Library·Ksemendra: Darpadalana·4

Ksemendra: Darpadalana 4

स्पृशति मतिं नहि तेषां द्वेषविषः कलिसर्पः ।* यदि शमविमलमतीनां स्वमनसि भवति न दर्पः ॥ क्दर्प् ३।१५४ ॥* चतुर्थो विचारः पद्मोपमानां दिनसुन्दराणां को ऽयं नृणामस्थिररूपदर्पः । रूपेण कान्तिः क्षणिकैव येषां हारिद्ररागेण यथांशुकानाम्

spṛśati matiṃ nahi teṣāṃ dveṣaviṣaḥ kalisarpaḥ /* yadi śamavimalamatīnāṃ svamanasi bhavati na darpaḥ // KDarp 3.154 //* caturtho vicāraḥ padmopamānāṃ dinasundarāṇāṃ ko 'yaṃ nṛṇāmasthirarūpadarpaḥ / rūpeṇa kāntiḥ kṣaṇikaiva yeṣāṃ hāridrarāgeṇa yathāṃśukānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यन्तरेखाङ्गविभागहीन- चित्रोपमं बालवपुः प्रकृत्या । तद्यौवनेनैव विकासमेति चैत्रोत्सवेनेव शिरीषपुष्पम्

paryantarekhāṅgavibhāgahīna- citropamaṃ bālavapuḥ prakṛtyā / tadyauvanenaiva vikāsameti caitrotsaveneva śirīṣapuṣpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलोमशं पूर्णशशाङ्कशोभं मुखं तु यूनां कतिचिद्दिनानि । जाते ततः श्मश्रुविशालजाले शेवाललीनाब्जतुलां बिभर्ति

alomaśaṃ pūrṇaśaśāṅkaśobhaṃ mukhaṃ tu yūnāṃ katiciddināni / jāte tataḥ śmaśruviśālajāle śevālalīnābjatulāṃ bibharti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूमेन चित्रं तुहिनेन पद्मं तमिस्रपक्षेण सुधांशुबिम्बम् । शीतं निदाघेन न भाति तोयं जरावतारेण च चारुरूपम्

dhūmena citraṃ tuhinena padmaṃ tamisrapakṣeṇa sudhāṃśubimbam / śītaṃ nidāghena na bhāti toyaṃ jarāvatāreṇa ca cārurūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं क्षणस्वीकृतरक्तमांस- ग्रासप्रसक्ताकृतकामदोषा । केशग्रहेणैव जरा जनानां वेश्येव वित्तं कवलीकरोति

rūpaṃ kṣaṇasvīkṛtaraktamāṃsa- grāsaprasaktākṛtakāmadoṣā / keśagraheṇaiva jarā janānāṃ veśyeva vittaṃ kavalīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाकक्रमेणैव विचित्रकर्मा प्रतिक्षणं देहभृतामलक्ष्यः । करोति कालः परिणामशक्त्या रूपं विरूपं चतुरप्रवाहः

pākakrameṇaiva vicitrakarmā pratikṣaṇaṃ dehabhṛtāmalakṣyaḥ / karoti kālaḥ pariṇāmaśaktyā rūpaṃ virūpaṃ caturapravāhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लक्ष्यते कालगतिः सवेग- चक्रभ्रमभ्रान्तिविधायिनीयम् । ह्यो यः शिशुः स स्फुटयौवनो ऽद्य प्रातर्जराजीर्णतनुः स एव

na lakṣyate kālagatiḥ savega- cakrabhramabhrāntividhāyinīyam / hyo yaḥ śiśuḥ sa sphuṭayauvano 'dya prātarjarājīrṇatanuḥ sa eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंसामवस्थात्रितयत्रिभागे रूपप्रदं यौवनमेव नान्यत् । तस्मिन्मदोन्मादगदाङ्गभङ्ग- व्यङ्ग्यादिदोषोपहते क्व रूपम्

puṃsāmavasthātritayatribhāge rūpapradaṃ yauvanameva nānyat / tasminmadonmādagadāṅgabhaṅga- vyaṅgyādidoṣopahate kva rūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा नरः शोचति दुःखतप्तस् त्यक्ताशनः शोकविवर्णवक्त्रः । न स्नाति नोत्तिष्ठति नैव शेते तदा क्व रूपं क्व च यौवनश्रीः

