Ksemendra: Darpadalana 7

सप्तमो विचारः तपः सदा रागधनाभिमान- मोहप्रहाणाय सतामभीष्टम् । तेनैव दर्पो यदि किं वृथैव त्यक्तो निकायः क्षपितश्च कायः

saptamo vicāraḥ tapaḥ sadā rāgadhanābhimāna- mohaprahāṇāya satāmabhīṣṭam / tenaiva darpo yadi kiṃ vṛthaiva tyakto nikāyaḥ kṣapitaśca kāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मना शुद्धधिया विधेयः संसारदोषप्रशमाय यत्नः । कोपोपतप्तं धनरागदिग्धं करोति तीव्रं न तपः प्रशान्तिम्

sarvātmanā śuddhadhiyā vidheyaḥ saṃsāradoṣapraśamāya yatnaḥ / kopopataptaṃ dhanarāgadigdhaṃ karoti tīvraṃ na tapaḥ praśāntim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं विरक्तं यदि किं तपोभिश् चित्तं सरागं यदि किं तपोभिः । चित्तं प्रसन्नं यदि किं तपोभिश् चित्तं सकोपं यदि किं तपोभिः

cittaṃ viraktaṃ yadi kiṃ tapobhiś cittaṃ sarāgaṃ yadi kiṃ tapobhiḥ / cittaṃ prasannaṃ yadi kiṃ tapobhiś cittaṃ sakopaṃ yadi kiṃ tapobhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपेन शापश्पुरिताधराणां कामेन कम्पस्फुरिताधराणाम् । स्वेदाम्भसा तुल्यसमुद्भवेन निस्तेजसां किं तपसा मुनीनाम्

kopena śāpaśpuritādharāṇāṃ kāmena kampasphuritādharāṇām / svedāmbhasā tulyasamudbhavena nistejasāṃ kiṃ tapasā munīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्याप्यहल्या किल गौतमस्य क्रुद्धस्य शापेन शिला बभूव । नीतो वसिष्ठेन रुषाभिशप्तश् चण्डालतां भूमिपतिस्त्रशङ्कुः

bhāryāpyahalyā kila gautamasya kruddhasya śāpena śilā babhūva / nīto vasiṣṭhena ruṣābhiśaptaś caṇḍālatāṃ bhūmipatistraśaṅkuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमग्नमूर्तिर्वररत्नलोभाद् विपाटयन्तीं नयने सुकन्याम् । तत्पाणिसंस्पर्शसुखादरेण सेहे निकारं च्यवनः सरागः

bhūmagnamūrtirvararatnalobhād vipāṭayantīṃ nayane sukanyām / tatpāṇisaṃsparśasukhādareṇa sehe nikāraṃ cyavanaḥ sarāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुः प्रियाकण्ठविलम्बिबाहुर् ययौ स्तनन्यस्ततनुर्यदस्तम् । दग्धः परीक्षित्फणिफूत्कृतैर्यत् तपस्विकोपस्य विजृम्भितं तत्

pāṇḍuḥ priyākaṇṭhavilambibāhur yayau stananyastatanuryadastam / dagdhaḥ parīkṣitphaṇiphūtkṛtairyat tapasvikopasya vijṛmbhitaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसारसंसारतरोर्न येन निःशेषमुन्मूलितमेव मूलम् । शापोपतापप्रभुणा परेषां किं तेन मिथ्यातपसा मुनीनाम्

visārasaṃsāratarorna yena niḥśeṣamunmūlitameva mūlam / śāpopatāpaprabhuṇā pareṣāṃ kiṃ tena mithyātapasā munīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न राजसेवारजसा विलुप्तं न भूमिविद्यादिविवादतप्तम् । न दम्भदीक्षाकुहकाकुलं यत् कल्याणमित्त्रं विमलं व्रतं तत्

na rājasevārajasā viluptaṃ na bhūmividyādivivādataptam / na dambhadīkṣākuhakākulaṃ yat kalyāṇamittraṃ vimalaṃ vrataṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससंचयं गुप्तकलत्रपुत्रं पुनर्गृहीतव्यवाहरभारम् । दम्भाभिमानोद्भवकष्टभूतं मिथ्याव्रतं जीवितवृत्त्युपायः

