Library·Kalidasa: Abhijnanasakuntalam·7
* प्रथमोपकृतं मरुत्वतः प्रतिपत्त्या लघु मन्यते भवान् । * गणयत्य् अवदानविस्मितो भवतः सो ऽपि न सत्क्रियागुणान्
* prathamopakṛtaṃ marutvataḥ pratipattyā laghu manyate bhavān / * gaṇayaty avadānavismito bhavataḥ so 'pi na satkriyāguṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अन्तर्गतप्रार्थनम् अन्तिकस्थं जयन्तम् उद्वीक्ष्य हृतस्मितेन । * आमृष्टवक्षोहरिचन्दनाङ्का मन्दारमाला हरिणा पिनद्धा
* antargataprārthanam antikasthaṃ jayantam udvīkṣya hṛtasmitena / * āmṛṣṭavakṣoharicandanāṅkā mandāramālā hariṇā pinaddhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सुखपरस्य हरेर् उभयैः कृतं त्रिदिवम् उद्धृतदानवकण्टकम् । * तव शरैर् अधुना नतपर्वभिः पुरुषकेसरिणश् च पुरा नखैः
* sukhaparasya harer ubhayaiḥ kṛtaṃ tridivam uddhṛtadānavakaṇṭakam / * tava śarair adhunā nataparvabhiḥ puruṣakesariṇaś ca purā nakhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सिध्यन्ति कर्मसु महत्व् अपि यन् नियोज्याः * संभावनागुणम् अवेहि तम् ईश्वराणाम् । * किं वाभविष्यदरुणस् तमसां विभेत्ता * तं चेत् सहस्रकिरणो धुरि नाकरिष्यत्
* sidhyanti karmasu mahatv api yan niyojyāḥ * saṃbhāvanāguṇam avehi tam īśvarāṇām / * kiṃ vābhaviṣyadaruṇas tamasāṃ vibhettā * taṃ cet sahasrakiraṇo dhuri nākariṣyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* त्रिस्रोतसं वहति यो गगनप्रतिष्ठाम् * ज्योतींषि वर्तयति च प्रविभक्तरश्मिः । * तस्य द्वितीयहरिविक्रमनिस्तमस्कम् * वायोर् इमं परिवहस्य वदन्ति मार्गम्
* trisrotasaṃ vahati yo gaganapratiṣṭhām * jyotīṃṣi vartayati ca pravibhaktaraśmiḥ / * tasya dvitīyaharivikramanistamaskam * vāyor imaṃ parivahasya vadanti mārgam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* गतम् उपरि घनानां वारिगर्भोदराणाम् * पिशुनयति रथस् ते शीकरक्लिन्ननेमिः
* gatam upari ghanānāṃ vārigarbhodarāṇām * piśunayati rathas te śīkaraklinnanemiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* शैलानाम् अवरोहतीव शिखराद् उन्मज्जतां मेदिनी * पर्णाभ्यन्तरलीनतां विजहति स्कन्धोदयात् पादपाः । * संतानैस् तनुभावनष्टसलिला व्यक्तिं भजन्त्य् आपगाः * केनाप्य् उत्क्षिपतेव पष्य भुवनं मत्पार्श्वम् आनीयते
* śailānām avarohatīva śikharād unmajjatāṃ medinī * parṇābhyantaralīnatāṃ vijahati skandhodayāt pādapāḥ / * saṃtānais tanubhāvanaṣṭasalilā vyaktiṃ bhajanty āpagāḥ * kenāpy utkṣipateva paṣya bhuvanaṃ matpārśvam ānīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्वायंभुवान् मरीचेर् यः प्रबभूव प्रजापतिः । * सुरासुरगुरुः सो ऽत्र सपत्नीकस् तपस्यति
* svāyaṃbhuvān marīcer yaḥ prababhūva prajāpatiḥ / * surāsuraguruḥ so 'tra sapatnīkas tapasyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* उपोढशब्दा न रथाङ्गनेमयः प्रवर्तमानं न च दृश्यते रजः । * अभूतलस्पर्शनतयानिरुद्धतस् तवावतीर्णो ऽपि रथो न लक्ष्यते
* upoḍhaśabdā na rathāṅganemayaḥ pravartamānaṃ na ca dṛśyate rajaḥ / * abhūtalasparśanatayāniruddhatas tavāvatīrṇo 'pi ratho na lakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* वल्मीकार्धनिमग्नमूर्तिर् उरसा संदष्टसर्पत्वचा * कण्ठे जीर्णलताप्रतानवलयेनात्यर्थसंपीडितः । * अंसव्यापि शकुन्तनीडनिचितं बिभ्रज्जटामण्डलम् * यत्र स्थाणुर् इवाचलो मुनिर् असाव् अभ्यर्कबिम्बं स्थितः