yadā naraḥ śocati duḥkhataptas tyaktāśanaḥ śokavivarṇavaktraḥ / na snāti nottiṣṭhati naiva śete tadā kva rūpaṃ kva ca yauvanaśrīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा स्थितः प्रेत इवास्थिशेषः कारागृहे धूसरितोर्ध्वकेशः । प्रकीर्णयूकामलकालकायस् तदा क्व रूपस्य गतो ऽभिमानः

yadā sthitaḥ preta ivāsthiśeṣaḥ kārāgṛhe dhūsaritordhvakeśaḥ / prakīrṇayūkāmalakālakāyas tadā kva rūpasya gato 'bhimānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सदाङ्गीकृतदैन्यदुःख- सेवाप्रवासेन विनष्टकायः । नित्यप्रवासभ्रमभग्नजानुर् न रूपलब्धस्य तदास्ति रुपम्

yadā sadāṅgīkṛtadainyaduḥkha- sevāpravāsena vinaṣṭakāyaḥ / nityapravāsabhramabhagnajānur na rūpalabdhasya tadāsti rupam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा प्रहारैर्दलिताखिलाङ्गः खण्डोष्ठनासः स्फुटिताक्षिदन्तः । युवा पिशाचत्वमिवोपयाति तदापि रूपं विगतस्वरूपम्

yadā prahārairdalitākhilāṅgaḥ khaṇḍoṣṭhanāsaḥ sphuṭitākṣidantaḥ / yuvā piśācatvamivopayāti tadāpi rūpaṃ vigatasvarūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा न धीमानरिषु प्रमाथी न वाक्पटुश्चित्रमनुष्यतुल्यः । तदा सुरूपादविचाररम्याद् वरं विरूपः स्पृहणीयरूपः

yadā na dhīmānariṣu pramāthī na vākpaṭuścitramanuṣyatulyaḥ / tadā surūpādavicāraramyād varaṃ virūpaḥ spṛhaṇīyarūpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा दरिद्रः परिधानहीनस् त्रपानिलीनः कुरुते ऽतियाञ्चाम् । कपोलसंजातवलीविकारस् तदा सुरूपो ऽपि परं विरूपः

yadā daridraḥ paridhānahīnas trapānilīnaḥ kurute 'tiyāñcām / kapolasaṃjātavalīvikāras tadā surūpo 'pi paraṃ virūpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्वत्संसदि वादिभिः कविवरैर्भाषानभिज्ञः परं मूर्खः शंकरवाहनस्तुतिपदैर्यः संज्ञया हस्यते । विक्रीतः परदेशपण्यसदने धूर्तैरिवानुत्तरः पुंसश्चित्रमयूरचारुवपुषः किं तस्य रूपश्रिया

vidvatsaṃsadi vādibhiḥ kavivarairbhāṣānabhijñaḥ paraṃ mūrkhaḥ śaṃkaravāhanastutipadairyaḥ saṃjñayā hasyate / vikrītaḥ paradeśapaṇyasadane dhūrtairivānuttaraḥ puṃsaścitramayūracāruvapuṣaḥ kiṃ tasya rūpaśriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालं मुहूर्ताङ्गुलिमण्डलेन दिनत्रियामाञ्जलिना पिबन्तम् । रूपं विलोक्यैव वपुश्च केषां भङ्गेन नाङ्गान्यलसीभवन्ति

kālaṃ muhūrtāṅgulimaṇḍalena dinatriyāmāñjalinā pibantam / rūpaṃ vilokyaiva vapuśca keṣāṃ bhaṅgena nāṅgānyalasībhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं वयः शौर्यमनङ्गभोगं प्रज्ञाप्रभावं विभवं वपुश्च । अश्नाति कालभ्रमरः समन्तात् पुंसां नि किंजल्कमिवाम्बुजानाम्

rūpaṃ vayaḥ śauryamanaṅgabhogaṃ prajñāprabhāvaṃ vibhavaṃ vapuśca / aśnāti kālabhramaraḥ samantāt puṃsāṃ ni kiṃjalkamivāmbujānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित्सह गन्धर्वैः सभास्थाने शचीपतिम् । नृत्तेनाप्सरसः सर्वा गीतेन च सिषेविरे