sasaṃcayaṃ guptakalatraputraṃ punargṛhītavyavāharabhāram / dambhābhimānodbhavakaṣṭabhūtaṃ mithyāvrataṃ jīvitavṛttyupāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरागरोगं बहुलप्रमोहं सरोगसंभारमखर्वगर्वम् । प्रद्वेषदोषोष्णममेयमायं संसारचिह्नं व्रतमेतदग्र्यम्

sarāgarogaṃ bahulapramohaṃ sarogasaṃbhāramakharvagarvam / pradveṣadoṣoṣṇamameyamāyaṃ saṃsāracihnaṃ vratametadagryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटाक्षसूत्राजिनयोगपट्ट- कन्यादृढग्रन्थिनिपीड्यमानम् । विवेकहीनं विरतप्रकाशं व्रतं बृहद्बन्धनमामनन्ति

jaṭākṣasūtrājinayogapaṭṭa- kanyādṛḍhagranthinipīḍyamānam / vivekahīnaṃ virataprakāśaṃ vrataṃ bṛhadbandhanamāmananti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरागकाषायकषायचित्तं शीलांशुकत्यागदिगम्बरं वा । लौल्योद्भवद्भस्मभरप्रहासं व्रतं न वेषोद्भटतुल्यवृत्तम्

sarāgakāṣāyakaṣāyacittaṃ śīlāṃśukatyāgadigambaraṃ vā / laulyodbhavadbhasmabharaprahāsaṃ vrataṃ na veṣodbhaṭatulyavṛttam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःसङ्गयोगं धनभोगसङ्गं विलम्बिकङ्कालकपालमालम् । कोपाकुलं स्पर्शविवर्जनीयं भारव्रतं तत्कथयन्ति पापम्

niḥsaṅgayogaṃ dhanabhogasaṅgaṃ vilambikaṅkālakapālamālam / kopākulaṃ sparśavivarjanīyaṃ bhāravrataṃ tatkathayanti pāpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालस्तपस्वी किमतो ऽस्ति हास्यं युवा वनैषी किमतो ऽस्त्ययोग्यम् । वृद्ध सरागः किमतो ऽस्ति निन्द्यं मूर्खः प्रमाता किमतो ऽस्ति शोच्यम्

bālastapasvī kimato 'sti hāsyaṃ yuvā vanaiṣī kimato 'styayogyam / vṛddha sarāgaḥ kimato 'sti nindyaṃ mūrkhaḥ pramātā kimato 'sti śocyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षमा शमः शासनमिन्द्रियाणां मनः प्रसिक्तं करुणामृतेन । तपो ऽर्हमेतत्सजने वने वा कायस्य संशोषणमन्यदाहुः

kṣamā śamaḥ śāsanamindriyāṇāṃ manaḥ prasiktaṃ karuṇāmṛtena / tapo 'rhametatsajane vane vā kāyasya saṃśoṣaṇamanyadāhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमाचले श्यामलदेवदारु- वने पुरा निर्झरचारुहास्ये । तपस्यतां शोषजुषां मुनीनां कालो ययौ वर्षसहस्रसंख्यः

himācale śyāmaladevadāru- vane purā nirjharacāruhāsye / tapasyatāṃ śoṣajuṣāṃ munīnāṃ kālo yayau varṣasahasrasaṃkhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिद्भगवान्भवार्ति- हारी विहाराय नभःपथेन । समं भवान्या वृषभाधिरूढः समाययौ शीतमयूखमौलिः

tataḥ kadācidbhagavānbhavārti- hārī vihārāya nabhaḥpathena / samaṃ bhavānyā vṛṣabhādhirūḍhaḥ samāyayau śītamayūkhamauliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योदितानां वदनप्रभाणां दीर्घीकृतानेकशशिप्रभाणाम् । विलासहास्येन नभो बभूव विभक्तिसंसक्तसितोत्तरीयम्

tasyoditānāṃ vadanaprabhāṇāṃ dīrghīkṛtānekaśaśiprabhāṇām / vilāsahāsyena nabho babhūva vibhaktisaṃsaktasitottarīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवी विलोक्याथ तपःप्रयत्न- तीव्रप्रयासप्रकटास्थिशेषान् । मुनीन्कृपावेशविषण्णचित्ता शशाङ्कलेखाभरणं बभाषे