* valmīkārdhanimagnamūrtir urasā saṃdaṣṭasarpatvacā * kaṇṭhe jīrṇalatāpratānavalayenātyarthasaṃpīḍitaḥ / * aṃsavyāpi śakuntanīḍanicitaṃ bibhrajjaṭāmaṇḍalam * yatra sthāṇur ivācalo munir asāv abhyarkabimbaṃ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मनोरथाय नाशंसे किं बाहो स्पन्दसे वृथा । * पूर्वावधीरितं श्रेयो दुःखं हि परिवर्तते
* manorathāya nāśaṃse kiṃ bāho spandase vṛthā / * pūrvāvadhīritaṃ śreyo duḥkhaṃ hi parivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अर्धपीतस्तनं मातुर् आमर्दक्लिष्टकेसरम् । * प्रक्रीडितुं सिंहशिशुं बलात्कारेण कर्षति
* ardhapītastanaṃ mātur āmardakliṣṭakesaram / * prakrīḍituṃ siṃhaśiśuṃ balātkāreṇa karṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रलोभ्यवस्तुप्रणयप्रसारितो विभाति जालग्रथिताङ्गुलिः करः । * अलक्ष्यपत्रान्तरम् इद्धरागया नवोषसा भिन्नम् इवैकपङ्कजम्
* pralobhyavastupraṇayaprasārito vibhāti jālagrathitāṅguliḥ karaḥ / * alakṣyapatrāntaram iddharāgayā navoṣasā bhinnam ivaikapaṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवम् आश्रमविरुद्धवृत्तिना संयमः किम् इति जन्मतस् त्वया । * सत्त्वसंश्रय सुखो ऽपि दूष्यते कृष्णसर्पशिशुनेव चन्दनः
* evam āśramaviruddhavṛttinā saṃyamaḥ kim iti janmatas tvayā / * sattvasaṃśraya sukho 'pi dūṣyate kṛṣṇasarpaśiśuneva candanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अनेन कस्य अपि कुलाङ्कुरेण स्पृष्टस्य गात्रेषु सुखं ममैवम् । * कां निर्वृतिं चेतसि तस्य कुर्याद् यस्यायम् अङ्कात् कृतिनः प्ररूढः
* anena kasya api kulāṅkureṇa spṛṣṭasya gātreṣu sukhaṃ mamaivam / * kāṃ nirvṛtiṃ cetasi tasya kuryād yasyāyam aṅkāt kṛtinaḥ prarūḍhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भवनेषु रसाधिकेषु पूर्वं क्षितिरक्षार्थम् उशन्ति ये निवासम् । * नियतैकव्रतानि पश्चात् तरुमूलानि गृहीभवन्ति तेषाम्
* bhavaneṣu rasādhikeṣu pūrvaṃ kṣitirakṣārtham uśanti ye nivāsam / * niyataikavratāni paścāt tarumūlāni gṛhībhavanti teṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* वसने परिधूसरे वसाना नियमक्षाममुखी धृतैकवेणिः । * अतिनिष्करुणस्य शुद्धशीला मम दीर्घं विरहव्रतं बिभर्ति
* vasane paridhūsare vasānā niyamakṣāmamukhī dhṛtaikaveṇiḥ / * atiniṣkaruṇasya śuddhaśīlā mama dīrghaṃ virahavrataṃ bibharti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्मृतिभिन्नमोहतमसो दिष्ट्या प्रमुखे स्थितासि मे सुमुखि । * उपरागान्ते शशिनः समुपगता रोहिणी योगम्
* smṛtibhinnamohatamaso diṣṭyā pramukhe sthitāsi me sumukhi / * uparāgānte śaśinaḥ samupagatā rohiṇī yogam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* बाष्पेण प्रतिषिद्धे ऽपि जयशब्दे जितं मया । * यत् ते दृष्टम् असंस्कारपाटलौष्ठपुटं मुखम्
* bāṣpeṇa pratiṣiddhe 'pi jayaśabde jitaṃ mayā / * yat te dṛṣṭam asaṃskārapāṭalauṣṭhapuṭaṃ mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सुतनु हृदयात् प्रत्यादेशव्यलीकम् अपैतु ते * किम् अपि मनसः संमोहो मे तदा बलवान् अभूत् । * प्रबलतमसाम् एवं प्रायाः शुभेषु हि वृत्तयः * स्रजम् अपि शिरस्य् अन्धः क्षिप्तां धुनोत्य् अहिशङ्कया
