralāḥ saralā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकृत्तपाणिचरणः स संस्तभ्य पृथुव्यथाम् । रक्षन् मन्युमनःक्षोभं क्षमया समचिन्तयत्

nikṛttapāṇicaraṇaḥ sa saṃstabhya pṛthuvyathām / rakṣan manyumanaḥkṣobhaṃ kṣamayā samacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तान्यकर्मणानेन च्छिन्नान्यङ्गाणि मे यथा । संसारविषमक्लेशच्छेदं कुर्यामहं तथा

tyaktānyakarmaṇānena cchinnānyaṅgāṇi me yathā / saṃsāraviṣamakleśacchedaṃ kuryāmahaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपमोहादवज्ञाय नृपतौ भ्रातरं मुनिम् । पुरीं प्रयाते रजसा शोकम्लानेव भूरभूत्

kopamohādavajñāya nṛpatau bhrātaraṃ munim / purīṃ prayāte rajasā śokamlāneva bhūrabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तद्दुःखकुपिता राज्ञे तत्क्षान्तिदेवता । चक्रे नगर्यां दुर्भोक्षमरकावृष्टिविप्लवम्

tatastadduḥkhakupitā rājñe tatkṣāntidevatā / cakre nagaryāṃ durbhokṣamarakāvṛṣṭiviplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैमित्तिकेभ्यो विज्ञाय राजामुनिपराभवात् । देवताकोअपजं दोषं तं प्रसादयितुं ययौ

naimittikebhyo vijñāya rājāmuniparābhavāt / devatākoapajaṃ doṣaṃ taṃ prasādayituṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपत्य पादयोस्तस्य क्षमस्वेत्यभिधाय सः । पश्चात्तापविषादेन निश्चेतन इवाभवत्

nipatya pādayostasya kṣamasvetyabhidhāya saḥ / paścāttāpaviṣādena niścetana ivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमब्रवीत्क्षान्तिवादी राजन् मन्युर्न मे ऽण्वपि । कर्मरेखापरिच्छेदादीदृशी भवितव्यता

tamabravītkṣāntivādī rājan manyurna me 'ṇvapi / karmarekhāparicchedādīdṛśī bhavitavyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाणि न गणयति स्वच्छन्दा भवितव्यता । न धैर्यं न गुणं नार्थं न तपो नापि गौरवम्

sarvāṇi na gaṇayati svacchandā bhavitavyatā / na dhairyaṃ na guṇaṃ nārthaṃ na tapo nāpi gauravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्त्रस्थितप्रसवबीजपरंपराणि भिन्नानि कालपरिपाकविचित्रितानि । जन्मस्थले विपुलमूलबलस्य जन्तुर्भुङ्क्ते फलानि निजकर्ममहीरुहस्य

antrasthitaprasavabījaparaṃparāṇi bhinnāni kālaparipākavicitritāni / janmasthale vipulamūlabalasya janturbhuṅkte phalāni nijakarmamahīruhasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि तस्मान्न मे कश्चिद् विकारो ऽस्ति महीपते । सत्येनानेनमे पश्य रुधिरं क्षीरतां गतम्

tvayi tasmānna me kaścid vikāro 'sti mahīpate / satyenānename paśya rudhiraṃ kṣīratāṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गच्छेदे ऽप्यकलुषि बभूव यदि मे मनः । सत्येनैतेन श्चिष्टानि तान्येवाङ्गानि सन्तु मे

aṅgacchede 'pyakaluṣi babhūva yadi me manaḥ / satyenaitena ściṣṭāni tānyevāṅgāni santu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शुद्धधियस्तस्य तीब्रसयोपयाचनात् । श्लिष्टान्यङ्गानि तान्येव सहसा स्व् आस्थ्यमाययुः

iti śuddhadhiyastasya tībrasayopayācanāt / śliṣṭānyaṅgāni tānyeva sahasā sv āsthyamāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुकुटस्पृष्टचरणस्तमुवाच नृपस्ततः । मुने महाप्रभावो ऽसि तपसा तत्किमिच्छसि

mukuṭaspṛṣṭacaraṇastamuvāca nṛpastataḥ / mune mahāprabhāvo 'si tapasā tatkimicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यहस्तावलम्बेन म्फान्धं करुणानिधे । पापावसाने पतितं मां त्वमुद्धर्तुमर्हसि

puṇyahastāvalambena mphāndhaṃ karuṇānidhe / pāpāvasāne patitaṃ māṃ tvamuddhartumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यर्थितः क्षितीशेन प्रत्यभाषत तं मुनिः । संतारणाय मग्नानां बद्धानामपि मुक्तये

ityarthitaḥ kṣitīśena pratyabhāṣata taṃ muniḥ / saṃtāraṇāya magnānāṃ baddhānāmapi muktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वाशनाय भीतानां निर्वाणाय विमुह्यताम्

āśvāśanāya bhītānāṃ nirvāṇāya vimuhyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु सम्यक्संबोधिं तामवाप्नोष्यनुत्तराम् । मोहच्छेदं करिष्यामि तदा ज्ञानासिना तव

yadā tu samyaksaṃbodhiṃ tāmavāpnoṣyanuttarām / mohacchedaṃ kariṣyāmi tadā jñānāsinā tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रययौ मुनिरित्युक्त्वा तमामन्त्र्य स्वमाश्रमम् । तमेव मनसा ध्यायन् राजधानीं नृपो ऽप्यगात्

prayayau munirityuktvā tamāmantrya svamāśramam / tameva manasā dhyāyan rājadhānīṃ nṛpo 'pyagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षान्तिवादी स एवाहं कौण्डिन्यः कालभूरयम् । आसाद्य सम्यक्संबोधिमृद्धृतो ऽयं मयाधुना

kṣāntivādī sa evāhaṃ kauṇḍinyaḥ kālabhūrayam / āsādya samyaksaṃbodhimṛddhṛto 'yaṃ mayādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सुगतमुखारविन्दनिर्मितमधुरमधुप्रतिमं वचः प्रसन्नम् । भ्रमरभव इवोदितप्रमोदः किमपि बभूव निपीय भिक्षुसंघः

iti sugatamukhāravindanirmitamadhuramadhupratimaṃ vacaḥ prasannam / bhramarabhava ivoditapramodaḥ kimapi babhūva nipīya bhikṣusaṃghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.