devī vilokyātha tapaḥprayatna- tīvraprayāsaprakaṭāsthiśeṣān / munīnkṛpāveśaviṣaṇṇacittā śaśāṅkalekhābharaṇaṃ babhāṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव त्वदाराधननिश्चलानां संत्यक्तसर्वाग्रहनिग्रहाणाम् । तप क्रियाशोषितविग्रहाणां नाद्यापि मुक्तिः किमहो मुनीनाम्

deva tvadārādhananiścalānāṃ saṃtyaktasarvāgrahanigrahāṇām / tapa kriyāśoṣitavigrahāṇāṃ nādyāpi muktiḥ kimaho munīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्मादमी वर्षसहस्रलग्न- क्लेशावलग्नास्तनुशोषमग्नाः । भवत्पदं नित्यसुखाय नैव निरामयं तन्मुनयः प्रयान्ति

kasmādamī varṣasahasralagna- kleśāvalagnāstanuśoṣamagnāḥ / bhavatpadaṃ nityasukhāya naiva nirāmayaṃ tanmunayaḥ prayānti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथुः प्रसादः प्रथमागतेषु निरादरत्वं चिरसंश्रितेषु । स्वाच्छन्द्यलीलाविपुलावलेपाद् एषु स्वभावः सुलभः प्रभूणाम्

pṛthuḥ prasādaḥ prathamāgateṣu nirādaratvaṃ cirasaṃśriteṣu / svācchandyalīlāvipulāvalepād eṣu svabhāvaḥ sulabhaḥ prabhūṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रियायाः प्रणयोपपन्नम् आकर्ण्य वाक्यं गिरिशो ऽब्रवीत्ताम् । कुर्वन्विषश्यामलकण्ठकान्तिं दन्तप्रभाभिः प्रतिभाविहीनम्

iti priyāyāḥ praṇayopapannam ākarṇya vākyaṃ giriśo 'bravīttām / kurvanviṣaśyāmalakaṇṭhakāntiṃ dantaprabhābhiḥ pratibhāvihīnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि त्वयोक्तम् दयया मुनीनां भक्तानुरोधादुचितं ममैतत् । एषां भवोल्लङ्गनविघ्नभूतौ शान्तिं गतौ किं तु न कामकोपौ

devi tvayoktam dayayā munīnāṃ bhaktānurodhāducitaṃ mamaitat / eṣāṃ bhavollaṅganavighnabhūtau śāntiṃ gatau kiṃ tu na kāmakopau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनप्रवेशैर्नियमैरशेषैः क्रियाविशेषैः कृतकायशोषैः । न निर्विकारं पदमाप्नुवन्ति कोपेन कामेन च कृष्यमाणाः

vanapraveśairniyamairaśeṣaiḥ kriyāviśeṣaiḥ kṛtakāyaśoṣaiḥ / na nirvikāraṃ padamāpnuvanti kopena kāmena ca kṛṣyamāṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षमेषां मनसो विकारं संदर्शयाम्येष निषक्तमन्तः । तीव्रव्रतैः शुष्यति काय एव न वासनालीनघनप्रमोहः

pratyakṣameṣāṃ manaso vikāraṃ saṃdarśayāmyeṣa niṣaktamantaḥ / tīvravrataiḥ śuṣyati kāya eva na vāsanālīnaghanapramohaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्यक्तभोगाः स्पृहया विमुक्ताः स्नेहे ऽप्यरागाः सुजने ऽप्यसङ्गाः । भजन्त्यविक्लेशतपःप्रसक्ता युक्ताः प्रकामं पदमव्ययं तत्

saṃtyaktabhogāḥ spṛhayā vimuktāḥ snehe 'pyarāgāḥ sujane 'pyasaṅgāḥ / bhajantyavikleśatapaḥprasaktā yuktāḥ prakāmaṃ padamavyayaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त्वेति शंभुर्वृषभात्सलीलं गिरेरिवाग्रादवतीर्य भूमिम् । क्षणादभूदद्भुतरूपराशिर् नग्नव्रतः कान्तिसुधावदातः