kadācitsaha gandharvaiḥ sabhāsthāne śacīpatim / nṛttenāpsarasaḥ sarvā gītena ca siṣevire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां मध्ये बभौ कान्ता वृत्तीनामिव कैशिकी । उर्वशी स्वमुखे मैत्रीं वदन्तीवेन्दुपद्मयोः

tāsāṃ madhye babhau kāntā vṛttīnāmiva kaiśikī / urvaśī svamukhe maitrīṃ vadantīvendupadmayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रसेवागतास्तत्र तां दृष्ट्वेन्दुमुखीं सुराः । मेनिरे धन्यमात्मानं शृङ्गारस्याङ्गतां गतम्

śakrasevāgatāstatra tāṃ dṛṣṭvendumukhīṃ surāḥ / menire dhanyamātmānaṃ śṛṅgārasyāṅgatāṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृत्यन्ती सा बभौ हार- मध्यरत्नेषु बिम्बिता । युगपत्प्रविशन्तीव हृदयानि दिवौकसाम्

nṛtyantī sā babhau hāra- madhyaratneṣu bimbitā / yugapatpraviśantīva hṛdayāni divaukasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लीना देवविमानेषु हंसास्तद्गतिनिर्जिताः । तत्कटाक्षजितश्चक्रे निद्रां चन्द्रे मृगः क्षणम्

līnā devavimāneṣu haṃsāstadgatinirjitāḥ / tatkaṭākṣajitaścakre nidrāṃ candre mṛgaḥ kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः सेर्ष्याप्सरोनेत्र- मालेव पतिता बभौ । स्तनयोः शेखरस्रस्ता नीलोत्पलदलावली

tasyāḥ serṣyāpsaronetra- māleva patitā babhau / stanayoḥ śekharasrastā nīlotpaladalāvalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्साहोद्धतविभ्रमभ्रमरकव्यावृत्तहारान्तर- त्रुट्यत्सूत्रविमुक्तमौक्तिकभरः सक्तः स्तनोत्सङ्गयोः । वक्त्रेन्दुच्युतसंततामृतकणाकारश्चकार क्षणं तस्या नृत्तरसश्रमोदितघनस्वेदाम्बुबिम्बश्रियम्

utsāhoddhatavibhramabhramarakavyāvṛttahārāntara- truṭyatsūtravimuktamauktikabharaḥ saktaḥ stanotsaṅgayoḥ / vaktrenducyutasaṃtatāmṛtakaṇākāraścakāra kṣaṇaṃ tasyā nṛttarasaśramoditaghanasvedāmbubimbaśriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या नृत्तविलोकने पुलकितं दृष्ट्वा रतिर्मन्मथं निःश्वासाञ्चितचारुरूप(?)रजसा चक्रे पुरस्तात्पटम् । उद्वीक्ष्याक्षिपरम्परामपि हरेस्तत्रावसन्ना शची कोपान्दोलितकेलिपद्ममधुपैर्मध्ये ऽन्धकारं व्यधात्

tasyā nṛttavilokane pulakitaṃ dṛṣṭvā ratirmanmathaṃ niḥśvāsāñcitacārurūpa(?)rajasā cakre purastātpaṭam / udvīkṣyākṣiparamparāmapi harestatrāvasannā śacī kopāndolitakelipadmamadhupairmadhye 'ndhakāraṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विघ्नं न चक्रुर्ननु नृत्तलीलासंदर्शने पुण्यवतां नराणाम् ।* तत्रोर्वशीरूपवशीकृतानां निमेषशून्यानि विलोचनानि ॥ क्दर्प् ४।२६ ॥* देवयोरश्विनोस्तत्र रूपमाधुर्यधुर्ययोः । मिथः कथा समभवत् तद्गुणाकृष्टचित्तयोः