* sutanu hṛdayāt pratyādeśavyalīkam apaitu te * kim api manasaḥ saṃmoho me tadā balavān abhūt / * prabalatamasām evaṃ prāyāḥ śubheṣu hi vṛttayaḥ * srajam api śirasy andhaḥ kṣiptāṃ dhunoty ahiśaṅkayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मोहान् मया सुतनु पूर्वम् उपेक्षितस् ते * यो बद्धबिन्दुर् अधरं परिबाधमानः । * तं तावद् आकुटिलपक्ष्मविलग्नम् अद्य * बाष्पं प्रमृज्य विगतानुशयो भवेयम्
* mohān mayā sutanu pūrvam upekṣitas te * yo baddhabindur adharaṃ paribādhamānaḥ / * taṃ tāvad ākuṭilapakṣmavilagnam adya * bāṣpaṃ pramṛjya vigatānuśayo bhaveyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पुत्रस्य ते रणशिरस्य् अयम् अग्रयायी * दुष्यन्त इत्य् अभिहितो भुवनस्य भर्ता । * चापेन यस्य विनिवर्तितकर्मजातम् * तत्कोटिमत्कुलिशम् आभरणं मघोनः
* putrasya te raṇaśirasy ayam agrayāyī * duṣyanta ity abhihito bhuvanasya bhartā / * cāpena yasya vinivartitakarmajātam * tatkoṭimatkuliśam ābharaṇaṃ maghonaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्राहुर् द्वादशधा स्थितस्य मुनयो यत् तेजसः कारणम् * भर्तारं भुवनत्रयस्य सुषुवे यद् यज्ञभागेश्वरम् । * यस्मिन्न् आत्मभवः परो ऽपि पुरुषश् चक्रे भवायास्पदम् * द्वन्द्वं दक्षमरीचिसंभवम् इदं तत् स्रष्टुर् एकान्तरम्
* prāhur dvādaśadhā sthitasya munayo yat tejasaḥ kāraṇam * bhartāraṃ bhuvanatrayasya suṣuve yad yajñabhāgeśvaram / * yasminn ātmabhavaḥ paro 'pi puruṣaś cakre bhavāyāspadam * dvandvaṃ dakṣamarīcisaṃbhavam idaṃ tat sraṣṭur ekāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* दिष्ट्या शकुन्तला साध्वी सदपत्यम् इदं भवान् । * श्रद्धा वित्तं विधिश् चेति त्रितयं तत् समागतम्
* diṣṭyā śakuntalā sādhvī sadapatyam idaṃ bhavān / * śraddhā vittaṃ vidhiś ceti tritayaṃ tat samāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* उदेति पूर्वं कुसुमं ततः फलं घनोदयः प्राक्+तदनन्तरं पयः * निमित्तनैमित्तिकयोर् अयं क्रमस् तव प्रसादस्य पुरस् तु संपदः
* udeti pūrvaṃ kusumaṃ tataḥ phalaṃ ghanodayaḥ prāk+tadanantaraṃ payaḥ * nimittanaimittikayor ayaṃ kramas tava prasādasya puras tu saṃpadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* रथेनानुद्धातस्तिमितगतिना तीर्णजलधिः * पुरा सप्तद्वीपां जयति वसुधाम् अप्रतिरथः । * इहायं सत्त्वानां प्रसभदमनात् सर्वदमनः * पुनर् यास्यत्य् आख्यां भरत इल् लोकस्य भरणात्
* rathenānuddhātastimitagatinā tīrṇajaladhiḥ * purā saptadvīpāṃ jayati vasudhām apratirathaḥ / * ihāyaṃ sattvānāṃ prasabhadamanāt sarvadamanaḥ * punar yāsyaty ākhyāṃ bharata il lokasya bharaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तव भवतु विडौजाः प्राज्यवृष्टिः प्रजासु * त्वम् अपि विततयज्ञो वज्रिणं प्रीणयस्व । * युगशतपरिवर्तान् एवम् अन्योन्यकृत्यैर् * नयतम् उभयलोकानुग्रहश्लाघनीयैः
* tava bhavatu viḍaujāḥ prājyavṛṣṭiḥ prajāsu * tvam api vitatayajño vajriṇaṃ prīṇayasva / * yugaśataparivartān evam anyonyakṛtyair * nayatam ubhayalokānugrahaślāghanīyaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रवर्ततां प्रकृतिहिताय पार्थिवः * सरस्वती श्रुतमहतां महीयताम् । * मम अपि च क्षपयतु नीललोहितः * पुनर्भवं परिगतशक्तिर् आत्मभूः
* pravartatāṃ prakṛtihitāya pārthivaḥ * sarasvatī śrutamahatāṃ mahīyatām / * mama api ca kṣapayatu nīlalohitaḥ * punarbhavaṃ parigataśaktir ātmabhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.