uktveti śaṃbhurvṛṣabhātsalīlaṃ girerivāgrādavatīrya bhūmim / kṣaṇādabhūdadbhutarūparāśir nagnavrataḥ kāntisudhāvadātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यामराधीशकिरीटरत्न- शोणप्रभार्द्राविव पादपद्मौ । प्रचक्रतुर्विद्रुमबालवल्ली- नवप्ररोहाद्भुतगर्वमुर्व्याम्

tasyāmarādhīśakirīṭaratna- śoṇaprabhārdrāviva pādapadmau / pracakraturvidrumabālavallī- navaprarohādbhutagarvamurvyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्पष्टजानु प्रचितोरुशोभि नाभिह्रदावर्तविभक्तमध्यम् । तत्तस्य रूपं प्रविलम्बिबाहोः पीनांसमासीन्मुखपूर्णचन्द्रम्

suspaṣṭajānu pracitoruśobhi nābhihradāvartavibhaktamadhyam / tattasya rūpaṃ pravilambibāhoḥ pīnāṃsamāsīnmukhapūrṇacandram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यलावण्यसुधाब्धिमध्य- स्नातैरिवाङ्गैः स्फटिकावदातैः । चक्रे दशाशाः स पृथुप्रकाशा दिगम्बरत्वादिव जातहासाः

ananyalāvaṇyasudhābdhimadhya- snātairivāṅgaiḥ sphaṭikāvadātaiḥ / cakre daśāśāḥ sa pṛthuprakāśā digambaratvādiva jātahāsāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिस्थितश्याममयूरपिच्छच्छायाच्छटाविच्छुरितो ऽस्य कण्ठः ।* रराज लीनान्तरकालकूटमिषाग्निनेवार्पितधूमलेखः ॥ क्दर्प् ७।३३ ॥* स लोचनाभ्यां पृथुपक्ष्मलाभ्याम् आरक्तपर्यन्तमनोहराभ्याम् । व्यधादिवानङ्गनवाङ्गसङ्गे दिगङ्गनानामनुरागदीक्षाम्

pāṇisthitaśyāmamayūrapicchacchāyācchaṭāvicchurito 'sya kaṇṭhaḥ /* rarāja līnāntarakālakūṭamiṣāgninevārpitadhūmalekhaḥ // KDarp 7.33 //* sa locanābhyāṃ pṛthupakṣmalābhyām āraktaparyantamanoharābhyām / vyadhādivānaṅganavāṅgasaṅge digaṅganānāmanurāgadīkṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा त्रिलोकीकलिताभिलाषं वपुः स्मरारेर्जनितस्मरं तत् । पूर्वापकारस्मृतिजातलज्जं चक्षुः क्षणं क्वापि ययौ तृतीयम्

dṛṣṭvā trilokīkalitābhilāṣaṃ vapuḥ smarārerjanitasmaraṃ tat / pūrvāpakārasmṛtijātalajjaṃ cakṣuḥ kṣaṇaṃ kvāpi yayau tṛtīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभौ स कान्तः कुटिलासितेन स्कन्धस्पृशा कुन्तलसंचयेन । अन्वेष्टुमिष्टां मुकुटेन्दुलेखां निशागणेनेव समागतेन

babhau sa kāntaḥ kuṭilāsitena skandhaspṛśā kuntalasaṃcayena / anveṣṭumiṣṭāṃ mukuṭendulekhāṃ niśāgaṇeneva samāgatena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लतावधूपल्लवपाणिमुक्तैः स्मितावदातैर्विबभौ च पुष्पैः । रूपान्तरे निह्नुतजह्नुकन्या- फेनावशेषैरिव कीर्णकेशः

latāvadhūpallavapāṇimuktaiḥ smitāvadātairvibabhau ca puṣpaiḥ / rūpāntare nihnutajahnukanyā- phenāvaśeṣairiva kīrṇakeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनान्यरूपेण कृता नवैव कान्तिश्चकाशे निजरूपगुप्त्यै । जूटादिवेन्दुर्मृदितः कराभ्यां सर्वाङ्गमभ्यङ्गपदे नियुक्तः