vighnaṃ na cakrurnanu nṛttalīlāsaṃdarśane puṇyavatāṃ narāṇām /* tatrorvaśīrūpavaśīkṛtānāṃ nimeṣaśūnyāni vilocanāni // KDarp 4.26 //* devayoraśvinostatra rūpamādhuryadhuryayoḥ / mithaḥ kathā samabhavat tadguṇākṛṣṭacittayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको ऽब्रवीदहो रूपम् अस्यास्तरलचक्षुषः । निमीलन्नियमा येन मुनयो ऽप्याकुलीकृताः

eko 'bravīdaho rūpam asyāstaralacakṣuṣaḥ / nimīlanniyamā yena munayo 'pyākulīkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यां संसदि कस्यास्ये पतन्त्येताः सुजन्मनः । स्मरसंभोगसंवाद- लज्जाकुटिलिता दृशः

asyāṃ saṃsadi kasyāsye patantyetāḥ sujanmanaḥ / smarasaṃbhogasaṃvāda- lajjākuṭilitā dṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तसंगमयोरेव परस्परविलोकने । न्यासं शृङ्गारसर्वस्वम् अनङ्गेनार्पितं रहः

vṛttasaṃgamayoreva parasparavilokane / nyāsaṃ śṛṅgārasarvasvam anaṅgenārpitaṃ rahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रणोत्सृष्टतनोः कण्ठे सोत्कण्ठा भुजबन्धनम् । कस्येयं तरलापाङ्गा रङ्गोत्तीर्णा करिष्यति

raṇotsṛṣṭatanoḥ kaṇṭhe sotkaṇṭhā bhujabandhanam / kasyeyaṃ taralāpāṅgā raṅgottīrṇā kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणमपरः सस्मितस्तमभाषत । अहो नु विस्मृतः किं ते भूतलेन्दुः पुरूरवाः

iti bruvāṇamaparaḥ sasmitastamabhāṣata / aho nu vismṛtaḥ kiṃ te bhūtalenduḥ purūravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रमाभरणं दिक्षु लावण्यतिलकं भुवः । उर्वशीभोगसुभगं यस्यैतद्गीयते यशः

vikramābharaṇaṃ dikṣu lāvaṇyatilakaṃ bhuvaḥ / urvaśībhogasubhagaṃ yasyaitadgīyate yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन रूपगुणोत्साहैर् उर्वशीयं वशीकृता । पुरः स्थितापि शक्रस्य मनसा तत्र तिष्ठति

tena rūpaguṇotsāhair urvaśīyaṃ vaśīkṛtā / puraḥ sthitāpi śakrasya manasā tatra tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपसाम्येन शीतांशु- वंशे जातः स लज्जते । न करोति रतेरग्रे तत्कथां मत्सरी स्मरः

rūpasāmyena śītāṃśu- vaṃśe jātaḥ sa lajjate / na karoti rateragre tatkathāṃ matsarī smaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जाने बत हेवाकः को ऽयं कुसुमधन्वनः । नैवार्पयति यत्पाणौ तस्यैव शरपञ्चकम्

na jāne bata hevākaḥ ko 'yaṃ kusumadhanvanaḥ / naivārpayati yatpāṇau tasyaiva śarapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवः समस्ताम्बुधिमेखलाया वोढारमाजानुविलम्बिबाहुम् । लीलागुरुं तं हृदये वहन्ती तन्वी कथं नृत्यति नैव विद्मः

bhuvaḥ samastāmbudhimekhalāyā voḍhāramājānuvilambibāhum / līlāguruṃ taṃ hṛdaye vahantī tanvī kathaṃ nṛtyati naiva vidmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रष्टव्यः स नृपस्तावद् अप्रस्तावे ऽपि यत्नतः । को वेत्ति तद्विधं रत्नं पुण्यैरास्ते कियच्चिरम्

draṣṭavyaḥ sa nṛpastāvad aprastāve 'pi yatnataḥ / ko vetti tadvidhaṃ ratnaṃ puṇyairāste kiyacciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयुक्त्वा तौ कृतक्षोणी- पतिदर्शननिश्चयौ । नृत्ते निवृत्ते जम्भारिं प्रणम्य ययतुर्भुवम्

iyuktvā tau kṛtakṣoṇī- patidarśananiścayau / nṛtte nivṛtte jambhāriṃ praṇamya yayaturbhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजधानीं समासाद्य तौ पुरूरवसः क्षणात् । अवारितौ विविशतुर् वेत्रिभिः सुरगौरवात्