tenānyarūpeṇa kṛtā navaiva kāntiścakāśe nijarūpaguptyai / jūṭādivendurmṛditaḥ karābhyāṃ sarvāṅgamabhyaṅgapade niyuktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं विरूपीकृतमन्मथस्य तत्तस्य कान्त्या कमनीयमासीत् । लज्जापहाराद्वनदेवतानां सविस्मयो येन नवाभिलाषः

rūpaṃ virūpīkṛtamanmathasya tattasya kāntyā kamanīyamāsīt / lajjāpahārādvanadevatānāṃ savismayo yena navābhilāṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवाससस्तस्य ससङ्गमङ्गे लज्जावतीनां स्पृहयैव पेतुः । नेत्राणि विद्याधरसुन्दरीणां लीलारविन्दार्धतिरस्कृतानि

vivāsasastasya sasaṅgamaṅge lajjāvatīnāṃ spṛhayaiva petuḥ / netrāṇi vidyādharasundarīṇāṃ līlāravindārdhatiraskṛtāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नभःस्थितानां त्रिदशाङ्गनानां तद्गात्रसौन्दर्यवशीकृतानाम् । प्रकम्पशिञ्जानविभूषणानां नेत्रोत्सवो ऽभूद्गतिविघ्नभूतः

nabhaḥsthitānāṃ tridaśāṅganānāṃ tadgātrasaundaryavaśīkṛtānām / prakampaśiñjānavibhūṣaṇānāṃ netrotsavo 'bhūdgativighnabhūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसिद्धकन्याञ्जलिपल्लवाग्र- विमुक्तनीलोत्पलपुष्पकुञ्जम् । अङ्गे जगल्लोचनवर्गमस्य सौन्दर्यसंसक्तमिवाबभासे

susiddhakanyāñjalipallavāgra- vimuktanīlotpalapuṣpakuñjam / aṅge jagallocanavargamasya saundaryasaṃsaktamivābabhāse

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दर्शने कौतुकनिश्चलानां कर्णावतंसीकृतलोचनानाम् । मृगाङ्गनानामपि सस्पृहाभून् नितान्तमन्तःकरणप्रवृत्तिः

taddarśane kautukaniścalānāṃ karṇāvataṃsīkṛtalocanānām / mṛgāṅganānāmapi saspṛhābhūn nitāntamantaḥkaraṇapravṛttiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्रवेशे वदनाधिवास- लोभभ्रमद्भृङ्गगणाञ्चितानाम् । अभूत्सजृम्भश्वसनाकुलानां मुहुर्लतानां कुसुमेषु कम्पः

tasya praveśe vadanādhivāsa- lobhabhramadbhṛṅgagaṇāñcitānām / abhūtsajṛmbhaśvasanākulānāṃ muhurlatānāṃ kusumeṣu kampaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैः शनैराश्रमसंनिकर्षं तं यौवनं मूर्तमिवापतन्तम् । विलोक्य कान्तं मुनिकामिनीनां मनः प्रहर्षोच्छलितं बभूव

śanaiḥ śanairāśramasaṃnikarṣaṃ taṃ yauvanaṃ mūrtamivāpatantam / vilokya kāntaṃ munikāminīnāṃ manaḥ praharṣocchalitaṃ babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां तदालोकननिर्निमेषा दृष्टिः परं कर्णपथप्रविष्टा ।* उत्सृष्टलज्जाविपुलाभिलाषादसूचयन्मुग्धमृगीविलासम् ॥ क्दर्प् ७।४६ ॥* तासां तदर्चारभसोत्थितानां स्रस्तांशुकोत्कम्पिघनस्तनीनाम् । नवेन कामेन खलीकृतानां जृम्भाभवो ऽभूद्भुजयोर्विलासः

tāsāṃ tadālokananirnimeṣā dṛṣṭiḥ paraṃ karṇapathapraviṣṭā /* utsṛṣṭalajjāvipulābhilāṣādasūcayanmugdhamṛgīvilāsam // KDarp 7.46 //* tāsāṃ tadarcārabhasotthitānāṃ srastāṃśukotkampighanastanīnām / navena kāmena khalīkṛtānāṃ jṛmbhābhavo 'bhūdbhujayorvilāsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां बभौ रोमलता मुखेन्दु- भीता तमःश्रीः स्तनरक्षितेव । रागाग्निधूमप्रसराग्र्यलेखा तनीयसी नाभिविनिर्गतेव

tāsāṃ babhau romalatā mukhendu- bhītā tamaḥśrīḥ stanarakṣiteva / rāgāgnidhūmaprasarāgryalekhā tanīyasī nābhivinirgateva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याधरे चुम्बनलालसेव कण्ठे हठालिङ्गनसस्पृहेव । हृदि स्तनन्याससमुत्सुकेव पपात दृष्टिः सहसैव तासाम्

tasyādhare cumbanalālaseva kaṇṭhe haṭhāliṅganasaspṛheva / hṛdi stananyāsasamutsukeva papāta dṛṣṭiḥ sahasaiva tāsām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गस्वनैराहितहुंकृताभिः पुष्प्यत्प्रसूनैः प्रसृतस्मिताभिः । वाताञ्चितैः पल्लवपणिभिस्ता निवार्यमाणा इव मञ्जरीभिः

bhṛṅgasvanairāhitahuṃkṛtābhiḥ puṣpyatprasūnaiḥ prasṛtasmitābhiḥ / vātāñcitaiḥ pallavapaṇibhistā nivāryamāṇā iva mañjarībhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतर्ज्यमाना इव होमधूम- लेखावलीभ्रूभ्रमणेन दिग्भिः । तस्यान्तिके शीलदुकूलमुक्ति- सज्जा विलज्जाः प्रसभं बभूवुः

saṃtarjyamānā iva homadhūma- lekhāvalībhrūbhramaṇena digbhiḥ / tasyāntike śīladukūlamukti- sajjā vilajjāḥ prasabhaṃ babhūvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःश्वासिनीनां स्मरबाणपुङ्ख- पक्षान्तवातैरिव कम्पितानाम् । तासां विलोक्यैव मनोविकारं भ्रूभङ्गभीमा मुनिपर्षदासीत्

niḥśvāsinīnāṃ smarabāṇapuṅkha- pakṣāntavātairiva kampitānām / tāsāṃ vilokyaiva manovikāraṃ bhrūbhaṅgabhīmā muniparṣadāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपोत्कटव्याघ्रविदीर्यमाण- क्षमामृगीरक्तचितेव तेषाम् । आसन्नदोषागमवासरान्त- संध्यानिभाभूत्सहसैव दृष्टिः

kopotkaṭavyāghravidīryamāṇa- kṣamāmṛgīraktaciteva teṣām / āsannadoṣāgamavāsarānta- saṃdhyānibhābhūtsahasaiva dṛṣṭiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दष्टाधराः कम्पविधूर्णमानाः स्वेदार्द्रदेहा विषमं श्वसन्तः । ते भेजिरे रागसमुद्गतेर्ष्याः कोपाकुलाः कामुकवृत्तमेव

daṣṭādharāḥ kampavidhūrṇamānāḥ svedārdradehā viṣamaṃ śvasantaḥ / te bhejire rāgasamudgaterṣyāḥ kopākulāḥ kāmukavṛttameva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्ज्वलत्कोपकृशानुधूम- संकाशकृष्णाजिनबद्धकक्षः । त्रिदण्डमुद्यम्य जवेन कश्चिद् अभ्याद्रवन्नग्नतनुं वृषाङ्कम्

antarjvalatkopakṛśānudhūma- saṃkāśakṛṣṇājinabaddhakakṣaḥ / tridaṇḍamudyamya javena kaścid abhyādravannagnatanuṃ vṛṣāṅkam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृसीं समुत्क्षिप्य सकम्पबाहुश् चिक्षेप कश्चित्क्षमया विहीनः । येनासनात्क्ष्माविरहादिवाशु मोहे निरालम्बतनुः पपात

bṛsīṃ samutkṣipya sakampabāhuś cikṣepa kaścitkṣamayā vihīnaḥ / yenāsanātkṣmāvirahādivāśu mohe nirālambatanuḥ papāta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमण्डलुं कश्चिदकाण्डचण्ड- संरम्भपिण्डीकृतकोपतुल्यम् । आदाय मोहेन पिनाकपाणेः पुरः प्रहाराभिमुखो बभूव