rājadhānīṃ samāsādya tau purūravasaḥ kṣaṇāt / avāritau viviśatur vetribhiḥ suragauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ तं ददृशतुः स्नान- विहिताभ्यङ्गसंगमम् । पीयूषनवनीतेन लग्नस्नेहमिवोडुपम्

tau taṃ dadṛśatuḥ snāna- vihitābhyaṅgasaṃgamam / pīyūṣanavanītena lagnasnehamivoḍupam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नातोत्तारितकेयूर- महार्हमणिकंकणम् । लावण्याभरणं तस्य विरराजोर्जितं वपुः

snātottāritakeyūra- mahārhamaṇikaṃkaṇam / lāvaṇyābharaṇaṃ tasya virarājorjitaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यश्रवणपाशस्य तस्य कण्ठः समाययौ । निर्भूषणनिवेशो ऽपि विशेषरमणीय्ताम्

śūnyaśravaṇapāśasya tasya kaṇṭhaḥ samāyayau / nirbhūṣaṇaniveśo 'pi viśeṣaramaṇīytām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचार्य तस्या मर्यादं सौन्दर्योदार्यमश्विनौ । प्रशशंसतुराश्चर्य- निर्माणातिशयं विधेः

vicārya tasyā maryādaṃ saundaryodāryamaśvinau / praśaśaṃsaturāścarya- nirmāṇātiśayaṃ vidheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तौ कृताञ्जलिः प्रीत्या कृतासनपरिग्रहौ । पप्रच्छ स्वच्छहृदयस्त्व् अरागमनकारणम्

sa tau kṛtāñjaliḥ prītyā kṛtāsanaparigrahau / papraccha svacchahṛdayastv arāgamanakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावूचतुः क्षितिपते महीकुसुमधन्वनः । त्रैलोक्याभरणं रूपं तवावां द्रष्टुमागतौ

tāvūcatuḥ kṣitipate mahīkusumadhanvanaḥ / trailokyābharaṇaṃ rūpaṃ tavāvāṃ draṣṭumāgatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निसर्गेण जगत्सर्ग- निरर्गलगुणादरात् । कौतुकालोकसारेव दृष्ट्वा सृष्टिः प्रजापतेः

nisargeṇa jagatsarga- nirargalaguṇādarāt / kautukālokasāreva dṛṣṭvā sṛṣṭiḥ prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोकितस्त्वं वसुधा- सुधांशुः पूर्णमण्डलः । रूपपीयूषपानेन प्राप्ता प्रीतिः किमुच्यते

vilokitastvaṃ vasudhā- sudhāṃśuḥ pūrṇamaṇḍalaḥ / rūpapīyūṣapānena prāptā prītiḥ kimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तः प्रणयात्ताभ्यां किंचित्कुसुमितस्मितः ।* तावूचे नृपतिर्मान्यमानेनाभ्यधिकारः ॥ क्दर्प् ४।४९ ॥* भवत्संदर्शनेनाहम् अस्म्यनुग्रहभाजनम् । द्रष्टव्या द्रष्टुमायान्ति पुण्यपुण्येन केवलम्

ityuktaḥ praṇayāttābhyāṃ kiṃcitkusumitasmitaḥ /* tāvūce nṛpatirmānyamānenābhyadhikāraḥ // KDarp 4.49 //* bhavatsaṃdarśanenāham asmyanugrahabhājanam / draṣṭavyā draṣṭumāyānti puṇyapuṇyena kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थाप्तिः साधुसंपर्कः पूज्यपूजामहोत्सवः । अस्मिन्विरसनिःसारे संसारे सारसंग्रहः

tīrthāptiḥ sādhusaṃparkaḥ pūjyapūjāmahotsavaḥ / asminvirasaniḥsāre saṃsāre sārasaṃgrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानाभ्यक्तेन न मया युवयोरुचितः कृतः । पुण्यसाफल्यनिःशल्य- कल्याणायार्चनादरः

snānābhyaktena na mayā yuvayorucitaḥ kṛtaḥ / puṇyasāphalyaniḥśalya- kalyāṇāyārcanādaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्यागारान्तरे तावन् मुहूर्तं क्रियतां स्थितिः । कृतस्नानः समेष्यामि पूजाप्रणयपात्रताम्