kamaṇḍaluṃ kaścidakāṇḍacaṇḍa- saṃrambhapiṇḍīkṛtakopatulyam / ādāya mohena pinākapāṇeḥ puraḥ prahārābhimukho babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाममर्षाद्भृशमक्षमाणां सोढुं निकारं क्षणमक्षमाणाम् । प्रापुः प्रयाताः क्षितिमक्षमाला भ्रूभङ्गतां तस्य तपोवनस्य

teṣāmamarṣādbhṛśamakṣamāṇāṃ soḍhuṃ nikāraṃ kṣaṇamakṣamāṇām / prāpuḥ prayātāḥ kṣitimakṣamālā bhrūbhaṅgatāṃ tasya tapovanasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्संभ्रमादाश्रममञ्जरीणां कम्पाकुलानां कुसुमान्तरोत्थैः । आसीत्प्रमोहप्रतिमो ऽन्धकारः शापाक्षरामैर्भ्रमरैर्भ्रमद्भिः

tatsaṃbhramādāśramamañjarīṇāṃ kampākulānāṃ kusumāntarotthaiḥ / āsītpramohapratimo 'ndhakāraḥ śāpākṣarāmairbhramarairbhramadbhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्रापुरीर्ष्यापदमन्धकारि वक्त्रं शशाङ्कोपममीक्षमाणाः । कण्ठस्थलालोकनकालकूट- संपूरिताक्षा इव मोहमूर्च्छाम्

te prāpurīrṣyāpadamandhakāri vaktraṃ śaśāṅkopamamīkṣamāṇāḥ / kaṇṭhasthalālokanakālakūṭa- saṃpūritākṣā iva mohamūrcchām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तं स्मितप्रस्फुरिताधराग्रम् उदग्रलावण्यविशेषतर्षाः । पत्नीविकारोग्रनिकारमूचुः कण्ठान्तरश्वासविकीर्णवर्णाः

te taṃ smitaprasphuritādharāgram udagralāvaṇyaviśeṣatarṣāḥ / patnīvikārogranikāramūcuḥ kaṇṭhāntaraśvāsavikīrṇavarṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽयं विजातिर्विगुणः कलावान् नग्नो वृषाङ्कः प्रविशत्यलज्जः । प्रदूषिता येन महर्षिजुष्टा गङ्गेव शुद्धा ललनावलीयम्

ko 'yaṃ vijātirviguṇaḥ kalāvān nagno vṛṣāṅkaḥ praviśatyalajjaḥ / pradūṣitā yena maharṣijuṣṭā gaṅgeva śuddhā lalanāvalīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन संसूचयता निगूढ- रूपेण दर्पादकुलीनभावम् । नीता पवित्रत्वमियं मुनीनां कापालिकेनेव वनान्तभूमिः

anena saṃsūcayatā nigūḍha- rūpeṇa darpādakulīnabhāvam / nītā pavitratvamiyaṃ munīnāṃ kāpālikeneva vanāntabhūmiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो बतास्य प्रतिभा प्रसह्य सतीसमालिङ्गनसस्पृहस्य । केनापि कामत्कुहकक्रमेण कान्तं कृतं रूपमनेन नूनम्

aho batāsya pratibhā prasahya satīsamāliṅganasaspṛhasya / kenāpi kāmatkuhakakrameṇa kāntaṃ kṛtaṃ rūpamanena nūnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त्वेति तस्मै ससृजुः सकोपास् ते दण्डपाषाणबृसीशतानि । द्वेषावृताक्ष्णामविवेकजन्मा मोहः प्रमादे गुरुतामुपैति

uktveti tasmai sasṛjuḥ sakopās te daṇḍapāṣāṇabṛsīśatāni / dveṣāvṛtākṣṇāmavivekajanmā mohaḥ pramāde gurutāmupaiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरे भवत्यथ शनैः शिशिरांशुमौलौ तेषं प्रकोपविपुलानलतापितानाम् । तद्दर्शनानुसरणप्रसृतस्य यत्नः पत्नीजनस्य सुतरां विनिवर्तने ऽभूत्

dūre bhavatyatha śanaiḥ śiśirāṃśumaulau teṣaṃ prakopavipulānalatāpitānām / taddarśanānusaraṇaprasṛtasya yatnaḥ patnījanasya sutarāṃ vinivartane 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स भगवान्भर्गः स्वर्गापगापृथुनिर्झर- प्रसृतहसितस्तस्मादेशात्क्रमेण तिरोहितः । प्रशमविमलं व्योम व्याप्य प्रियामवदत्स्मय- स्मितसितमुखीं दृष्टं देवि त्वया मुनिचेष्टितम्