agnyāgārāntare tāvan muhūrtaṃ kriyatāṃ sthitiḥ / kṛtasnānaḥ sameṣyāmi pūjāpraṇayapātratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयुक्तौ तेन ययतुस् तौ हुताशनमन्दिरम् । स्नातं विभूषितं भूपं द्रक्ष्याव इति कौतुकात्

iyuktau tena yayatus tau hutāśanamandiram / snātaṃ vibhūṣitaṃ bhūpaṃ drakṣyāva iti kautukāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ राजा कृतस्नानः सर्वाभरणभूषितः । पुरोहितेन सहितस् तत्समीपमुपाययौ

atha rājā kṛtasnānaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ / purohitena sahitas tatsamīpamupāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ दृष्ट्वा पृथिवीपालं तारहारं किरीटिनम् । क्षणं नैवोचतुः किंचिद् विषण्णौ विनताननौ

tau dṛṣṭvā pṛthivīpālaṃ tārahāraṃ kirīṭinam / kṣaṇaṃ naivocatuḥ kiṃcid viṣaṇṇau vinatānanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतार्चने नरपतौ तौ पप्रच्छ पुरोहितः । अकस्माद्युवयोः कस्माद् अप्रसाद इवेक्ष्यते

kṛtārcane narapatau tau papraccha purohitaḥ / akasmādyuvayoḥ kasmād aprasāda ivekṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयातिक्रमो ऽस्माकं यातः कचिन्न हेतुताम् । पृष्टौ पुरोहितेनेति तौ शनैस्तमभाषताम्

vinayātikramo 'smākaṃ yātaḥ kacinna hetutām / pṛṣṭau purohiteneti tau śanaistamabhāṣatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवयोर्नाप्रसन्नत्वं न युष्माकमतिक्रमः । किं तु कालगलत्सर्व- भावालोकनविस्मयः

āvayornāprasannatvaṃ na yuṣmākamatikramaḥ / kiṃ tu kālagalatsarva- bhāvālokanavismayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुनैव नरेन्द्रो ऽयं दृष्टो ऽभ्यङ्गे ऽपि यादृशः । क्षणपाकेन कालस्य दृश्यते नैव तादृशः

adhunaiva narendro 'yaṃ dṛṣṭo 'bhyaṅge 'pi yādṛśaḥ / kṣaṇapākena kālasya dṛśyate naiva tādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनेन्धनवने नित्यं दह्यमाने ऽर्कवह्निना । नीयते कालधूमेन रूपचित्रमचित्रताम्

dinendhanavane nityaṃ dahyamāne 'rkavahninā / nīyate kāladhūmena rūpacitramacitratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्चित्य सर्वभावानां नित्यमेतामनित्यताम् । रूपे ऽभिमानं कः कुर्यात् स्वप्नचित्रपटोपमे

niścitya sarvabhāvānāṃ nityametāmanityatām / rūpe 'bhimānaṃ kaḥ kuryāt svapnacitrapaṭopame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जराजीर्णानि रूपाणि रोगार्तानि वपूंषि च । आयूंषि काललीढानि दृष्ट्वा कस्य भवेन्मदः

jarājīrṇāni rūpāṇi rogārtāni vapūṃṣi ca / āyūṃṣi kālalīḍhāni dṛṣṭvā kasya bhavenmadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽयं विकोक्यते लोकः स्फाराकारविकारवान् । उच्छूनतामुपगतास् त एते शुक्रबिन्दवः

yo 'yaṃ vikokyate lokaḥ sphārākāravikāravān / ucchūnatāmupagatās ta ete śukrabindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो कालस्य सूक्ष्मो ऽयं को ऽप्यलक्ष्यक्रमः क्रमः । यत्पाकपरिणामेन सर्वं यात्यन्यरूपताम्

aho kālasya sūkṣmo 'yaṃ ko 'pyalakṣyakramaḥ kramaḥ / yatpākapariṇāmena sarvaṃ yātyanyarūpatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञः स्नानक्षणे याभूल् लावण्यलहरी तनोः । पीता क्षणेन सा तेन प्रवृत्तान्यक्षणोचिता