atha sa bhagavānbhargaḥ svargāpagāpṛthunirjhara- prasṛtahasitastasmādeśātkrameṇa tirohitaḥ / praśamavimalaṃ vyoma vyāpya priyāmavadatsmaya- smitasitamukhīṃ dṛṣṭaṃ devi tvayā municeṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मस्मेरशरीरता पृथुजटाबन्धः शिरोमुण्डनं कुण्डी दण्डकमण्डलुप्रणयिता चर्माक्षसूत्रग्रहः । काषायव्यसनं निरम्बररुचिः कङ्कालमालाधृतिः कामक्रोधवशाद्विशेषरुचिरं सर्वं वृथैव व्रतम्

bhasmasmeraśarīratā pṛthujaṭābandhaḥ śiromuṇḍanaṃ kuṇḍī daṇḍakamaṇḍalupraṇayitā carmākṣasūtragrahaḥ / kāṣāyavyasanaṃ nirambararuciḥ kaṅkālamālādhṛtiḥ kāmakrodhavaśādviśeṣaruciraṃ sarvaṃ vṛthaiva vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्पोत्कोपात्परणितजटासूत्रबन्धच्च मोहाद् अन्तःसीदत्सरसविषयास्वादसंवादसङ्गात् । आशापाशव्यसननिचयाद्वासनालीनदोषान् नैषां मुक्तिर्भवति तपसा कायसंशोषणेन

darpotkopātparaṇitajaṭāsūtrabandhacca mohād antaḥsīdatsarasaviṣayāsvādasaṃvādasaṅgāt / āśāpāśavyasananicayādvāsanālīnadoṣān naiṣāṃ muktirbhavati tapasā kāyasaṃśoṣaṇena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तं त्रिपुरारिणा गिरिसुता श्रुत्वा यथार्थं वचो निश्चित्य व्रतमप्रशान्तमनसां मिथ्यैव कायक्षयम् । संसारोपरमाय मोहरजसः शान्त्यै मुनीनां परं रागद्वेषविमुक्तये च दयया चक्रे हरस्यार्थनाम्

ityuktaṃ tripurāriṇā girisutā śrutvā yathārthaṃ vaco niścitya vratamapraśāntamanasāṃ mithyaiva kāyakṣayam / saṃsāroparamāya moharajasaḥ śāntyai munīnāṃ paraṃ rāgadveṣavimuktaye ca dayayā cakre harasyārthanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्यार्थितो ऽथ भगवान्कृपया स्मरारिस् तेषामनुग्रहमयेन विलोकनेन । चक्रे स्मितस्नपितदिग्वदनो मुनीनां लीनस्य मोहरजसः सहसैव शान्तिम्

devyārthito 'tha bhagavānkṛpayā smarāris teṣāmanugrahamayena vilokanena / cakre smitasnapitadigvadano munīnāṃ līnasya moharajasaḥ sahasaiva śāntim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोविशेषैर्निशितप्रयत्नैस् तस्मान्न कार्यः पृथुमोहदर्पः । द्वेषेण रागेण मोहदयेन तपः क्षयं याति सह स्मयेन

tapoviśeṣairniśitaprayatnais tasmānna kāryaḥ pṛthumohadarpaḥ / dveṣeṇa rāgeṇa mohadayena tapaḥ kṣayaṃ yāti saha smayena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्तो ऽन्तस्तृष्णाविषमपरितापः शमजलैर् अशेषः संतोषामृतविसरपानेन वपुषः । असङ्गः संभोगः कमलदलकीलालतुल्या भवारण्ये पुंसां परहितमुदारं खलु तपः

praśānto 'ntastṛṣṇāviṣamaparitāpaḥ śamajalair aśeṣaḥ saṃtoṣāmṛtavisarapānena vapuṣaḥ / asaṅgaḥ saṃbhogaḥ kamaladalakīlālatulyā bhavāraṇye puṃsāṃ parahitamudāraṃ khalu tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.