rājñaḥ snānakṣaṇe yābhūl lāvaṇyalaharī tanoḥ / pītā kṣaṇena sā tena pravṛttānyakṣaṇocitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूर्णस्यायुषो मात्रा रूपस्य विभवस्य च । होरायात्राम्बुधारेव गलत्येवानिशं नृणाम्

saṃpūrṇasyāyuṣo mātrā rūpasya vibhavasya ca / horāyātrāmbudhāreva galatyevāniśaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाकाष्ठामुहुर्तानां कालस्य व्रजतां जवात् । न लक्ष्यते विभागेन दीपस्येवार्चिषां गतिः

kalākāṣṭhāmuhurtānāṃ kālasya vrajatāṃ javāt / na lakṣyate vibhāgena dīpasyevārciṣāṃ gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालः प्रभाते मध्याह्ने तरुणः स्थविरो ऽस्तगः । दिने दिने दिनेशो ऽपि क्रियते काललीलया

bālaḥ prabhāte madhyāhne taruṇaḥ sthaviro 'stagaḥ / dine dine dineśo 'pi kriyate kālalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्यन्त्यम्बुधयस्तरङ्गगहनैरालिङ्गिताशाङ्गना गच्छन्त्युद्गततुङ्गशृङ्गमुकुटोदग्रा गिरीन्द्राः क्षयम् । भ्रश्यत्येव वसुंधरापि सहिता दिग्दन्तिभिर्यद्वशात् सर्वाशी सततं प्रधावति महाकालः स को ऽप्याकुलः

śuṣyantyambudhayastaraṅgagahanairāliṅgitāśāṅganā gacchantyudgatatuṅgaśṛṅgamukuṭodagrā girīndrāḥ kṣayam / bhraśyatyeva vasuṃdharāpi sahitā digdantibhiryadvaśāt sarvāśī satataṃ pradhāvati mahākālaḥ sa ko 'pyākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा नृपमामन्त्र्य दिवं जग्मतुरश्विनौ । नृपश्च तद्वचश्चिन्ता- शान्तरूपमदो ऽभवत्

ityuktvā nṛpamāmantrya divaṃ jagmaturaśvinau / nṛpaśca tadvacaścintā- śāntarūpamado 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्न कार्यः सुधिया विचार्य साश्चर्यसौन्दर्यविलासदर्पः । संसारमोहप्रसरे घने ऽस्मिन् विद्युल्लताविस्फुरितं हि रूपम्

tasmānna kāryaḥ sudhiyā vicārya sāścaryasaundaryavilāsadarpaḥ / saṃsāramohaprasare ghane 'smin vidyullatāvisphuritaṃ hi rūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर्बालतरो ऽथ कुद्मलतया कान्ताकुचाभः शनैर् हेलाहासविकाससुन्दररुचिः संपूर्णकोषस्ततः । पश्चान्म्लानवपुर्विलोलशिथिलः पद्मः प्रकीर्णे ऽनिलैस् तस्मिन्नेव दिने स पङ्ककलिलक्लिन्नस्तटे शुष्यति

prātarbālataro 'tha kudmalatayā kāntākucābhaḥ śanair helāhāsavikāsasundararuciḥ saṃpūrṇakoṣastataḥ / paścānmlānavapurvilolaśithilaḥ padmaḥ prakīrṇe 'nilais tasminneva dine sa paṅkakalilaklinnastaṭe śuṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरूप्यं सहजं जराहृतरुचिर्यातो ययातिः पुरा कान्त्या तर्जितकामकीर्तिरभवद्दुर्दर्शमूर्तिर्नलः । सौदासस्य मनोहरं वपुरभूत्संत्रासनं देहिनां रूपे कस्य भविष्यति प्रतिदिनम्लायिन्यनित्ये धृतिः

vairūpyaṃ sahajaṃ jarāhṛtaruciryāto yayātiḥ purā kāntyā tarjitakāmakīrtirabhavaddurdarśamūrtirnalaḥ / saudāsasya manoharaṃ vapurabhūtsaṃtrāsanaṃ dehināṃ rūpe kasya bhaviṣyati pratidinamlāyinyanitye dhṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.